Licencja - prawo - Polski Serwis Naukowy

Licencja - dokument prawny lub umowa, określająca warunki korzystania z utworu jako dobra, którego dana licencja dotyczy. Właściciel praw autorskich, znaku handlowego lub patentu może (i często to robi) wymagać od innych posiadania licencji jako warunku użytkowania lub reprodukowania licencjonowanego utworu.

Znak towarowy – prawnie chroniony, niepowtarzalny element produktu, skutecznie odróżniający go od produktów konkurencyjnych. Znakiem towarowym może być w szczególności nazwa, fraza, symbol, logo, projekt, obraz, kształt produktu, motyw, melodia użyty przez przedsiębiorcę w obrocie gospodarczym w celu uzyskania jednoznacznej identyfikacji swoich towarów lub usług wśród konsumentów.

Zastrzeżenia patentowe (w przypadku wzoru użytkowego - zastrzeżenia ochronne) definiują zakres ochrony patentowej wynalazku (wzoru użytkowego) i stanowią element zarówno opisu patentowego jak i zgłoszeniowego, który winien zawierać co najmniej jedno zastrzeżenie patentowe. Z punktu widzenia językoznawstwa każde zastrzeżenie jest podmiotowym, oznajmującym zdaniem, zwykle mocno rozwiniętym i złożonym.

Rodzaje licencji

Wyróżnia się licencje: pełną, wyłączną, niewyłączną, otwartą, przymusową oraz sublicencje.

Licencja oprogramowania - umowa na korzystanie z utworu jakim jest aplikacja komputerowa, zawierana pomiędzy podmiotem, któremu przysługują majątkowe prawa autorskie do utworu, a osobą, która zamierza z danej aplikacji korzystać.

Licencja otwarta jest rodzajem licencji, która bezpośrednio zezwala na kopiowanie oraz modyfikowanie utworu przez wszystkich, bez ograniczeń do poszczególnych osób (prawnych lub fizycznych), przy zachowaniu szczegółowych warunków wymaganych przez tę konkretną licencję. W przeciwieństwie do licencji o charakterze zamkniętym, która udzielana jest określonemu podmiotowi, licencja otwarta stanowi de facto składaną przez dysponenta majątkowych praw autorskich deklarację gotowości udostępnienia na określonych warunkach utworu wszystkim. W przypadku programów komputerowych, otwarta licencja oprócz kopiowania i modyfikowania pozwala przede wszystkim na użytkowanie programu.

Licencja pełna - zezwolenie uprawnionego do korzystania z prawa przez licencjobiorcę w tym samym zakresie co uprawniony i jego posiadacz. Przeciwieństwo licencji ograniczonej która ogranicza zakres korzystania do węższego niż w przypadku licencji pełnej.

Licencja wyłączna - zezwolenie uprawnionego do wyłącznego korzystania z prawa na określonym terytorium lub polu eksploatacji prawa.

Licencja niewyłączna - licencja która nie ogranicza grona licencjobiorców, dopuszczając wzajemną konkurencję.

Licencja mocna - szczególny przypadek licencji, będącej zarazem pełną i wyłączną, na mocy której licencjodawca zobowiązuje się dodatkowo do niekorzystania z utworu jak i nieudzielania dalszych licencji. Nie jest to jednak cesja.

Licencja słaba - jak w przypadku licencji mocnej, tylko że licencjodawca zatrzymuje prawo korzystania z przedmiotu licencji.

Licencja otwarta - szczególny przypadek licencji niewyłącznej, będący oświadczeniem uprawnionego o zezwoleniu dowolnej osobie na korzystanie z jego prawa do korzystania z utworu oraz do jego modyfikowania.

Licencja wzajemna - zezwolenie uprawnionego z patentu wcześniejszego na korzystanie z wynalazku późniejszego wchodzącego w zakres ochrony patentu wcześniejszego (patentu zależnego), któremu towarzyszy podobne zezwolenie uprawnionego z patentu późniejszego (właściciela patentu zależnego) na rzecz uprawnionego z patentu wcześniejszego.

Podlicencja jest to dalsza licencja udzielona przez licencjobiorcę. Prawo własności przemysłowej wyklucza udzielania dalszych licencji od sublicencji.

Licencja dorozumiana - określenie na domniemanie, że wynik prac badawczych, lub podobnych wykonanych na zamówienie podmiotu zawiera wynalazek. Domniemywa się, że wykonawca prac udziela licencji przekazując wyniki.

Licencja przymusowa - w określonych przez prawo wypadkach, odpłatnej licencji niewyłącznej na czas określony na dany patent udzielić może Urząd Patentowy niezależnie od zgody uprawnionego z patentu. Sytuacje te to:

Stan zagrożenia bezpieczeństwa Państwa

Nadużywanie patentu przez osobę uprawnioną

Uniemożliwianie przez uprawnionego zaspokojenia potrzeb rynku krajowego ze względu na istnienie patentów zależnych (wtedy udzielana jest licencja wzajemna)

Zobacz też

Zobacz hasło licencja w Wikisłowniku

Copyleft

Licencja oprogramowania

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Linki zewnętrzne

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst pierwotny:Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, ze zmianami)

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity:Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, ze zmianami).

Ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (tekst pierwotny:Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1300, ze zmianami)

Umowa Międzynarodowa z 14 lipca 1967 r. Akt sztokholmski zmieniający Konwencję paryską o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 marca 1883 r. zmienioną w Brukseli dnia 14 grudnia 1900 r., w Waszyngtonie dnia 2 czerwca 1911 r., w Hadze dnia 6 listopada 1925 r., w Londynie dnia 2 czerwca 1934 r., w Lizbonie dnia 31 października 1958 r., sporządzony w Sztokholmie dnia 14 lipca 1967 r. (tekst pierwotny: Dz. U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51, ze zmianami)

Traktat o stosunkach handlowych i gospodarczych między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, sporządzony w Waszyngtonie dnia 21 marca 1990 r. (tekst pierwotny:Dz. U. z 1994 r. Nr 97, poz. 467, ze zmianami)