Li Hongzhang - Polski Serwis Naukowy

To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Li.

Li Hongzhang (ur. 15 lutego 1823, zm. 7 listopada 1901) – chiński polityk, wojskowy i dyplomata, jedna z najważniejszych osobistości schyłkowego okresu Qing.

Był protegowanym i współpracownikiem Zeng Guofana, wraz z nim brał udział w tłumieniu powstań tajpingów, a następnie Nian. Opowiadał się za reformą systemu panującego w Chinach, jednak selektywnie i w oparciu o dwór cesarski. W 1864 roku jako jeden z pierwszych przekonywał dwór, że plany wypędzenia cudzoziemców są nierealne, ich dominacja wynika z przewagi w uzbrojeniu, a Państwo Środka, chcąc odzyskać dawną potęgę, powinno zająć się przyswojeniem sobie najnowszych zdobyczy techniki i budową systemu edukacji.

Traktat z Shimonoseki (?, chin. upr.: 马关条约; chin. trad.: 馬關條約; pinyin: Mǎguān tiáoyuē) – traktat pokojowy między Cesarstwem Chińskim a Japońskim, kończący pierwszą wojnę chińsko-japońską, podpisany w Shimonoseki 17 kwietnia 1895.

Industrializacja, inaczej uprzemysłowienie, jest to proces przekształcania się społeczeństw tradycyjnych w przemysłowe dzięki wprowadzeniu gospodarki opartej na mechanizacji produkcji, kierowanej planowo przy użyciu określonych metod zarządzania, charakteryzujący się zwiększaniem się odsetka osób zatrudnionych w przemyśle, standaryzacją czasu pracy, wyraźnym podziałem pracy i wzrostem heterogeniczności społeczeństwa. Procesowi temu towarzyszy przyspieszona urbanizacja, zwiększaniem się liczby grup wtórnych w stosunku do grup pierwotnych, zmniejszaniem się roli grup wspólnotowych.

W latach 1870–1895 sprawował urząd gubernatora generalnego stołecznej prowincji Zhili, biorąc znaczny udział we wczesnej industrializacji kraju. W 1872 roku założył Kompanię Handlowej Żeglugi Parowej, otrzymującą subsydia na przewóz ryżu rzeką Jangcy do Pekinu. W latach 80. nadzorował tworzenie nowoczesnej chińskiej floty, zakupując pierwsze krążowniki i sprowadzając brytyjskich doradców.

Flota Beiyang (chin. upr.: 北洋舰队; chin. trad.: 北洋艦隊; pinyin: Běiyáng Jiànduì; dosł. "Flota Północnego Oceanu") – jedna z czterech flot za czasów późnej dynastii Qing. W latach 90. XIX wieku, dzięki protekcji Li Hongzhanga największa i najlepiej wyposażona ze wszystkich, jednak ze względu na braki w zaopatrzeniu i wyszkoleniu, spowodowane wielką korupcją na dworze, poniosła sromotną klęskę i praktycznie przestała istnieć w wyniku I wojny chińsko-japońskiej. Odbudowana, odegrała niewielką rolę polityczną w czasach wczesnej republiki i została powtórnie zniszczona w wyniku II wojny chińsko-japońskiej.

Subwencja (łac. subventio – zapomoga) – nieodpłatna i bezzwrotna pomoc finansowa udzielana najczęściej przez państwo podmiotom (np. jednostkom samorządu terytorialnego, prywatnym przedsiębiorstwom, organizacjom społecznym i osobom fizycznym) dla poparcia ich działalności.

Starał się jak najszybciej zakończyć konflikt o Wietnam z Francją i negocjował pokój w czasie i po wojnie chińsko-francuskiej (1884-85). Po wybuchu w 1894 roku wojny chińsko-japońskiej próbował doprowadzić do jak najszybszego jej zakończenia, przekonując że zakończy się ona dotkliwą klęską. Jako dowódca floty został skierowany na front jako jeden z głównodowodzących wojsk chińskich. Po rozgromieniu chińskiej floty w bitwie u ujścia Yalu podpisał kończący wojnę traktat z Shimonoseki.

Jangcy Yangzi Jiang (chiń. trad. 揚子江, uproszcz. 扬子江, pinyin: Yángzǐ Jiāng [ wymowa ?/i ] ), Chang Jiang (wym. czchang dźiang, trad. 長江, uproszcz. 长江, pinyin: Cháng Jiāng [ wymowa ?/i ] – długa rzeka) – rzeka w środkowych Chinach, najdłuższa w Azji i trzecia po Amazonce i Nilu pod względem długości na Ziemi. Po chińsku nazwa Yangzi Jiang dotyczy tylko dolnego odcinka rzeki, cała rzeka nazywa się Chang Jiang. Europejczycy jednak początkowo zetknęli się z tą pierwszą nazwą, która przyjęła się w językach europejskich. Posiada ujście typu lejkowego.

Bitwa u ujścia Yalu – bitwa morska stoczona 17 września 1894 roku, podczas wojny chińsko-japońskiej toczonej w latach 1894-1895, zakończona klęską floty chińskiej.

Podczas powstania bokserów wbrew rozkazom z Pekinu nie poparł rebelii. Po upadku powstania negocjował ze strony chińskiej podpisanie protokołu końcowego.

Przypisy

Jakub Polit: Chiny. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004, s. 400. ISBN 83-88542-68-0.
J.K. Fairbank,op.cit., str. 199
J.K. Fairbank,op.cit., str. 200
↑ J.K. Fairbank,op.cit., str. 201
Sino-French War 1884-5. W: Bruce A. Elleman: Modern Chinese Warfare, 1795-1989. London i New York: Routledge, 2001, s. 82-93. ISBN 978-0415214742.
J.K. Fairbank,op.cit., str. 212

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Li Hongzhang

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Li Hongzhang

Bibliografia

John K. Fairbank: Historia Chin. Nowe spojrzenie. Gdańsk: Wyd. Marabut, 1996. ISBN 83-85893-79-2.