Leon Szatzsznajder - Polski Serwis Naukowy

Leon Szatzsznajder (albo Szacsznajder, ur. 1881 w Otwocku, zm. 23 lipca 1972) – malarz-portrecista, rzeźbiarz i medalier polski. Jego ojcem był Jakub, potomek bawarskich młynarzy (używających nazwiska Schatzschneider albo Schatzschnejder) osiadłych w Polsce pod koniec XVIII wieku, zaś matką – Teodora z Talikowskich.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Władysław Stanisław Reymont (ur. 7 maja 1867 w Kobielach Wielkich, zm. 5 grudnia 1925 w Warszawie), właściwie Stanisław Władysław Rejment – polski pisarz, prozaik i nowelista, jeden z głównych przedstawicieli realizmu z elementami naturalizmu w prozie Młodej Polski. Niewielką część jego spuścizny stanowią wiersze. Laureat nagrody Nobla za czterotomową "epopeję chłopską" pt. Chłopi.

W Warszawskiej Szkole Rysunkowej u Wojciecha Gersona uczył się do roku 1903, w latach 1909-1912 studiował w Szkole Przemysłu Artystycznego (Kunstgewerbeschule) w Wiedniu. W 1915 ewakuowany w związku z wybuchem I wojny światowej do Rosji, w 1918 przyjechał do Warszawy i osiadł tu na stałe. Przed II wojną światową projektował zdobione (w stylu art déco) przedmioty użytkowe (naczynia, patery itp.) z metalu łączonego ze szkłem oraz medale i niewielkie rzeźby. Jest autorem wykonanego po roku 1925 medalionu portretowego W. Reymonta na Powązkach. Malował również akwarele. Przez okres okupacji niemieckiej 1939-1945 mieszkał wciąż w Warszawie, przez ostatni rok razem z siostrą Aurelią. Po zakończeniu wojny nadal zajmował się medalierstwem i drobnymi formami rzeźbiarskimi (m.in. o tematyce sportowej, a w latach pięćdziesiątych – także socrealistyczne) oraz malarstwem akwarelowym na kartonie (tworzył m.in. symboliczne kompozycje kubizujące, ale także realistyczne pejzaże).

Socrealizm (realizm socjalistyczny) – kierunek w sztuce, określany jako metoda twórcza, istniejący od 1934 w sztuce radzieckiej, a następnie w pozostałych krajach socjalistycznych. Miał tam oficjalny status podstawowej i jedynej metody twórczości artystycznej i był ideowym oraz propagandowym narzędziem partii komunistycznych.

Kubizm – kierunek w sztukach plastycznych, głównie malarstwie i rzeźbie, który rozwinął się we Francji na początku XX wieku, poszukujący nowych zasad budowy przestrzennej dzieła przez odrzucenie reguł perspektywy i geometryczne uproszczenie elementów kompozycji.

Prace Leona Szatzsznajdera znajdują się między innymi w Muzeum Sztuki Medalierskiej we Wrocławiu.

Przypisy

Spowinowacony był z pisarzem poprzez swoją siostrę Aurelię (1871-1944), która po rozwodzie ze swoim pierwszym mężem wyszła za W.Reymonta.

Źródło

Polski Słownik Biograficzny, zeszyt 192 (47/1), Kraków-Warszawa, 2010, ISBN 978-83-88909-86-3 (str. 160)