Leszek Grot - Polski Serwis Naukowy

Grób na Wojskowych Powązkach

Leszek Grot (ur. 18 stycznia 1933 w Puchaczowie, zm. 25 grudnia 2005) – polski historyk wojskowości, oficer polityczny, pułkownik, doktor nauk historycznych.

Młodość

Do czternastego roku życia mieszkał w Puchaczowie koło Łęcznej gdzie jego rodzice, Franciszka i Henryk, posiadali gospodarstwo rolne. W 1947 patrol bojowy Wolność i Niepodległość zabił - podobno w jego obecności - matkę i siostrę (wyrok podziemia wykonany przez pomyłkę na niewłaściwych osobach).

Lewica – zwyczajowe określenie sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównymi założeniami lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.

Pułkownik – stopień oficerski w armii. W WP jest to najwyższy stopień korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – korpusu oficerów sztabowych. W większości armii po stopniu pułkownika (ang. i fr. - colonel, niem. Oberst, ros. полковник) są już stopnie generalskie.

Ojciec skierował go go kompanii małoletnich w Legnicy, jednak wkrótce rozpoczął naukę w Liceum Ekonomicznym w Lublinie. Wkrótce rozpoczął szkolenie w Szkole Oficerów Politycznych w Łodzi. Ukończył ją z wynikiem bardzo dobrym z opinią wybitnie zdolnego i wskazaniem do dalszej edukacji i pracy naukowej.

Wojskowa Akademia Polityczna im. Feliksa Dzierżyńskiego (WAP) – wojskowa uczelnia wyższa istniejąca w Warszawie na Ochocie przy ulicy Opaczewskiej 2a (od 1960 ul. Banacha 2) w latach 1951-1990.

Nauka – autonomiczna część . Nauka jest budowana i rozwijana wyłącznie za pomocą tzw. metody naukowej lub metod naukowych nazywanych też paradygmatami nauki poprzez działalność badawczą prowadzącą do publikowania wyników naukowych dociekań. Proces publikowania i wielokrotne powtarzanie badań w celu weryfikacji ich wyników, prowadzi do powstania wiedzy naukowej dostępnej dla całej ludzkości. Zarówno ta wiedza jak i sposoby jej gromadzenia określane są razem jako nauka.

Od 1952 już jako podporucznik pracował na stanowisku kierownika gabinetu - asystenta w Katedrze Geografii Wojennej oraz Wojskowej Akademii Politycznej im. Feliksa Dzierżyńskiego, rozpoczynając jednocześnie kształcenie oraz pracę naukowo-dydaktyczną pod kierunkiem Zygmunta Paruckiego.

Docent (niem. Dozent, łac. doceo – uczę) – stanowisko w szkołach wyższych i instytutach naukowych dla pracowników dydaktycznych. Od 1 października 2005 roku uregulowane ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym z 27 lipca 2005 r. Ustawa ta w art. 110, ust. 4 dopuszcza (w drodze odpowiedniego zapisu w statutach poszczególnych uczelni) wprowadzenia fakultatywnego stanowiska docenta w grupie pracowników dydaktycznych danej uczelni. Osoba taka powinna posiadać stopień doktora, a jej prawa i obowiązki są podobne jak na stanowisku starszego wykładowcy. W uczelniach morskich na stanowisku docenta może być zatrudniona osoba posiadająca tylko stopień naukowy doktora oraz najwyższy stopień morski (art. 114, ust. 4).

