Leon VI Filozof - Polski Serwis Naukowy

Leon VI Filozof (ur. 19 września 866 w Konstantynopol, zm. 11 maja 912 tamże) – cesarz Bizancjum z dynastii macedońskiej. Swój przydomek zawdzięczał upodobaniom do wygłaszania kazań w kościołach Konstantynopola.

Wstąpił na tron po swym ojcu Bazylim w 886 roku, rozpoczynając panowanie od usunięcia z patriarchatu Focjusza i mianowania na jego miejsce swego brata Stefana. Jego matką była Eudokia Ingerina (kochanka cesarza Michała III Metystesa, skąd niektórzy historycy to jemu przypisują ojcostwo).

Dynastia macedońska – ósma dynastia cesarska panująca w Cesarstwie Bizantyjskim. Członkowie rodu zasiadali na tronie cesarskim w latach 867-1056. Za czasów dynastii macedońskiej Bizancjum otrząsnęło się z klęsk zadanych przez najazdy arabskie, przywrócono potęgę militarną i prestiż na arenie międzynarodowej, zapoczątkowany przez ostatniego władcę z dynastii amoryjskiej – Michała III. Najwybitniejszym przedstawicielem rodu był Bazyli II Bułgarobójca, który ugruntował dokonania poprzedników oraz zniszczył Carstwo Bułgarii.

Malaria, zimnica (łac. malaria, plasmodiosis, dawna nazwa febra z łac. febris = gorączka, także paludyzm) – ostra lub przewlekła tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z czterech gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium rotium

Do 904 roku panował wspólnie z bratem Aleksandrem. Mimo podjęcia prób reorganizacji wojska bizantyjskiego i podniesienia jego sprawności bojowej poniósł szereg klęsk w wojnach z wdzierającymi się w granice państwa Bułgarami (894-896), Arabami (907). Po przegranej wojnie z Rusią Kijowską (911) zawarł traktat gwarantujący Rusinom swobodę handlu z Konstantynopolem. Polecił dokończenie bizantyjskiego kodeksu prawnego Opus Basilicon (uaktualnienie ustaw z kodeksu Justyniana), który przetrwał do upadku Konstantynopola w 1453 roku. Autor prac z zakresu taktyki wojskowej i teologii.

Bazyliki - najobszerniejszy zbiór praw bizantyjskich. Ich kompilacja została dokonana na polecenie Leona VI Filozofa. Dokładny czas jej powstania nie jest znany, określa się go jednak jako koniec IX wieku. Bazyliki są podzielone na 60 ksiąg w 6 tomach, uwzględniają prawa wydane w czasie panowania Leona VI oraz jego poprzednika - Bazylego I

Focjusz I Wielki (urodził się ok. 810 roku w Konstantynopolu, zmarł 6 lutego 891 roku tamże) - patriarcha Konstantynopola w latach 858 - 867 oraz 877 - 886, święty Kościoła prawosławnego.

Rodzina

Pierwszą żonę wybrała mu matka i została nią Teofano, córka Martinacusa - bizantyjskiego szlachcica. Leon został zmuszony do poślubienia jej w 886. Bizantyjczycy kochali cesarzową, ale Leon nie był z nią szczęśliwy. Miał z nią jedynie córkę (po której śmierci Teofano udała się do klasztoru i tam zmarła):

Rusini (Rusnacy, Ruśniacy lub Rusowie, dawniej też Rusacy, Rosjanie od gr. Ρωσία = Ruś/Русь) – termin odnoszący się do wschodniosłowiańskich narodów bądź grup etnicznych:

Arabowie (arab.: عرب `Arab, w pierwotnym znaczeniu: "koczownicy") – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.

Eudokię (888-892).

W 898, Leon poślubił swoją kochankę Zoe Zaoutzainę, córkę swojego doradcy Stylianosa Zaoutzesa. Zoe także urodziła Leonowi córkę i zmarła w 899 na malarię:

Annę (898-914?).

W 900 Leon ożenił się z Eudokią Baianą. W kwietniu 901 jego trzecia zmarła w połogu. Ich syn:

Bazyli, zmarł wkrótce po matce.

Leon nie ożenił się po raz czwarty, ale wziął sobie kochankę - Zoe Karbonopsinę. Ta najpierw urodziła dwie córki, a następnie syna:

Ruś Kijowska – okres w historii Rusi trwający umownie od 862 do 1240 roku. Rok 862, w którym Ruryk przybył do Nowogrodu Wielkiego, to symboliczna data powstania państwa ruskiego. W 882 roku książę nowogrodzki Oleg Mądry doprowadził do powstania Wielkiego Księstwa Kijowskiego – wczesnofeudalnego państwa we wschodniej Europie ze stolicą w Kijowie, istniejącego do 1169 roku. W 1054 roku Wielkie Księstwo Kijowskie uległo rozbiciu dzielnicowemu, przy czym władcy, którym udało się zawładnąć Kijowem nadal nosili tytuł wielkiego księcia kijowskiego i byli w hierarchii feudalnej postawieni wyżej od pozostałych książąt ruskich. W 1169 przekształcone w Wielkie Księstwo Włodzimierskie ze stolicą we Włodzimierzu nad Klaźmą, które przejęło dominującą rolę Kijowa. W 1240 na skutek najazdu mongolskiego Wielkie Księstwo Włodzimierskie utraciło niezależność polityczną na rzecz Złotej Ordy. Moment ten uważany jest powszechnie za koniec okresu Rusi Kijowskiej.

Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin , podczas gdy dla jego mieszkańców było to po prostu Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian").

Annę (ur. 903),

Helenę (ur. 904).

Konstantyna VII Porfirogeneta, cesarza po śmierci Aleksandra.

Przypisy

↑ M. Hertmanowicz-Brzoza, K. Stepan, Słownik władców świata, Kraków 2005, s. 413.
↑ M. Hertmanowicz-Brzoza, K. Stepan, Słownik władców świata, Kraków 2005, s. 414.

Bibliografia

Hertmanowicz-Brzoza M., Stepan K., Słownik władców świata, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005, ISBN 83-7435-077-6, s. 413–414.

Stefan I (gr: Στέφανος Α΄, ur. w listopadzie 867 w Konstantynopolu, zm. 18 maja 893) – ekumeniczny patriarcha Konstantynopola w latach 886–893.

Konstantynopol – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica cesarstwa rzymskiego; w latach 395–1453 stolica cesarstwa Bizantyjskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261); stolica państwa ottomańskiego w latach 1453–1922.