Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego w Płocku

LO im. Marszałka Stanisława Małachowskiego - jedna z najstarszych istniejących i nieprzerwanie działających w tym samym miejscu szkół w Polsce. Jej korzenie sięgają 1180 roku, kiedy w Płocku powstała szkoła przy kolegiacie św. Michała. Obecnie działa pod nazwą "Liceum ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego", jej popularna nazwa to Małachowianka.

Jezuici (pełna nazwa: Towarzystwo Jezusowe ) – męski papieski . Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła rzymskokatolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, .
Płock – miasto na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, powiat grodzki, siedziba powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza, stolica rzymskokatolickiej diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.

Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego

Historia szkoły

Szkoła przy kolegiacie św. Michała 1180-1611

Dawne wejście do szkoły w jej najstarszej części (z 1180 roku).

Najstarszy etap dziejów szkoły rozpoczyna umowna data – 1180 r. Wówczas to powstała ona przy kolegiacie św. Michała. Pierwszymi wykładowcami byli zakonnicy: benedyktyni, a następnie kanonicy regularni. Natomiast jako fundatora szkoły wymienia się księcia Bolesława Kędzierzawego. Pierwszym znanym nauczycielem w Szkole Płockiej był Witalis, wymieniony w dokumencie z 1249 r. Wykładano tu: łacinę, gramatykę, retorykę i dialektykę. Najprawdopodobniej w szkole był tylko jeden wykładowca.

Bolesław IV Kędzierzawy (1120 lub 1121-1173) – książę mazowiecki od 1138, w Krakowie, na Kujawach, Gnieźnie i Kaliszu od 1146, w Sandomierzu od 1166, książę zwierzchni Polski w latach 1146-1173.
Andrzej Wojciech Suski (ur. 24 grudnia 1941 w Płocku) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy płocki w latach 1986–1992, biskup diecezjalny toruński od 1992.

Do dziś zachowało pochodzące z XIII wieku skrzydło szkoły z pochodzącą najprawdopodobniej z XV wieku gotycką wieżą.

Kolegium Jezuitów 1611-1773

Ojcowie jezuici przybyli do Płocka w 1611 r. W 1626 r. otworzyli tu opartą na szkole średniej uczelnię z 4. niższymi klasami, potem także była klasa piąta. Wykładano tu m.in. arytmetykę, geometrię, a w roku 1768 otworzono także szkołę architektury. Działał także, już od 1612 r. szkolny teatr. W latach 1633-1636 św. Andrzej Bobola kierował Sodalicją Mariańską uczniów płockiego kolegium, a w latach 1637-1638 był prefektem Kolegium Jezuitów i jego kaznodzieją. W czasie Potopu szwedzkiego w budynku szkoły nocował król szwedzki Karol X Gustaw. Wraz z opuszczaniem szkoły przez wojska szwedzkie zrabowana została biblioteka szkolna.

Szkoła – instytucja oświatowo-wychowawcza zajmująca się kształceniem i wychowaniem w państwie, a także siedziba (budynek) tej instytucji oraz jej uczniowie i personel.
Magister (z łac. mistrz, nauczyciel), mgr – tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia (dawniej: studiów jednolitych magisterskich lub magisterskich studiów uzupełniających), a w przypadku niektórych kierunków (farmacja, prawo, psychologia) – studiów jednolitych drugiego stopnia oraz wcześniejszym uzyskaniu absolutorium, złożeniu pracy dyplomowej i zdaniu egzaminu magisterskiego. Jest to również tytuł zwyczajowy używany przez farmaceutów (podobnie jak tytuł doktora używany przez lekarzy).

Z okresu pobytu jezuitów zachowało się XVII-wieczne skrzydło szkoły.

Szkoła Podwydziałowa Komisji Edukacji Narodowej 1773-1793

Po kasacie zakonu jezuitów w 1773 szkoła została upaństwowiona, a opiekę nad nią przejął KEN. Początkowo było tu pięć klas, potem sześć i siedem. Językiem wykładowym stał się język polski. Zaczęli wykładać nauczyciele świeccy. Uczyło się tu ok. 300 uczniów. Wówczas narodził się pomysł nadawania prymusom królewskich medali DILIGENTIAE (czyli Pilności). Medale te są przyznawane ponownie od 1964 r.

