Leszek inowrocławski - Polski Serwis Naukowy

Pieczęć Leszka Inowrocławsiego z 1314

Leszek inowrocławski (kujawski) (ur. ok. 1275, zm. ok. 1340) – książę inowrocławski razem z młodszymi braćmi w latach 1287-1314 (do 1294 pod opieką matki), w 1296 w Gdańsku, od 1296 w Wyszogrodzie, w 1300 hołd lenny złożony Wacławowi II, w 1303 sprzedał Krzyżakom ziemię michałowską, w latach 1303-1312 w niewoli czeskiej, od 1312 lennik polski w latach 1314-1320/4; w wyniku podziału między braci części księstwa z Inowrocławiem, abdykował.

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Hołd lenny, łac. homagium – ceremonia uroczystego przekazania lenna przez seniora swojemu wasalowi. Podczas tej uroczystości następowało homagium - wasal klękał przed swoim seniorem i składał mu uroczystą przysięgę wierności, zobowiązując się do niesienia pomocy swojemu seniorowi w radzie (łac. consilium) i ofiarując pomoc zbrojną (łac. auxilium). Następowała wówczas inwestytura, czyli formalne przekazanie lenna wasalowi.

Leszek był najstarszym synem księcia Inowrocławia Siemomysła i Salomei Pomorskiej. Po śmierci ojca z powodu zbyt młodego wieku znalazł się pod opieką matki Salomei i stryja Władysława Łokietka. Odebrał staranne wykształcenie – źródła określają go mianem litteratus. Udzielnym księciem inowrocławskim został w 1294 r., początkowo razem z braćmi. W 1296 r. korzystając ze śmierci księcia wielkopolskiego Przemysła II próbował zdobyć księstwo gdańskie, powołując się na pokrewieństwo z panującą tam wcześniej dynastią. Dosyć szybko jednak ustąpił z tej dzielnicy na rzecz Władysława Łokietka, otrzymując jako rekompensatę kasztelanię wyszogrodzką. W 1300 r. pod presją militarną nowo kreowanego króla Polski Wacława II został zmuszony do złożenia hołdu lennego. W 1303 r. Leszek zaangażował się w konflikt militarny ze swoim stryjem, księciem dobrzyńskim Siemowitem (mógł to być element walk z rządami czeskimi na Kujawach). Przedłużające się walki spowodowały tarapaty finansowe księcia inowrocławskiego, co stało się przyczyną zastawienia Krzyżakom ziemi michałowskiej. Wkrótce potem wyjechał na Węgry w celu odszukania stryja Władysława Łokietka. Powody tej decyzji nie są znane. Podczas przedzierania się przez tereny opanowane przez Wacława II Leszek dostał się do niewoli czeskiej. Z więzienia został wypuszczony dopiero w 1312 r. W 1314 r., już jako lennicy Władysława Łokietka, Siemomysłowicze postanowili podzielić się swoją ojcowizną. Leszek, jako najstarszy, otrzymał najważniejszą część księstwa ze stołecznym Inowrocławiem. Cztery lata później książę zawarł z bratem Przemysłem układ o przeżycie. Pomiędzy 1323 a 1324 r. z nieznanych powodów Leszek zrezygnował ze swego księstwa, oddając całość władzy właśnie Przemkowi. Dwukrotnie w 1320 i 1339 składał zeznania podczas procesu polsko-krzyżackiego o Pomorze Gdańskie. Zmarł ok. 1340 r. i nie wiadomo, gdzie został pochowany. Nie był nigdy żonaty i nie pozostawił potomstwa.

Książęta wielkopolscy - lista obejmuje władców Wielkopolski. Wielkopolska w 1138 roku, na mocy ustawy sukcesyjnej Bolesława III Krzywoustego, przypadła jego synowi Mieszkowi III Staremu. Dzielnicą tą rządzili Piastowie wielkopolscy, a przejściowo także Henryk I Brodaty i Henryk II Pobożny, przedstawiciele śląskiej linii tej dynastii.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Linki zewnętrzne

Dokumenty archiwalne związane z panowaniem Leszka inowrocławskiego