Liaotung - półwysep - Polski Serwis Naukowy

Położenie półwyspu Liaotung

Liaotung (chin. upr.: 辽东半岛; chin. trad.: 遼東半島; pinyin: Liáodōng Bàndǎo) – półwysep w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning. Położony pomiędzy zatoką Liaotuńską na zachodzie i Zachodniokoreańską na wschodzie, na Morzu Żółtym. Powierzchnia półwyspu wynosi ok. 54 tys. km², długość ok. 225 - 250 km, szerokość 80 - 130 km, szerokość maksymalna u nasady ok. 150 km.

Klimat umiarkowany – rozległa strefa klimatyczna, dzieląca się na półkuli północnej na chłodniejszą północną i cieplejszą południową i na półkuli południowej na cieplejszą północną i chłodniejszą południową. Średnia roczna temperatura waha się od 0 °C do 10 °C, a opady atmosferyczne występują w różnych porach roku. Charakterystyczną formacją roślinną dla klimatu umiarkowanego w części chłodniejszej jest tajga, natomiast części cieplejszej lasy liściaste i mieszane (kraje Europy Środkowej i południowa, czasem też środkowa część Skandynawii). Pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła, wilgotna wiosna, ciepłe, zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima z niewykluczonymi opadami śniegu).

Zatoka Liaotuńska (chiń. Liaodong Wan) – zatoka u wybrzeży północno-wschodnich Chin na Morzu Żółtym, stanowi część Zatoki Pohaj. Wcina się na ok. 220 km w głąb lądu, szerokość do 175 km, głębokość do 50 m. Uchodzi do niej rzeka Liao He. Największe miasto i port nad zatoką to Yingkou.

Półwysep Liaotung zbudowany jest z wapieni, piaskowców, łupków i archaicznych gnejsów z intruzjami granitów. Ukształtowanie powierzchni urozmaicone, na wybrzeżach nizinne, we wnętrzu półwyspu wyżynne, a miejscami górzyste, do 1132 m n.p.m., średnia wysokość wynosi ok. 500 m n.p.m.. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta, o długości całkowitej wynoszącej ok. 900 km, zachodnie brzegi półwyspu płaskie, wschodnie strome. Klimat umiarkowany ciepły, monsunowy, z dużą ilością opadów.

Zatoka Zachodniokoreańska (chin. upr.: 朝鲜湾; chin. trad.: 朝鮮灣; pinyin: Cháoxiǎn Wān; kor. 서조선만 Sŏjosŏn-man) – zatoka w północno-wschodniej części Morza Żółtego, u wybrzeży Korei i Chin, po zachodniej stronie przesmyku Koreańskiego, szeroko otwarta ku południowo-zachodnim kierunku (długość około 200 km, szerokość do 205 km, głębokość 50 m). Przy brzegach występuje szeroka strefa płycizn. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta (liczne zatoki, lejkowate ujścia rzek, skaliste wyspy przybrzeżne). Główne porty w Chinach to Dandong, Lüshun, Dalian, a po stronie Korei Północnej Nampo i Sinŭiju.

Łupek – dość niejednoznaczne pojęcie opisujące grupę skał, wykazujących dobrą łupkowatość (złupkowacenie). Najczęściej określenie to dotyczy skał metamorficznych (łupek metamorficzny lub też łupek krystaliczny), lecz jest także powszechnie stosowane do skał osadowych o podobnym wyglądzie (łupek osadowy). Jest to skała o zróżnicowanym składzie i o charakterystycznej teksturze łupkowej. Tekstura łupków osadowych jest spowodowana pierwotnym uwarstwieniem sedymentacyjnym lub wtórnym złupkowaceniem.

Rozwinięte rolnictwo i rybołówstwo. Dzięki sprzyjającemu klimatowi, obfitym opadom i 6 miesięcznemu okresowi wegetacyjnemu jest to jeden z najważniejszych regionów uprawy owoców w Chinach. Uprawa orzeszków ziemnych, kukurydzy, gaoliangu i pszenicy oraz hodowla jedwabników. Od lat 60. jest to jeden z głównych regionów przemysłowych Chin. Wydobycie węgla kamiennego, rud metali oraz boksytów. Zklokalizowanych jest tu ponad 600 dużych i średnich przedsiębiorstw metalurgicznych, maszynowich i petrochemicznych.

Piaskowiec to średnioziarnista, zwięzła skała osadowa powstała w wyniku scementowania ziaren kwarcu, skaleni, miki oraz okruchów innych skał i minerałów o średnicy 0,063-2 mm za pomocą spoiwa ilastego, krzemionkowego, wapiennego (kalcytowego, dolomitowego) lub żelazistego. Przyjmuje różne zabarwienia od szarego po żółte, czerwone i białe.

Monsun, (z grec. μουσώνες - zmienny) układ wiatrów, które zmieniają swój kierunek na przeciwny w zależności od pory roku. Są to wiatry sezonowe między oceanem a lądem.

Przypisy