Leszek Pawłowski - naukowiec, działacz PTTK

Leszek Kazimierz Pawłowski (ur. 1 października 1902 w Rudzie Pabianickiej, zm. 16 sierpnia 1980 w Pabianicach) – polski zoolog, profesor Uniwersytetu Łódzkiego, krajoznawca, działacz Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK) w Pabianicach.

Nauka, studia

Ukończył Szkołę Handlową Zgromadzenia Kupców w Łodzi, a następnie studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego w sekcji przyrodniczej, studia ukończył w 1926. Następnie już pracując odbył studia doktoranckie w Zakładzie Morfologii i Zoologii Systematycznej Uniwersytetu Warszawskiego, dyplom doktora uzyskał w 1932.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Ruda Pabianicka – miasto w latach 1923-1946, obecnie południowa część dzielnicy Łódź Górna. Ruda, jako nieformalna jednostka terytorialna miasta nie ma ściśle określonych granic. Formalnie jest to jednocześnie osiedle administracyjne delegatury Urzędu Miasta Łodzi, a także jeden z obszarów Systemu Informacji Miejskiej.

Praca zawodowa

W 1926 rozpoczął pracę nauczyciela biologii w Seminarium Nauczycielskim w Pabianicach a od 1933 był jego dyrektorem. Seminarium rozwiązano w 1936 i wtedy zaczął pracę w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. J. Śniadeckiego w Pabianicach. W latach 1937 – 1939 był wykładowcą w Pedagogium Nauczycielskim w Łodzi a w 1939 również w Oddziale Łódzkim Wolnej Wszechnicy Polskiej.
W czasie okupacji był przez 3 miesiące więziony w obozie na Radogoszczu. Po wyzwoleniu wrócił do Pabianic, a pracę podjął w nowo powołanym w 1945 Uniwersytecie Łódzkim, gdzie po uzyskaniu habilitacji i tytułu profesora nadzwyczajnego prowadził zajęcia z zakresu zoologii ogólnej i ekologii zwierząt.
Przez wiele lat był członkiem Komitetu Zoologicznego Polskiej Akademii Nauk (PAN) oraz Rady Naukowej Instytutu Zoologicznego PAN. W swym dorobku naukowym posiada ponad 100 publikacji, z których znaczną część stanowią prace z zakresu hydrofauny.

Krzyż Zasługi – polskie cywilne odznaczenie państwowe, nadawane za zasługi dla Państwa lub obywateli, ustanowione na mocy ustawy z dnia 23 czerwca 1923 roku i nadawane do chwili obecnej.

Uniwersytet Łódzki – polska wyższa uczelnia utworzona 24 maja 1945 r. jako kontynuatorka dorobku i tradycji działających w okresie międzywojennym w Łodzi Instytutu Nauczycielskiego (1921-1928), Wyższej Szkoły Nauk Społecznych i Ekonomicznych (1924-1928) oraz oddziału Wolnej Wszechnicy Polskiej (1928-1939). W 2007 r. znalazł się wśród 500 najlepszych uczelni na świecie według rankingu magazynu The Times.

Pozazawodowa społeczna działalność krajoznawcza

Z działalnością turystyczno-krajoznawczą zetknął się jeszcze podczas nauki w Szkole Handlowej Zgromadzenia Kupców w Łodzi, tu wstąpił do Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (PTK) a w 1921 został przewodniczącym Międzyszkolnego Koła PTK. Działalność w PTK kontynuował w Pabianicach. Był członkiem-założycielem Oddziału PTK (powstał 11 marca 1929, jego pierwszym prezesem został Kazimierz Staszewski – obecny patron oddziału), a w latach 1934 – 1936 został wybrany prezesem tego Oddziału. W 1935 był delegatem Oddziału Pabianickiego na Zjazd PTK w Warszawie.
W 1945 był w gronie działaczy PTK reaktywujących Oddział PTK w Pabianicach a następnie przez 2 lata był członkiem zarządu. W kolejnych latach w pracach Oddziału uczestniczył sporadycznie, głównie jako prelegent.

Uniwersytet Warszawski – polska uczelnia państwowa, założona w 1816 roku w Warszawie. Najlepszy uniwersytet w Polsce według ogólnoświatowego rankingu Academic Ranking of World Universities. Uczelnia wielokrotnie była zwycięzcą corocznych rankingów uczelni państwowych przeprowadzanych przez "Rzeczpospolitą" i "Perspektywy".

Wolna Wszechnica Polska, utworzona w 1918 roku w Warszawie z Towarzystwa Kursów Naukowych, była prywatną szkołą wyższą z czterema wydziałami: matematyczno-przyrodniczym, humanistycznym, nauk politycznych i społecznych, pedagogicznym. W ramach Wolnej Wszechnicy od 1919 działało Collegium Publicum prowadzące publicznie dostępne wykłady niedzielne. W skład Wszechnicy wchodziły także: Studium Pracy Społeczno-Oświatowej (od 1925), Studium Skarbowo-Finansowe (od 1926), Studium Administracji Komunalnej (od 1926) i Studium Migracyjno-Kolonialne (od 1936). W okresie międzywojennym uczelnia specjalizowała się głównie w naukach społecznych, była również znana jako jednostka dokształcająca organizatorów życia kulturalnego, oświatowego i gospodarczego kraju, w szczególności nauczycieli.

Odznaczenia i wyróżnienia

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski,

Złoty Krzyż Zasługi,

tytuł Zasłużony Nauczyciel PRL

Honorowa Odznaka Województwa Łódzkiego i inne,

Miejsce spoczynku

Zmarł 16 sierpnia 1980, pochowany jest na cmentarzu komunalnym w Pabianicach.

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK) - stowarzyszenie powstałe z połączenia w 1950 roku Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego i Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, grupujące turystów i krajoznawców. Towarzystwo stawia sobie za zadanie upowszechnianie na terenie Polski turystyki kwalifikowanej i krajoznawstwa.

Polska Akademia Nauk (PAN) – państwowa instytucja naukowa będąca z jednej strony placówką skupiającą najwybitniejszych polskich uczonych, na wzór Francuskiej Akademii Nauk, a z drugiej - siecią wspólnie zarządzanych państwowych instytutów naukowych, których celem jest prowadzenie badań naukowych o możliwie najwyższym poziomie naukowym.

Przypisy

Oddział PTTK Pabianice

Źródła

Słownik biograficzny łódzkich działaczy krajoznawstwa i turystyki praca zbiorowa pod red. Jacka Ciesielskiego, PTTK Łódź 1985,