Leon XI - Polski Serwis Naukowy

Leon XI (łac. Leo XI), właściwie Alessandro Ottaviano de' Medici - papież w okresie od 1 kwietnia 1605 do 27 kwietnia 1605.

Pochodził z bocznej gałęzi rodu Medyceuszy. Jego matka, Francesca Salviati, była córką Jacopo Salviatiego i Lucrecji Medici siostry Leona X , natomiast ojciec, Ottaviano, pochodził z bocznej linii rodu Medicich. Zdobywał wykształcenie w domu pod kierunkiem dominikanina florenckiego Vincenzo Ercolano. Od wczesnej młodości wykazywał predyspozycje do stanu duchownego, spotkał się jednak ze sprzeciwem matki, ponieważ był jedynym męskim dziedzicem gałęzi rodu. Matka wysłała go na dwór kuzyna, Wielkiego Księcia Toskanii, gdzie został m.in. mianowany rycerzem Zakonu św. Stefana. Razem z wielkim księciem przebywał w Rzymie w 1560; poznał wówczas i zaprzyjaźnił się z Filippo Nerim, przyszłym świętym. Neri przewidział kilka wydarzeń z przyszłości Medici'ego, przede wszystkim wybór na papieża i niedługi okres pontyfikatu.

Konklawe (łac. cum clave, "pod kluczem", zamknięte pomieszczenie, pokój) – ogólne zgromadzenie kardynałów, zwoływane po 15, maksymalnie po 20 dniach od śmierci papieża (tyle czasu mają nieobecni kardynałowie na przybycie na spotkanie), poprzedzone okresem novemdiales.

Filip Neri, Filip Neriusz lub Nereusz (wł. Filippo de Neri; ur. 21 lipca 1515 we Florencji, zm. 26 maja 1595 w Rzymie) – włoski duchowny katolicki, jeden z przywódców kontrreformacji, uznawany przez Kościół katolicki za świętego.

Po śmierci matki (1566) Medici zrealizował swoje plany wyboru stanu duchownego. 22 lipca 1567 przyjął święcenia kapłańskie z rąk Antonino Altoviti, arcybiskupa Florencji. Wielki książę Cosimo I mianował krewnego swoim ambasadorem przy Stolicy Świętej w 1569.

9 marca 1573 został mianowany biskupem Pistoi, a 15 stycznia 1574 promowany na arcybiskupa Florencji. 12 grudnia 1583 otrzymał nominację kardynalską, wraz z tytułem prezbitera S. Ciriaco alle Terme. Wielokrotnie zmieniano mu tytuł prezbiterski - na Ss. Giovanni e Paolo (1591), S. Pietro in Vincoli (1592), św. Praksedy (1592), ponownie S. Pietro in Vincoli (1594), bazylika św. Marii na Zatybrzu (1600). W 1600 został podniesiony do godności kardynała-biskupa i otrzymał diecezję Albano, a następnie diecezję Palestrina (1602).

Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany) – potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu, w Kościele katolickim najwyższa po papieżu godność kościelna.

Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu (wł. Basilica di Santa Maria in Trastevere) – rzymskokatolicki kościół tytularny, jeden z najstarszych kościołów w Rzymie na Zatybrzu, założony przez św. Kaliksta.

W latach 1596-1598 przebywał we Francji z misją legata specjalnego i nuncjusza zwyczajnego; zajmował się zwalczaniem wpływów hugenotów oraz jednoczeniem i umacnianiem środowiska katolików. Z nominacji papieża Klemensa VIII sprawował funkcję prefekta Kongregacji ds. Biskupów i Zakonów.

Lateran – zespół pałacowo-kościelny w Rzymie, zbudowany w IV wieku przez cesarza Konstantyna Wielkiego na gruntach pałacu rzymskiej rodziny Lateranów. Wówczas to powstał kościół pod wezwaniem Chrystusa Zbawiciela (później przemianowywany dwukrotnie na kościół św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty). Przebudowany pałac Lateranów oraz kościół cesarz podarował papieżom, którzy gospodarowali tam do 1308, kiedy to rezydencją papieską został Watykan. W 1308 roku pałac i kościół spłonęły, zostały jednak odbudowane, a arcybazylika św. Jana na Lateranie jest katedrą biskupa Rzymu (czyli papieża).

Biskup (łac. episcopus z gr. ἐπίσκοπος episkopos: nadzorca, opiekun) - w Kościołach chrześcijańskich duchowny o najwyższych święceniach, urząd kościelny.

Brał udział we wszystkich konklawe, jakie miały miejsce od czasu jego nominacji kardynalskiej - dwukrotnie w 1590, w 1591, 1592 i 1605. Na tym ostatnim 1 kwietnia 1605 sam został wybrany na papieża i przyjął imię Leona XI (na cześć wuja, Leona X). W Niedzielę wielkanocną 10 kwietnia został koronowany i uroczyście objął w posiadanie bazylikę na Lateranie tydzień później. Zmarł jednak już 27 kwietnia 1605.

W czasie krótkiego pontyfikatu nie mianował kardynałów; podobno zamierzał mianować swojego kuzyna, Ottaviano de' Medici.

Papież Leon XI został pochowany w patriarchalnej Bazylice Watykańskiej.