Leonid Kuczma - Polski Serwis Naukowy

Leonid Danyłowicz Kuczma, ukr. Леонід Данилович Кучма (ur. 9 sierpnia 1938 w Czajkiniach w obwodzie czernihowskim) – ukraiński polityk, premier w latach 1992–1993 i prezydent w latach 1994–2005.

Życiorys

Wychowywał się bez ojca, który zginął w 1944 na froncie. W 1960 uzyskał tytuł zawodowy inżyniera na uniwersytecie w Dniepropetrowsku, później uzyskał stopień kandydata nauk technicznych. Początkowo pracował jako projektant w biurze konstruktorskim Piwdenne, największym na świecie kompleksie rakietowym, zdobywając dwie nagrody państwowe za osiągnięcia w projektowaniu techniki rakietowej. Potem zatrudniony jako inżynier, a następnie na stanowisku kierowniczym, w ośrodku Bajkonur, z którego wystrzeliwano radzieckie pojazdy kosmiczne. Przez sześć lat zajmował stanowisko dyrektora generalnego Piwdenne.

Komunistyczna Partia Ukrainy – (ukr. Комуністи́чна Па́ртія Украї́ни, rus. Коммунисти́ческая па́ртия Украи́ны), do 1952 roku Komunistyczna Partia Bolszewików Ukrainy (ukr. Комуністична Партія більшовиків України - КПбУ) ukraińska partia polityczna. W latach 1922-1991 część składowa KPZR.

Rada Najwyższa Ukrainy (ukr. Верховна Рада України, "Werchowna Rada") to jednoizbowy parlament Ukrainy. Nazwa ta jest typowa dla krajów post-radzieckich, których parlamenty często noszą nazwę "Rad Najwyższych" (ros. Верховный Совет). Nazwę taką nosi również parlament Autonomicznej Republiki Krymu. Obecna Rada Najwyższa Ukrainy jest bezpośrednią następczynią Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR, która w 1991 ogłosiła niezależność kraju i odłączenie się od Związku Radzieckiego.

W latach 1981–1991 należał do komitetu centralnego partii komunistycznej Ukraińskiej SRR. W 1991 uzyskał mandat poselski do Rady Najwyższej Ukrainy. W okresie 1992–1993 pełnił funkcję premiera Ukrainy. W 1994 został po raz drugi wybrany do parlamentu, w tym samym roku wziął udział w wyborach prezydenckich, pokonując dotychczasową głowę państwa, Leonida Krawczuka. Ponownie wybrany prezydentem w kolejnych wyborach w 1999, wygrywając w drugiej turze z liderem Komunistycznej Partii Ukrainy, Petrem Symonenką.

Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

Władimir Władimirowicz Putin – rosyjski polityk, prawnik, działacz państwowy; funkcjonariusz KGB w latach 1975-1990, pracownik administracji Sankt Petersburga w latach 1990-1996, urzędnik administracji prezydenta Rosji Borysa Jelcyna w latach 1996-1998, szef FSB w latach 1998-1999, premier Rosji od 8 sierpnia 1999 do 7 maja 2000, pełniący obowiązki prezydenta Rosji po rezygnacji Jelcyna 31 grudnia 1999; 26 marca 2000 wybrany na prezydenta Rosji, 14 marca 2004 ponownie wybrany na to stanowisko. Urząd prezydenta pełnił do 7 maja 2008. Od 8 maja 2008 ponownie jest premierem Rosji.

Jego oponenci i część zagranicznych mediów wiąże jego osobę ze zniknięciem opozycyjnego dziennikarza Georgija Gongadze, który został zamordowany we wrześniu 2000. Dowodem miały być nagrane potajemnie i udostępnione zachodnim mediom przez byłego prezydenckiego ochroniarza (majora Mykołę Melnyczenkę) taśmy, z których miało wynikać, że w rozmowie z ówczesnymi szefem administracji Wołodymyrem Łytwynem i ministrem spraw wewnętrznych Jurijem Krawczenko prezydent dyskutował na temat pozbycia się niewygodnego dziennikarza. Taśmy ujawnił lider Socjalistycznej Partii Ukrainy Ołeksandr Moroz, co stało się początkiem szerokiej akcji społecznej "Ukraina bez Kuczmy", demonstracji ulicznych i postawienia miasteczka namiotowego demonstrantów w centrum Kijowa. W 2001 parlament kilkakrotnie bezskutecznie starał się uruchomić procedurę impeachmentu. Pojawiły się też oskarżenia o bezprawną sprzedaż broni za granicę. Popularność Leonida Kuczmy spadła z 60 do 20%.

Jurij Fedorowicz Krawczenko, ukr. Юрій Федорович Кравченко (ur. 5 marca 1951 w Oleksandrii w obwodzie kirowogradzkim, zm. 4 marca 2005 w Konczej Zaspie pod Kijowem) – ukraiński polityk, były minister spraw wewnętrznych.

Petro Mykołajowicz Symonenko, ukr. Петро Миколайович Симоненко (ur. 1 sierpnia 1952 w Doniecku) – ukraiński polityk lewicowy, od 1994 nieprzerwanie deputowany do Rady Najwyższej.

W wyborach parlamentarnych w 2002 Leonid Kuczma wspierał blok Za Jedyną Ukrainę (ukr. За єдину Україну!), na którego czele stał Wołodymyr Łytwyn.

Ukraiński prezydent był przez wiele lat popierany przez zachodnich polityków (również przez Aleksandra Kwaśniewskiego, który wielokrotnie demonstrował dla niego sympatię), liczących na wyraźniejsze zwrócenie się Ukrainy ku Zachodowi. W lipcu 2004 Leonid Kuczma wykonał zwrot w polityce zagranicznej, rezygnując z aspiracji do członkostwa w NATO oraz UE, licząc w zamian na pomoc prezydenta Rosji Władimira Putina w utrzymaniu władzy.

Donald Henry Rumsfeld (ur. 9 lipca 1932 w Evanston, Illinois) – amerykański polityk, działacz Partii Republikańskiej, sekretarz obrony USA w gabinecie prezydenta George’a W. Busha w latach 2001-2006. Poprzednio również pełnił tę funkcję przez rok i dwa miesiące w administracji Geralda Forda.

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad.

Leonid Kuczma z Donaldem Rumsfeldem

W wyborach prezydenckich w 2004 popierał kandydaturę Wiktora Janukowicza, po wybuchu pomarańczowej rewolucji brał udział w negocjacjach mających zakończyć powstały kryzys. Jego prezydencki mandat wygasł formalnie 31 października 2004.

W marcu 2011 wiceprokurator generalny ukraińskiej prokuratury poinformował o wszczęciu śledztwa przeciwko Leonidowi Kuczmie w związku z podejrzeniem o udział w morderstwie dziennikarza Georgija Gongadze. Były prezydent został objęty zakazem opuszczania kraju.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Aleksander Kwaśniewski (ur. 15 listopada 1954 w Białogardzie) – polski polityk, z zawodu dziennikarz. Od 23 grudnia 1995 do 23 grudnia 2005 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

Odznaczony m.in. polskim Orderem Orła Białego (1997)

Żonaty, ma córkę, która jest żoną znanego biznesmena ukraińskiego i byłego deputowanego, Wiktora Pinczuka.

Przypisy

Ukraine's ex-leader Kuchma probed over Gongadze murder (ang.). bbc.co.uk, 22 marca 2011. [dostęp 22 marca 2011].
M.P. z 1997 r. Nr 53, poz. 504

Źródła

Nota biograficzna na stronie president.gov.ua (ang.). [dostęp 22 marca 2011].