Liberalna Partia Kanady - Polski Serwis Naukowy

Sir Wilfrid Laurier

Mackenzie King

Lester Pearson

Jean Chrétien

Paul Martin (po lewej) wraz z żoną Sheilą i państwem Bush

Liberalna Partia Kanady, angielska nazwa oficjalna Liberal Party of Canada, francuska nazwa oficjalna Parti libéral du Canada – partia polityczna działająca w Kanadzie.

Wilfrid Laurier (20 listopada 1841 – 17 lutego 1919) – pierwszy frankofon na stanowisku premiera Kanady. Sprawował władzę w latach 1896 – 1911 z ramienia partii liberalnej. Uznawany za jednego z najwybitniejszych mężów stanu Kanady. Był twórcą tradycyjnych kanadyjskich norm politycznych i społecznych, opierających się na umiarkowaniu i kompromisie.

Stéphane Maurice Dion (ur. 28 września 1955 w Québecu) – polityk kanadyjski, lider Liberalnej Partii Kanady. Członek Izby Gmin dla Montrealu (okręg Saint-Laurent–Cartierville) od 1996. Znany federalista i przeciwnik secesji Quebecu z Kanady.

Program partii zmieniał się przez lata w zależności od epoki i oscylował pomiędzy popieraniem swobód gospodarczych (np. kadencja Jeana Chrétiena), a tworzeniem socjalnego państwa opiekuńczego (kadencja Pierre'a Trudeau). Pewne założenia ideologiczne pozostają jednak niezmienne przez niemal 150 lat historii partii.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Paul Edgar Philippe Martin (ur. 28 sierpnia 1938 w Windsor, Ontario) - polityk kanadyjski, premier Kanady z ramienia Partii Liberalnej od 12 grudnia 2003 do 6 lutego 2006 i przewodniczący tej partii od 14 listopada, 2003. W wyborach mających miejsce 23 stycznia, 2006 wygrała Konserwatywna Partia Kanady, i 6 lutego funkcję premiera objął jej przywódca Stephen Harper. Wobec porażki Martin ogłosił, że zrezygnuje z roli przewodniczącego Partii Liberalnej.

Jak to określa oficjalny dokument:

The Liberal Party of Canada is Committed to the view the dignity of each individual man and women is the cardinal principle of democratic society and the primary purpose of all political organization and activity in such society.

Godność człowieka, bez względu na pochodzenie, rasę, religię, przekonania społeczne i polityczne oraz umacnianie demokracji, a przy tym jedności narodowej - są najważniejszymi wyróżnikami filozofii Partii Liberalnej.

Konstytucja Kanady (ang. Canada Act of 1982 / Constitutional Act of 1982, fr. Loi de 1982 sur Le Canada / Loi constitutionnelle de 1982) – ustawa konstytucyjna uchwalona przez Parlament Kanady 25 marca 1982 i proklamowana przez królową Elżbietę II 17 kwietnia tego samego roku, stanowiąca pełną suwerenność Kanady.

Pierre Philippe Yves Elliott Trudeau (ur. 18 października 1919, zm. 28 września 2000) – dwukrotny premier Kanady z ramienia Partii Liberalnej od 20 kwietnia 1968 do 3 czerwca 1979 i od 3 marca 1980 do 30 czerwca 1984.

W gospodarce Partia Liberalna zawsze opowiadała się za zniesieniem barier ekonomicznych, liberalizacją handlu międzynarodowego, minimalizacją regulacji oraz wolnością gospodarowania.

Historycznie Partia Liberalna wiązana jest z katolicyzmem, aczkolwiek współcześnie nie ma to zasadniczego znaczenia.

Sumaryczny okres rządów Partii Liberalnej w ciągu 136 lat od Konfederacji do 2004 wynosi 81 lat (plus cztery lata w koalicji). Partia Liberalna kształtowała obraz Kanady w czasie najistotniejszych momentów w jej historii. Za czasów jej rządów (lub współrządców) Kanada wzięła udział w dwóch wojnach światowych, uzyskała pełną suwerenność i stała się potęgą gospodarczą. W czasie rządów liberałów uchwalono najistotniejsze dla Kanady prawa - Konstytucję, Kartę Praw; powstały i zostały urzeczywistnione koncepcje państwa przyjaznego (lecz nie nadopiekuńczego) oraz społeczeństwa wielokulturowego.

Partie polityczne w Kanadzie są ważnym elementem ustroju politycznego Kanady. W wyborach parlamentarnych, kandydaci na deputowanych, posiadający partyjne rekomendacje (także i niezależni), konkurują z sobą w jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia zdobywająca największą liczbę miejsc w parlamencie tworzy rząd z premierem, którym jest zawsze lider rządzącej partii. Jeśli, z jakichś powodów, w trakcie kadencji parlamentu partia rządząca zmieni swego lidera, automatycznie następuje zmiana na stanowisku premiera Kanady. Partia gromadząca drugą co do wielkości liczbę mandatów staje się oficjalną opozycją, a jej przewodniczący liderem opozycji.

Konfederacja Kanady (ang. Confederation of Canada, fr. Confédération canadienne) - akt prawny tworzący unię czterech kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej odtąd zwanych Dominium Kanady lub Kanadą. Konfederacja została zawarta w 1867, a jej finalizacją była Ustawa o Ameryce Brytyjskiej uchwalona przez Parlament Brytyjski i podpisana przez królową Wiktorię. Konfederacja weszła w życie 1 lipca 1867. Rocznica tej daty obchodzona jest w Kanadzie jako święto narodowe Canada Day/Fête du Canada – Dzień Kanady.

Liberalna Partia Kanady jest instytucją działającą na poziomie federalnym. W każdej prowincji działają prowincjonalne partie liberalne. Są one niezależnymi partiami, posiadającymi specyficzne programy, często jednak koordynujące wzajemnie swe działania.

Liderzy Partii Liberalnej:

William Lyon Mackenzie King (ur. 17 grudnia 1874, zm. 22 lipca 1950) – sprawował trzykrotnie urząd premiera Kanady: od 29 grudnia 1921 do 28 czerwca 1926, od 25 września 1926 do 7 sierpnia 1930 i od 23 października 1935 do 15 listopada 1948. Rządził z ramienia Partii Liberalnej.

Lester Bowles Pearson (23 kwietnia 1897 – 27 grudnia 1972) – premier Kanady z ramienia Partii Liberalnej od 22 kwietnia 1963 do 20 kwietnia 1968. Jeden z najwybitniejszych mężów stanu zasiadających na fotelu premiera Kanady.

Alexander Mackenzie (1872-1880)

Edward Blake (1880-1887)

Wilfrid Laurier (1887-1919)

Mackenzie King (1919-1948)

Louis St. Laurent (1948-1958)

Lester Pearson (1958-1968)

Pierre Trudeau (1968-1984)

John Turner (1984-1990)

Jean Chrétien (1990-2003)

Paul Martin (2003-2006)

Stéphane Dion (2006-2008)

Michael Ignatieff (2008-)

Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 38. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.

Poparcie

Przypisy

IPU PARLINE database: CANADA (House of Commons), election archives
W 1982 uchwalono Ustawy o Kanadzie (ang. Canada Act 1982)które zerwało ostatnie więzi zależności od parlamentu brytyjskiego.

Zobacz też

partie polityczne w Kanadzie.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Liberalna Partia Kanady