Lewis Bernstein-Namierowski - Polski Serwis Naukowy

Lewis Bernstein-Niemirowski (1915)

Lewis Bernstein Namier znany jako Bernstein oraz Namier (ur. 27 czerwca 1888 w Woli Okrzejskiej– zm.19 sierpnia 1960) - angielski historyk, polityk, działacz syjonistyczny.

Urodzony w bogatej, zlaicyzowanej i spolonizowanej rodzinie żydowskiej jako Ludwik Bernstein. Studiował we Lwowie, Lozannie, gdzie wywarły na niego znaczny wpływ wykłady Vilfredo Pareto oraz w Londynie (London School of Economics).

W roku 1906 Bernstein wyemigrował do Wielkiej Brytanii, gdzie kilka lat potem uzyskał brytyjskie obywatelstwo (1913 rok). W latach 1914-1915 walczył w jednostce strzelców brytyjskich na froncie pierwszej wojny światowej, został jednak zdemobilizowany z powodu wady wzroku.

Syjonizm (od nazwy wzgórza Syjon w Jerozolimie, na którym stała Świątynia Jerozolimska) – ruch polityczny i społeczny, dążący do stworzenia żydowskiej siedziby narodowej na terenie Palestyny. Syjonizm doprowadził do powstania Państwa Izrael w 1948 r.; współcześnie jego celem jest także utrzymanie jedności narodu żydowskiego żyjącego w rozproszeniu i jego więzi z Izraelem. Ruch zapoczątkowany w końcu XIX wieku miał wiele nurtów i postaci; powszechnie utożsamiany z syjonizmem politycznym, interpretowanym w różny sposób: jako nacjonalizm żydowski, jako ruch kolonialny i rasistowski, jako ruch narodowowyzwoleńczy, wreszcie jako ruch religijny. Poza syjonizmem politycznym mówiono o syjonizmie duchowym, którego celem była nowa tożsamość żydowska (Ahad ha-Am), odrodzenie języka hebrajskiego (Eliezer ben-Yehuda) i powstanie literatury i kultury w tym języku.

Roman Stanisław Dmowski (ur. 9 sierpnia 1864 w Kamionku, zm. 2 stycznia 1939 w Drozdowie) – polityk, publicysta polityczny, Minister Spraw Zagranicznych RP, poseł na Sejm Ustawodawczy RP oraz II i III Dumy. Współzałożyciel Narodowej Demokracji (endecji, ruchu narodowego), główny ideolog polskiego nacjonalizmu. Polski działacz niepodległościowy, postulujący w pierwszym etapie zjednoczenie wszystkich ziem polskich i uzyskanie autonomii w ramach Imperium Rosyjskiego, a później odzyskanie niepodległości w oparciu o sojusz z Rosją i ententą, zaś w opozycji do państw centralnych (w szczególności Niemiec). Związany z ruchem neoslawistycznym. Delegat Polski na konferencję paryską w 1919 i sygnatariusz traktatu pokojowego w Wersalu. Zagorzały przeciwnik polityczny Józefa Piłsudskiego i jego planów rozszerzenia granic II RP zbyt daleko na wschód od Linii Curzona poprzez stworzenie państwa federacyjnego – wizji wielowyznaniowej i wielonarodowościowej Polski, twórca inkorporacyjnej koncepcji państwa narodowego, zakładającej polonizację ludności niepolskiej za tą linią.

Następnie, już jako Namier, zajmował stanowisko eksperta w brytyjskich ministerstwach propagandy (1915-1917), informacji (1917-1918) oraz w ministerstwie spraw zagranicznych (1918-1920). Był głównym antagonistą Romana Dmowskiego i wrogiem odradzającej się państwowości polskiej. Był prawdopodobnie głównym winowajcą sfałszowania linii demarkacyjnej zwanej linią Curzona, którą przekazano do akceptacji przedstawicielom dyplomacji sowieckiej. Sfałszowany, jak sądzą niektórzy historycy, przez Namiera wariant linii odcinał Lwów od Polski.

Markiz Vilfredo Federico Damaso Pareto (ur. 15 lipca 1848 w Paryżu, Francja, zm. 19 sierpnia 1923 w Céligny, Szwajcaria) - włoski ekonomista i socjolog. Był współtwórcą tzw. "lozańskiej szkoły w ekonomii". Od 1893 roku był profesorem uniwersytetu w Lozannie.

Zygmunt Freud, Sigmund Freud, właściwie Sigismund Schlomo Freud (ur. 6 maja 1856 we Freibergu na Morawach, obecnie Příbor w Republice Czeskiej; zm. 23 września 1939 w Londynie) – austriacki neurolog i psychiatra. Twórca psychoanalizy.

Po rezygnacji brytyjskich władz rządowych z jego usług Bernstein-Namier pracował w Balliol College (1920-1921), następnie został przedsiębiorcą. Jako aktywny działacz syjonistyczny pełnił funkcję sekretarza politycznego Agencji Żydowskiej w Palestynie (1929-1931) i współpracownika Chaima Weizmanna. Pomimo późniejszej konwersji na anglikanizm Namier do końca życia pozostawał cennym sprzymierzeńcem ruchu syjonistycznego. Był projektodawcą stworzenia przez rząd brytyjski Żydowskiej Siły Zbrojnej w Palestynie oraz organizatorem pomocy Żydom, którzy uszli przed nazistowskimi prześladowaniami z Niemiec. W latach 1931-1953 zajmował stanowisko profesora na uniwersytecie w Manchester. Lewis Bernstein Namier był najbardziej znany jako historyk osiemnastowiecznej monarchii brytyjskiej, brytyjskiego systemu partyjnego i parlamentarnego. Specjalizował się również w historii dyplomacji,gdzie jako admirator Sigmunda Freuda zajmował się "psychohistorią" czyli zastosowaniem metod psychoanalizy do badania wpływu aspektów psychologicznych na decyzje dyplomatyczne i zachowania dyplomatów oraz polityków. Uważany był za historyka "reakcyjnego", a jego metody badawcze uznawano za kontrowersyjne. Uważano go również za czołowego germanofoba w brytyjskich sferach intelektualnych.

Palestyna (łac. Syria Palæstina, hebr. פלשתינה lub פַּלֶסְטִינָה- [Palestina], arab. فلسطين - [Filasţiinu]) - kraina w Azji, we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego.

Chaim Azriel Weizmann (ur. 27 listopada 1874, zm. 9 listopada 1952) – przywódca ruchu syjonistycznego, przewodniczący Światowej Organizacji Syjonistycznej, pierwszy prezydent państwa Izrael. Był także naukowcem chemikiem, który jako pierwszy opracował metodę produkcji syntetycznego acetonu. Założył Instytut Nauki Weizmanna w Rechowot, w Izraelu.

Dzieła i prace

The Structure of Politics at the Accession of George III, 1929.

England in The Age of the American Revolution, 1930.

Skyscrapers and other Essays, 1931. Contains his essays on Austrian Galicia.

In the Margin of History, 1939.

Conflicts: Studies in Contemporary History, 1942.

1848: The Revolution of the Intellectuals, 1944.

Facing East: essays on Germany, the Balkans and Russia in the twentieth century, 1947.

Diplomatic prelude, 1938–1939, 1948.

Europe in Decay: A Study in Disintegration, 1936–40, 1950.

Avenues of History, 1952.

In the Nazi era, 1952.

Basic Factors in Nineteenth-Century European History, 1953.

Monarchy and the party system : the Romanes Lecture delivered in the Sheldonian Theatre 15 May 1952, 1952.

Personalities and powers, 1955.

Vanished Supremacies; essays on European history, 1812–1918, 1958.

Crossroads of Power: essays on eighteenth-century England, 1962.

The House of Commons, 1754–1790, 1966, 1964, edited by John Brooke & Sir Lewis Namier.

Wola Okrzejska – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Krzywda. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Andrzej A. Zięba: Historyk jako produkt historii, czyli o tym, jak Ludwik Bernstein przekształcał się w Lewisa Namiera w: Historyk i historia (studia dedykowane pamięci Prof. Mirosława Frančicia), red. Adam Walaszek, Krzysztof Zamorski. Kraków: 2005, s. 149-174.

Dzieła i prace

Przypisy