Wojskowy Instytut Historyczny (do roku 1990 Wojskowy Instytut Historyczny im. Wandy Wasilewskiej) - 7 lipca 1950, Zarząd XI Wojskowo-Historyczny utworzył Wojskowe Biuro Badań Historycznych. 9 sierpnia 1957 r. nastąpiło scalenie służby historycznej Wojska Polskiego. Utworzono wówczas Biuro Historyczne Wojska Polskiego, które łączyło zadania dotychczasowych instytucji. W 1959 roku podniesiono rangę wojskowej służby historycznej, tworząc w miejsce Biura Wojskowy Instytut Historyczny, który miał strukturę zakładów naukowych i był wyspecjalizowaną instytucją naukowo-badawczą prowadzącą badania nad dziejami oręża polskiego od czasów najdawniejszych do współczesności. Badania te obejmowały całokształt zagadnień związanych z obronnością państwa w okresie pokoju, jak i polski wysiłek zbrojny w konfliktach wojennych. Były one prowadzone z wykorzystaniem zasad historiografii marksistowskiej. WIH był jedyną placówką naukową prowadzącą kompleksowe badania nad dawną i najnowszą polską historią wojskową. Działalność WIH była krytykowana za "monopolizację historii wojskowości".

Studia

Ukończył studia na Akademii Wojskowo-Politycznej im. Feliksa Dzierżyńskiego, a następnie historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Pracę magisterską i doktorską pisał pod patronatem profesora Henryka Jabłońskiego. Następnie został kolejno: starszym asystentem, adiunktem i docentem w Katedrze Historii Polski i Polskiego Ruchu Robotniczego, kierowanej przez Emanuela Halicza.

Oficer polityczny (polityczno-wychowawczy, wychowawczy) - żołnierz w stopniu podporucznika lub wyższym pełniący służbę w korpusie oficerów politycznych (polityczno-wychowawczych, wychowawczych).

Gospodarstwo rolne – grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo rolne nie stanowi przedmiotu samodzielnego obrotu prawnego. Nie można, zatem zbyć go jedną czynnością prawną. Przedmiotem zbycia są tu poszczególne nieruchomości, na których gospodarstwo rolne zostało zorganizowane.

Praca naukowa

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Leszka Grota

Prowadził seminarium magisterskie z zakresu najnowszych dzieł Polski Awansował do stopnia podpułkownika. Po 1968 zaczęły być uznawane za zbyt śmiałe. Członek Rady Naukowej Wydziału, kierownik cyklu wydawniczego Z lat wojny i okupacji.

Podpułkownik (ppłk) – stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.

Redaktor naczelny, dziennikarz odpowiadający za całość czasopisma (dziennika lub innego periodyku) albo programu telewizyjnego. W praktyce jest to osoba, która kieruje całością działań redakcji od strony merytorycznej i odpowiada za kształt oraz zawartość czasopisma. Redaktor naczelny kieruje także pracą zespołu dziennikarzy, często odpowiadając także za ich przyjmowanie i zwalnianie.

Odsunięty ze społeczności akademickiej przez władze państwowe po tym jak w czasie transmisji telewizyjnej z obrad VI Zjazdu PZPR udał się na przyjęcie towarzyskie do restauracji Pod Skrzydłami.

Wojskowy Instytut Historyczny

Został skierowany do Wojskowego Instytutu Historycznego im. Wandy Wasilewskiej. Wkrótce objął stanowisko redaktora naczelnego kwartalnika Wojskowego Przeglądu Historycznego. Awansował również na stopień pułkownika.

Podczas pracy Grota w czasopiśmie ukazało się w nim wiele cenionych materiałów, m.in. wspomnienia Mariana Utnika, materiały dotyczące likwidacji Cmentarza Orląt generała Romana Abramowa i Mieczysława Boruty Spiechowicza oraz materiały pułkownika Jana Rzepeckiego dotyczące Biura Informacji i Propagandy. Ukazywały się także artykuły zakłamujące obraz dziejów Polski - szczególnie w latach 1981-1983.

Rząd – organ kolegialny władzy wykonawczej w większości krajów, w których funkcjonuje parlamentarno-gabinetowy system polityczny. Przewodniczący rady ministrów jest zazwyczaj nazywany premierem (pierwszym ministrem), choć w niektórych krajach (np. Niemcy) jest tradycyjnie nazywany kanclerzem.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

W 1985 po prawie 10 latach kierowania kwartalnikiem został usunięty z redakcji w wyniku nieporozumień z szefem Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego. Został przeniesiony na stanowisko docenta w Wojskowym Instytucie Historycznym. Przeszedł w stan spoczynku w 1988, po prawie 40 latach służby.

Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.

Małoletni – w rozumieniu polskiego prawa cywilnego to osoba, która nie ukończyła lat 18 i nie zawarła małżeństwa, przez co małoletni uzyskuje pełnoletność.

Poglądy

Tak jak jego ojciec, miał lewicowe poglądy. Pracował w instytucjach Głównego Zarządu Politycznego LWP, w których przekonywał społeczeństwo polskie do tych poglądów. Transformację ustrojową Polski w 1989 uważał za normalną kolej rzeczy. Uważał że w nowym ustroju politycznym lewica nadal ma możliwości rządzenia, pod warunkiem że zostanie przebudowana i się przystosuje do warunków wolnego rynku i demokracji. Popierał publicznie generała Wojciecha Jaruzelskiego.

Małżonkowie – osoby, które zawarły związek małżeński: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). We wszystkich krajach małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (małżonkowie monogamiczni). W krajach, w których zalegalizowano małżeństwa homoseksualne, małżonkami mogą być dwie osoby tej samej płci (mąż z mężem, żona z żoną). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne, wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami albo rzadziej jedna żona z wieloma mężami.

Magister (z nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia (dawniej: studiów jednolitych magisterskich lub magisterskich studiów uzupełniających), a w przypadku niektórych kierunków (farmacja, prawo, psychologia) – studiów jednolitych drugiego stopnia oraz wcześniejszym uzyskaniu absolutorium, złożeniu pracy dyplomowej i zdaniu egzaminu magisterskiego. Jest to również tytuł zwyczajowy używany przez farmaceutów (podobnie jak tytuł doktora używany przez lekarzy).

Ostatnie lata życia

Wycofał się z działalności politycznej i naukowej, gdyż uważał że zmiany w polskiej lewicy zachodzą zbyt wolno. Jednocześnie pogarszał się jego stan zdrowia. Po kilku latach wrócił do działalności naukowej. Zmarł 25 grudnia 2005 po długich cierpieniach.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

Seminarium (łac. seminarium - szkółka roślin) - metoda nauczania polegająca na nauczaniu z czynnym uczestnictwem uczniów, którzy samodzielnie opracowują część zagadnień poruszanych na seminarium i następnie przedstawiają swoje opracowania w postaci prezentacji, referatu, czy też w jeszcze inny sposób, jak również biorą aktywny udział w dyskusji nad danym zagadnieniem wykazując się posiadaną wiedzą.

Był żonaty, miał córkę Barbarę oraz synów Tomasza i Pawła.

Dorobek naukowy

Napisał kilka książek, kilkadziesiąt artykułów naukowych i publicystycznych. Jest także współautorem dzieł zbiorowych. Wychowawca kilku pokoleń historyków najnowszej historii Polski.

Witold Biegański, Leszek Grot Wkład żołnierza polskiego w zwycięstwo nad faszyzmem, Warszawa, "Książka i Wiedza", 1984

Leszek Grot Przemiany rewolucyjne w krajach Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej w latach 1944-1948: materiały międzynarodowego sympozjum naukowego zorganizowanego przez Polską Sekcję Wielostronnej Komisji Problemowej Akademii Nauk Krajów Socjalistycznych ds. Badania Dziejów Rewolucji Październikowej, Warszawa 1977

Leszek Grot, Tadeusz Konecki, Edward Nalepa Pokojowe dzieje wojska polskiego, Warszawa : WIH, 1988

Leszek Grot, "List generałów: Rzecz o kłamstwie i chamstwie, Toruń 2003.

Wojskowa działalność Komunistycznej Partii Polski: Wstępem opatrzył i do druku przygotował Leszek Grot, Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1988