Powstanie styczniowe (; zasięgiem objęło tylko ; Wilno zostało spacyfikowane przez oddziały Murawjowa Wieszatiela; po upadku powstania Kraj i Litwa pogrążyły się w żałobie narodowej; w 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski; skasowano wszystkie klasztory w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich; po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa Królestwa i Litwy uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej; powstanie przyczyniło się do korzystniejszego niż w dwóch pozostałych zaborach uwłaszczenia chłopów; pozostawiło trwały ślad w literaturze (Orzeszkowa – Nad Niemnem, Dąbrowska – Noce i dnie) i sztuce polskiej (Grottger – Polonia i Lithuania, Matejko – Polonia) XIX i XX wieku w kraju, na Litwie i na Białorusi.

Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej Encyklopedii Tatrzańskiej.

Jan Kanty Walery Eljasz-Radzikowski (używał imienia Walery) herbu Ogończyk (ur. 13 września 1841 w Krakowie, zm. 23 marca 1905 w Krakowie) – polski malarz, popularyzator Tatr i Zakopanego, współzałożyciel Towarzystwa Tatrzańskiego, autor przewodników tatrzańskich. Był pierwszym z gości, który wybudował sobie w Zakopanem letnią rezydencję (1877).

Mieczysław Świerz (ur. 25 maja 1891 w Krakowie, zm. 5 lipca 1929 w Tatrach) – syn Zofii i Leopolda Świerza, uważany za najwybitniejszego taternika lat 20. ubiegłego wieku. Studiował polonistykę, uzyskał doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim. Z zawodu był nauczycielem, z zamiłowania historykiem literatury polskiej.

Tadeusz Świerz, od 1927 Świerz-Zaleski (ur. 5 kwietnia 1889 w Krakowie, zm. 1949 r.) – leśnik, taternik, narciarz. Był nadleśniczym w Porębie Wielkiej. Po wojnie został inspektorem Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie. Autor licznych prac, m.in. O pionowym rozmieszczeniu drzew w Tatrach.

Taternik, taterniczka – człowiek uprawiający taternictwo, czyli wspinaczkę górską uprawianą w Tatrach. Dawniej taternikami nazywano turystów udających się na wycieczki w Tatry, obecnie terminem tym określa się osoby, które zajmują się wyłącznie zaawansowaną wspinaczkę górską. Termin nie ma odpowiednika w innych językach: słowackim, węgierskim ani niemieckim.

Tuchów - miasto na południu Polski, w woj. małopolskim, w powiecie tarnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tuchów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnowskiego.