Leon XIII - Polski Serwis Naukowy

Papież Leon XIII

Leon XIII, łac. Leo XIII, właściwie Gioacchino Vincenzo Raphaelo Aloisio Pecci (ur. 2 marca 1810 w Carpineto, zm. 20 lipca 1903 w Watykanie) – tercjarz franciszkański (OFS), papież w okresie od 20 lutego 1878 do 20 lipca 1903.

Urodził się w zubożałej rodzinie szlacheckiej Luigiego i Anny Prosperi-Buzi.

Quod apostolici muneris - encyklika papieża Leona XIII opublikowana dnia 28 grudnia 1878, w pierwszym roku jego pontyfikatu. Pierwsze jej słowa dały nazwę całej encyklice, które brzmią: Czego wymagały od Nas względy urzędu Apostolskiego.
Etsi nos – encyklika papieża Leona XIII opublikowana 15 lutego 1882 roku w Rzymie. Pierwsze słowa Ojca Świętego dały nazwę całemu dokumentowi: "Jakkolwiek z najwyższą czujnością i miłością". Encyklika omawia sytuację Kościoła we Włoszech i zwraca uwagę na największe problemy chrześcijaństwa w ówczesnych czasach: zwraca uwagę na spadek znaczenia wartości katolickich i wydarzenia mające miejsce w 1870 roku, kiedy wojska francuskie opuściły Rzym (porażka Napoleona III w wojnie z Prusami), co doprowadziło do podkopania pozycji zarówno Kościoła katolickiego w Europie jak i samego Biskupa Rzymskiego. Potępia zarówno masonerię, mającą swój niewątpliwy udział w osłabianiu katolicyzmu, jak i liberalny światopogląd, którego wyznawcy, zdaniem papieża, "w tym, co zawiera wiedza i poznanie odrzucają niebieskie światło wiary, zaś po spowodowaniu jego wygaśnięcia umysł ludzki najczęściej popada w błędy, nie rozróżnia rzeczy prawdziwych oraz łatwo je omija, by popadać w niski i odpychający materializm. Odrzucają w ogóle wieczną i niezmienną istotę obyczajów wraz z najwyższym dawcą i zachowawcą praw – Bogiem."

Kształcił się w kolegium jezuickim w Viterbo i Kolegium Rzymskim oraz w Kościelnej Akademii Szlacheckiej. Uzyskał doktorat z teologii (w roku 1836) oraz obojga praw (cywilnego i kanonicznego). 31 grudnia 1837 otrzymał święcenia kapłańskie.

Był nuncjuszem apostolskim w Belgii w latach 1843-46, a następnie arcybiskupem Perugii (Umbria) w latach 1846-78.

W 1900 roku rozpoczął modernizację Biblioteki Watykańskiej i proces udostępnienia jej zasobów.

Biblioteka Watykańska (Bibliotheca Apostolica Vaticana) - biblioteka znajdująca się na terenie państwa Watykan. Jedna z najstarszych i najbardziej znanych bibliotek.
Tomizm – system filozoficzny oparty na poglądach św. Tomasza z Akwinu. Tomizm wywodzi się z filozofii średniowiecznej, a jego różne nurty są żywe aż do dnia dzisiejszego.

Zmarł w wieku 93 lat. Pochowany jest na Lateranie.

Leona XIII uznaje się za pierwszego nowoczesnego papieża, dążącego do dialogu ze współczesnym światem, ale nie rezygnującego jednocześnie z ewangelizacji życia społecznego.

Autor encykliki Rerum novarum, w której przedstawione zostały zasady katolickiej nauki społecznej. Encyklika ta wydana w 1891 roku stała się jedną z najważniejszych we współczesnych wypowiedziach Kościoła, kształtując katolicką myśl społeczną, aż do naszych czasów. Papież początkowo przychylny postępowi cywilizacyjnemu, pod koniec pontyfikatu nieco stonował swe poglądy. Ustanowił również odznaczenie "Pro Ecclesia et Pontifice".

Krzyż Pro Ecclesia et Pontifice (łac. Za Kościół i Papieża) – jeden z najwyższych medali Kościoła Katolickiego, jakie może otrzymać osoba świecka. Krzyż Pro Ecclesia et Pontifice został ustanowiony przez papieża Leona XIII w roku 1888. Przyznaje go Papież na wniosek biskupa diecezjalnego w dowód uznania dla postawy moralnej i zaangażowania w pracę na rzecz dobra wspólnego.
Franciszkański Zakon Świeckich (również Bracia i Siostry od Pokuty, III Zakon Św. Franciszka) - mające swoje korzenie w średniowiecznym franciszkańskim ruchu pokutniczym katolickie międzynarodowe stowarzyszenie publiczne, którego członkowie uczestniczą w duchu Zakonu Franciszkańskiego, prowadząc życie apostolskie i zdążając do doskonałości chrześcijańskiej pod wyższym kierownictwem tegoż zakonu. Za założyciela uważany jest św. Franciszek z Asyżu.

