Levin August von Bennigsen - Polski Serwis Naukowy

Hrabia Levin August von Bennigsen, obraz George'a Dawe'a

Hrabia Levin August Gottlieb Theophil von Bennigsen (ros. Леонтий Леонтьевич Беннигсен), (ur. 10 lutego 1745 w Brunszwiku w Niemczech, zm. 3 grudnia 1826 w Bantein niedaleko Hildesheim w Niemczech), rosyjski generał w czasie wojen napoleońskich.

Bitwa pod Lipskiem niem. Völkerschlacht bei Leipzig, znana jako bitwa narodów – bitwa stoczona pod Lipskiem w dniach 16-19 października 1813 roku między wojskami francuskimi pod przywództwem Napoleona, a wojskami koalicji antyfrancuskiej (złożonej z Austrii, Prus, Rosji i Szwecji). Była to największa bitwa w kampaniach Napoleona i jego najcięższa porażka, aczkolwiek bardziej symboliczną stała się bitwa pod Waterloo.

Aleksander I Pawłowicz (Александр I Павлович) (ur. 12/23 grudnia 1777 w Petersburgu, zm. 19 listopada/1 grudnia 1825 w Taganrogu) – cesarz Rosji od 1801, król Polski od 1815 (Królestwo Kongresowe), syn Pawła I z dynastii Romanowów, starszy brat księcia Konstantego oraz Mikołaja, swojego następcy na tronie Rosji.

Urodził się w Brunszwiku niedaleko Hanoweru. Służył z sukcesami w armii hanowerskiej (z której odszedł w 1764 r.); jako oficer piechoty gwardii był uczestnikiem wojny siedmioletniej.

W 1773 r. zaczął służbę w armii rosyjskiej jako oficer polowy Wiackiego Regimentu Muszkieterów. Walczył przeciwko Turkom w 1774 r. i 1778 r., awansując na podpułkownika następnego roku. W 1787 r. jego udział w szturmie Oczakowa zapewnił mu awans do rangi brygadiera, po czym odznaczył się wielokrotnie w walkach z powstaniem kościuszkowskim oraz w wojnie perskiej w 1796 r. W 1794 r. został odznaczony Orderem św. Jerzego trzeciego stopnia i dostał posiadłość w gubernatorstwie mińskim, po czym awansował na generała-majora za osiągnięcia w poprzednich kampaniach.

Płaton Aleksandrowicz Zubow (ros. Платон Александрович Зубов; 15 listopada 1767 - 7 kwietnia 1822 w Kurlandii) – kochanek i faworyt Katarzyny Wielkiej od 1789 roku, polityk rosyjski.

Paweł I Piotrowicz, Павел I Петрович (ur. 1 października 1754 w Sankt Petersburgu, zm. 23 marca 1801 tamże) – cesarz Rosji w latach 1796 - 1801, wielki mistrz Zakonu Maltańskiego 1799-1801, syn Katarzyny II. Uznany przez Piotra III. Jego pierwszą żoną była Wilhelmina Luiza Hessen-Darmstadt (1755-1776), a drugą Zofia Dorota Wirtemberska (1759-1828).

W 1798 r. został zwolniony ze służby wojskowej przez cara Pawła I za swoje kontakty z Platonem Zubowem. Wiadomo, że brał aktywny udział w planowaniu spisku na życie Pawła I, lecz jego rola w zabójstwie tegoż pozostaje kwestią nierozstrzygniętą. Car Aleksander I mianował go generałem-gubernatorem Litwy w 1801 r. i w 1802 r. generałem kawalerii.

Bitwa pod Budziszynem (niem. Schlacht bei Bautzen) miała miejsce w dniach 20-21 maja 1813 r. w końcowym okresie wojen napoleońskich. Armią francuską dowodził osobiście Napoleon I Bonaparte zaś wojskami sprzymierzonych generał Ludwig Wittgenstein i książę Gebhard Leberecht von Blücher. Bitwa zakończyła się zwycięstwem młodej armii Napoleona, ale nie doprowadziła do ostatecznego pokonania przeciwnika.

Order Świętego Andrzeja Pierwszego Powołańca (Opдeнъ Св. Aндpeя Пepвoэвaннoгo) – do roku 1917 najwyższe odznaczenie Rosji, obecnie Order Domowy byłej dynastii panującej Romanowów. 27 grudnia 1988 roku Święty Synod Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej ustanowił ponownie order św. Andrzeja na pamiątkę tysiąclecia chrztu Rusi, z tym samym mianem, lecz innymi insygniami. Order tegoż imienia (nie posiadający jednak sukcesji od historycznego orderu) jest od roku 1998 także najwyższym odznaczeniem Federacji Rosyjskiej.

W 1806 r. był dowódcą jednej z rosyjskich armii walczącej przeciwko Napoleonowi, w bitwie pod Pułtuskiem, a osobiście zmierzył się z nim w bitwie pod Pruską Iławą (dzisiejszy Bagrationowsk). W bitwie pod Pułtuskiem udało mu się powstrzymać atak wojsk francuskich pod dowództwem Jeana Lannesa, ale mimo to wycofał się. Za bitwę pod Pułtuskiem dostał order Św. Jerzego drugiej klasy, a po bitwie pod Pruską Iławą został nagrodzony orderem Św. Andrzeja (najwyższym odznaczeniem w Imperium Rosyjskim}.

