Leon Chajn - Polski Serwis Naukowy

Grób rodziny Chajnów na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Leon Chajn (ur. 3 marca 1910 w Warszawie, zm. 1 marca 1983 tamże) – polski adwokat, działacz polityczny i publicysta. Sekretarz generalny Stronnictwa Demokratycznego, parlamentarzysta, członek Rady Państwa. Ojciec Józefa Chajna.

Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka królewska – ponadnarodowy ruch etyczny o swoistych strukturach organizacyjnych (m.in. trójkąty, loże, obediencje), który swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria to także zespół bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Kolorytu masonerii dodaje wielka liczba legend i spiskowych teorii na jej temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Życiorys

Ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim (1933) i Wyższej Szkole Dziennikarstwa (1931), dr nauk humanistycznych (1966). Od 1932 członek KPP, od 1944 członek Stronnictwa Demokratycznego. Od 1933 pracował w adwokaturze, jednocześnie działał w partii komunistycznej; podczas II wojny światowej w ZSRR, był działaczem Związku Patriotów Polskich, oficerem politycznym I Armii Polskiej w ZSRR; w 1944 zastępca kierownika Resortu Sprawiedliwości (wiceminister) w PKWN; w latach 1945–1949 podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości; w latach 1949–1952 wiceprezes NIK; w latach 1953–1957 podsekretarz stanu w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej; w latach 1957–1965 członek Rady Państwa; w latach 1963–1965 przedstawiciel Rządu PRL w Radzie Administracyjnej Międzynarodowego Biura Pracy; w latach 1965–1976 dyrektor naczelny archiwów państwowych; pełnił liczne funkcje w SD: członka Zarządu Głównego (1945), członka Centralnego Komitetu (1945–1969), członka Komitetu Politycznego CK (1945–1954), członka Prezydium CK (1945–1965), sekretarza generalnego CK (1945–1961), wiceprzewodniczącego CK (1961–1965); w latach 1944–1969 poseł: do KRN, do Sejmu Ustawodawczego oraz Sejmu PRL I, II, III i IV kadencji.

Posłowie II kadencji (od 20 lutego 1957 do 20 lutego 1961) - posłowie na Sejm PRL, wybrani 20 stycznia 1957 oraz w wyborach ponownych i uzupełniających.

Związek Patriotów Polskich (ZPP) - organizacja polityczna, powołana w lutym 1943 przez komunistów polskich w ZSRR; narzędzie polityki Stalina w kwestii polskiej - przygotowywał warunki do przejęcia władzy przez komunistów w powojennej Polsce.

W ostatnim okresie życia ujawnił, że został członkiem SD na polecenie władz PPR i będąc jednym z przywódców Stronnictwa Demokratycznego, był jednocześnie nadal członkiem PZPR. Autor prac naukowych poświęconych polskiej masonerii (Wolnomularstwo w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1975; Polskie wolnomularstwo 1920–38, Warszawa 1984).

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych (NDAP) – centralny urząd administracji rządowej obsługujący Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych – organ zarządzający .

Był współzałożycielem Międzynarodowego Zrzeszenia Prawników Demokratów.

Odznaczony m.in. Orderem Sztandaru Pracy I i II klasy, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy, a także [[Order Białego Lwa| Orderem Białego Lwa]]. Zasłużony członek SD.

Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym na Powązkach w Warszawie (kwatera A 4 Tuje m. 16).

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Krzyż Zasługi – polskie cywilne odznaczenie państwowe, nadawane za zasługi dla Państwa lub obywateli, ustanowione na mocy ustawy z dnia 23 czerwca 1923 roku i nadawane do chwili obecnej.

Przypisy

Tomasz Jaskóła, Krótki słownik polityków XX wieku.
Pogrzeb Leona Chajna, „Kurier Polski”, nr 47 z 8 marca 1983, s. 1–2.

Źródła

Zmarł Leon Chajn, „Kurier Polski”, nr 43 z 2 marca 1983, s. 1–2