To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3]

Czy wiesz że...?
Demokracja (gr. δημοκρατία demokratia "rządy ludu", od wyrazów δῆμος demos "lud" + κρατέω krateo "rządzę") – ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).

Sceptycyzm - pojęcie wieloznaczne, określające postawę w nauce, pogląd filozoficzny oraz potocznie - postawę "sceptyka" (człowiek wątpiący, krytyczny, niedowierzający).

Ten artykuł dotyczy ideologii. Zapoznaj się również z: Inne znaczenie tego słowa.

Liberałowie

Organizacje

Tematy powiązane

Liberalizm (z łac. liberalis – wolnościowy, od łac. liber – wolny) – ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością. Liberalizm jest ściśle związany z indywidualizmem, stanowczo odrzuca kolektywizm oraz opowiada się za jak najmniejszym krępowaniem wolności jednostki poprzez prawo. Konsolidując, liberałowie uważają, że kompromis pomiędzy prawem a nieskrępowaną wolnością powinien być jak najmniejszy.

Swoją nazwę zawdzięcza hiszpańskim liberales, opozycjonistom wobec arbitralnych rządów monarchii hiszpańskiej.

Historia liberalizmu

Liberalizm wywodzi się z okresu oświecenia. Skupiał on zwolenników tej epoki i związanych z nią nurtów filozoficznych. Postulował przeprowadzenie szeregu reform społeczno-politycznych, takich jak: zniesienie ustroju feudalnego, ograniczenie przywilejów szlacheckich, zastąpienie pańszczyzny wolnością gospodarczą, wprowadzenie równości obywateli wobec prawa, ograniczenie roli Kościoła, zniesienie monarchii i absolutyzmu, wprowadzenie demokracji opartej na konstytucyjnej zasadzie trójpodziału władzy czy też respektowanie praw człowieka, swobód obywatelskich i zasad tolerancji.

W 1823 we Francji odbyło się spotkanie grupy liberałów, na którym przyjęto dokument ("Plan liberałów na rzecz wzmocnienia rewolucji"), w którym to zawarte były postulaty nawiązania intensywnych stosunków pomiędzy liberałami z innych krajów. Na spotkaniu w Genewie w 1924 powołano do życia Międzynarodowe Porozumienie Partii Radykalnych i Podobnych Partii Demokratycznych, na czele którego stanął Francuz M.F. Buisson. W kwietniu 1947 w Oksfordzie odbył się kongres założycielski Międzynarodówki Liberalnej, w wyniku którego opublikowano wspólny manifest.

Początkową fazą liberalizmu był liberalizm arystokratyczny, którego przedstawicielami byli między innym Locke i Monteskiusz (Locke jest uważany nawet za ojca założyciela liberalizmu. Monteskiusz wprowadził trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą, ale należy pamiętać, że trójpodział ten wyglądał nie zupełnie tak jak dzisiaj. Sądownictwo było zupełnie inne, a arystokracja miała swoją izbę) Z liberalizmu arystokratycznego wyłonił się liberalizm klasyczny, którego przedstawicielem był m.in. J. S. Mill. (Uważał on, że człowiek powinien odpowiadać tylko i wyłącznie za te swoje czyny, które dotyczą innych. Współczesny liberalizm czerpiąc z tej myśli twierdzi, że jeżeli człowiek jest pełnoletni i świadomie podejmuje decyzje to alkoholizm, narkomania i prostytucja nie powinny być uznawane za przestępstw i nie powinny być potępiane) Z liberalizmu klasycznego wyłoniły się z kolei dwa nurty: liberalizm nowy (socjalny) i liberalizm konserwatywny. Liberalizm nowy był za intensywną pomocą państwa osobom biednym i bezrobotnym, rozwiniętą opieką socjalną, wolontariatem i filantropią. Liberalizm konserwatywny zakładał zaś, że ludzie powinni sami decydować o tym czy chcą pomagać innym i państwo nie powinno w to ingerować.