Michaił Iłłarionowicz Goleniszczew-Kutuzow (ros. Михаил Илларионович Голенищев-Кутузов, ur. 16 września 1745 w Petersburgu, zm. 28 kwietnia 1813 w Bolesławcu) – rosyjski dowódca, od roku 1812 książę smoleński, a 31 sierpnia 1812 generał feldmarszałek. Uważany powszechnie za architekta klęski kampanii rosyjskiej Napoleona. Niesłusznie, gdyż twórcą sukcesu był poprzednik Kutuzowa - Barclay de Tolly [potrzebne źródło]. O samym Kutuzowie tak się wypowiedział Rostopczyn, gubernator Moskwy: "...podczas dziwacznej wymiany zdań, ujawniającej całą małostkowość, niekompetencję i tchórzostwo naczelnego wodza naszych armii"[potrzebne źródło].

Hanower (niem. Hannover) – miasto w Niemczech, stolica kraju związkowego Dolna Saksonia (niem. Niedersachsen) oraz związku komunalnego Region Hanower. Leży nad rzeką Leine. Rozwinięty przemysł środków transportu (samochody, lokomotywy, wagony), elektrotechniczny (zakłady Telefunken), chemiczny, włókienniczy, gumowy Continental AG i spożywczy (czekolada).

Mógł teraz głosić, że zapoczątkował pierwszy odwrót Napoleona, niestety, sześć miesięcy później doznał miażdżącej klęski w bitwie pod Frydlandem, która doprowadziła do pokoju w Tylży.

Bennigsen był bardzo krytykowany za bitwę pod Frydlandem i za dyscyplinę w armii, dlatego odszedł z niej na kilka lat, ale w kampanii w 1812 r. pojawił się ponownie na bardzo odpowiedzialnych pozycjach. Był uczestnikiem bitwy pod Borodino pokonując Murata w starciu pod Tarutino, gdzie został ranny w nogę. Po kłótni z marszałkiem Kutuzowem, rosyjskim szefem sztabu, został zmuszony do odejścia z aktywnej służby w armii.

Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

Bitwa pod Frydlandem – została stoczona 14 czerwca 1807 roku niedaleko Frydlandu (niem. Friedland, obecnie Prawdinsk), około 43 km na południowy wschód od Królewca. Była to jedna z najważniejszych bitew wojen napoleońskich, która bezpośrednio doprowadziła do zakończenia wojny z IV Koalicją. Została stoczona pomiędzy siłami Imperium Francji a Imperium Rosji. Po prawie 23 godzinach walki francuskie oddziały dowodzone przez Napoleona zdołały odnieść decydujące zwycięstwo nad armią rosyjską generała Bennigsena. Pod koniec bitwy wojska francuskie miały całkowitą kontrolę nad polem bitwy, a rosyjska armia uciekała chaotycznie przez rzekę Łynę, w której wielu jej żołnierzy utonęło. W wyniku tej klęski cesarz Aleksander I został zmuszony do poproszenia o pokój.

Po śmierci Kutuzowa został ponownie przywrócony do służby jako głównodowodzący. Bennigsen brał udział w bitwach pod Budziszynem i pod Lützen. Następnie prowadził jedną z kolumn, która przeprowadziła decydujący atak ostatniego dnia bitwy pod Lipskiem. Tego samego dnia od cara Aleksandra I, otrzymał tytuł hrabiowski. Wkrótce po tym dowodził siłami działającymi przeciw marszałkowi Davoutowi w północnych Niemczech, gdzie najbardziej znaną akcją z jego udziałem jest roczne oblężenie Hamburga (1813-1814). Po traktacie pokojowym w Fontainebleau za wszystkie swoje zasługi podczas wojen napoleońskich został nagrodzony orderem Św. Jerzego pierwszej klasy – najwyższym wojskowym odznaczeniem Imperium Rosyjskiego.

Jean Lannes, Książę Montebello (ur. 10 kwietnia 1769 w Lectoure (Gers), zm. 31 maja 1809 w Wiedniu) – marszałek cesarstwa od 1804. Był jednym z najbardziej odważnych dowódców Napoleona Napoleona, który sam powiedział o nim „znalazłem go pigmejem, a zostawiłem gigantem". Przyjaciel cesarza, mógł się do niego zwracać "Ty".

Bitwa pod Borodino (ros. Бородинское сражение, we Francji znana jako Bataille de la Moskova) została stoczona w dniach 5-7 września 1812 roku pomiędzy armią francuską dowodzoną przez Napoleona Bonaparte, a rosyjską, dowodzoną przez Michaiła Kutuzowa. W jej wyniku Kutuzow wycofał wojska z pola walki, otwierając tym samym Napoleonowi drogę do Moskwy.

Dowództwo utrzymał do 1818 r., kiedy to odszedł z aktywnej służby i osiadł w swojej hanowerskiej posiadłości w Bantein niedaleko Hildesheim. Pod koniec swojego życia całkowicie stracił wzrok. Jego synem był hr. Aleksander Levin von Bennigsen.