Napisał także encyklikę Aeterni Patris, która traktowała o filozofii i przyczyniła się do reaktywacji i ponownej nobilitacji znajdującego się wtedy w regresie tomizmu. Datę jej napisania uznaje się za początek neotomizmu.

Ustanowił stosunki dyplomatyczne z Rosją, Anglią, Stanami Zjednoczonymi i Norwegią. Mimo ograniczeń spowodowanych konfliktem z rządem Włoch o skonfiskowane dobra (tzw. kwestia rzymska) można uznać, że Leon XIII podniósł prestiż papiestwa. Biskupom polskim przypominał o posłuszeństwie wobec zaborców. "Wam, którzy zamieszkujecie prowincję Poznańską i Gnieźnieńską, zalecamy ufność w wielkoduszną sprawiedliwość Cesarza, o jego bowiem względem was przychylności i życzliwym usposobieniu osobiście od niego samego powzięliśmy wiadomość." Caritatis, 19 marca 1894. W tejże samej encyklice, "mówił o jednym narodzie polskim choć różniącym się mową i obrządkiem kościelnym". "W wyniku rozmów z carem Aleksandrem III, Leon XIII w 1882 roku wskrzesił diecezję kielecką, a w następnym roku mianował 12 biskupów na wakujące stolice. Zabiegi te podejmowane w interesie Kościoła polskiego, ujął w encyklice "Charitatis providentiaeque" (1894 r.) skierowanej do biskupów polskich, podkreślając w niej zasługi Polski dla całego chrześcijaństwa".

Neotomizm – współczesna wersja tomizmu, główny kierunek filozoficzny neoscholastyki, popularny w łonie katolicyzmu. Neotomiści opowiadają się za tzw. klasyczną koncepcją filozofii, akcentują różnicę między nauką a religią i sztuką; za "filozofię pierwszą" uznają teorię bytu. Istotnymi wyróżnikami neotomizmu są: realizm, pluralizm, hylemorfizm, teizm, intelektualizm, klasyczna koncepcja prawdy, umiarkowany realizm pojęciowy.
Arcanum divinae sapientiae – encyklika papieża Leona XIII opublikowana 10 lutego 1880 roku w Rzymie. Jej pierwsze słowa, które dały nazwę encyklice, brzmią:Niezgłębione zamiary mądrości Bożej. Papież przypomina o małżeństwie jako pobłogosławionym przez kapłana katolickiego związku kobiety i mężczyzny, zwracając uwagę, że to ich Bóg powołał do współżycia i tylko oni mogą stać się jednością. Potępia żydowski i laicki model małżeństwa mówiąc m.in. o rozwodach i ślubach zawieranych w celach materialnych. Tekst encykliki wskazuje na szczególną rolę Kościoła w życiu małżeńskim jeśli chodzi o prawo udzielania tego sakramentu i osądzania czynów małżonków pod kątem moralnym. Dokument kończy się apelem do władz świeckich o zjednoczenie i biskupów o nieustanne przypominanie ludziom o wartościach katolickich.

Encykliki

Inscrutabili Dei consilio, 1878 – O postaciach zła w społeczeństwie oraz misji Kościoła i papiestwa.

Quod apostolici muneris, 1878 – O błędach socjalistów, komunistów i nihilistów.

Aeterni Patris, 1879 – O znaczeniu filozofii.

Arcanum divinae sapientiae, 1880 – O małżeństwie chrześcijańskim.

Diuturnum illud, 1881 – O pochodzeniu władzy cywilnej.

Etsi nos, 1882 – O położeniu Kościoła we Włoszech.

Auspicato Concessum, 1882 – O św. Franciszku z Asyżu.

Humanum genus, 1884 – O masonerii.

Immortale Dei, 1885 – O ustroju państwa chrześcijańskiego.

Iampridem, 1886 – O katolicyzmie w Niemczech.

Libertas prestantissimum, 1888 – O wolności człowieka.

Sapientiae christianae, 1890 – O obowiązkach katolików wobec Kościoła.

Rerum novarum, 1891 – O kwestii robotniczej.

Pastoralis officii, 1891 – O pojedynkach w państwach niemieckich.

Octobri Mense, 1891 – O modlitwie różańcowej

Au milieu des sollicitudes, 1892 – O Kościele i państwie we Francji.

Providentissimus Deus, 1893 – O studium Pisma świętego.

Caritatis, 1894 – O położeniu Kościoła w Polsce.

Adiutricem, 1895 – O różańcu.

Militantis Ecclesiae, 1897 – O św. Piotrze Kanizym.

Graves de communi, 1901 – O działalności społecznej katolików.

Mirae caritatis, 1902 – O Sakramencie Eucharystii.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.
Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)