Stanisław Małachowski herbu Nałęcz (ur. 24 sierpnia 1736 r. w Końskich, zm. 29 grudnia 1809 w Warszawie) – hrabia, polityk, poseł, marszałek Sejmu Czteroletniego, referendarz wielki koronny 1780-1792.
Wacław Aleksander Lachman (ur. 19 grudnia 1880 w Płocku, zm. 16 października 1963 w Warszawie) - jedna z najbardziej zasłużonych postaci związanych z muzyką chóralną w Polsce, kompozytor, dyrygent, pedagog, autor podręczników i śpiewników, animator życia muzycznego, także bardzo aktywny społecznik i patriota.

Okres zaborów

Gimnazjum pod zaborem Pruskim (1793-1806), Szkoła Departamentowa (1806-1815), Szkoła Wojewódzka (1815-1837), Gimnazjum Gubernialne (1837-1915).

Z tego okresu pochodzi bardzo wielu znanych absolwentów i nauczycieli szkoły: historyk, Wincenty Hipolit Gawarecki (1796-1804), współzałożyciel TNP Kajetan Morykoni (rektor 1819-1830), bibliofil Gustaw Zieliński, kapucyn bł. Ojciec Honorat Koźmiński – absolwent z 1844 r., Witold Zglenicki – odkrywca pól naftowych na Kaukazie, Marcin Kacprzak – wybitny lekarz, Władysław Smoleński, Idzi Benedykt Radziszewski. Wybitnym wychowankiem jest prof. Ignacy Mościcki. Uczniowie walczyli w powstaniu styczniowym, a także brali udział w strajku przeciw rusyfikacji z 1905 r.

Ignacy Mościcki (ur. 1 grudnia 1867 w Mierzanowie w powiecie ciechanowskim, zm. 2 października 1946 w Versoix pod Genewą) – polski polityk i chemik. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926–1939. Naukowiec, wynalazca, budowniczy polskiego przemysłu chemicznego.
Jerzy Pniewski (ur. 1 czerwca 1913 w Płocku, zm. 16 czerwca 1989 w Warszawie) — profesor Uniwersytetu Warszawskiego (od 1954). Fizyk eksperymentator w dziedzinie fizyki jądra atomowego i cząstek elementarnych. Współodkrywca (wraz z Marianem Danyszem) pierwszego hiperjądra (1952) i stanów izomerycznych hiperjąder (1962).

Gimnazjum Polskie (1915-1939)

Jeszcze przed odzyskaniem niepodległości, pod opieką Płockiego Koła Macierzy Szkolnej otworzono "Gimnazjum Polskie" na bazie Gimnazjum Gubernialnego. Było to gimnazjum męskie. W 1921 r. otrzymało ono imię Marszałka Stanisława Małachowskiego. Z tego okresu również pochodzi wielu wybitnych wychowanków: profesor UW Jan Zygmunt Jakubowski (historyk literatury polskiej), prof. Jerzy Pniewski (dyrektor Instytutu Fizyki Doświadczalnej UW). Natomiast w 1918 r. szkołę odwiedził bp Achille Ratti – wizytator apostolski na Polskę i Litwę, późniejszy papież Pius XI.

Michał Remigiusz Maria Ludwik Jabłoński (ur. 19 grudnia 1950 r. w Niesułkowie) – biskup naczelny Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, ordynariusz diecezji warszawsko-płockiej Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, proboszcz świątyni Miłosierdzia i Miłości w Płocku, członek prezydium Polskiej Rady Ekumenicznej oraz współprzewodniczący Komisji Mieszanej do Dialogu Teologicznego pomiędzy Kościołem Rzymskokatolickim i Kościołem Starokatolickim Mariawitów.
Towarzystwo Naukowe Płockie (łac. Societas Scientiarum Plociensis) - jedno z najstarszych towarzystw naukowych w Polsce działające do dnia dzisiejszego.

Okres okupacji hitlerowskiej (1939-1945)

Jak wszystkie inne pozostałe szkoły Małachowianka w czasie II wojny światowej była nieczynna. Początkowo były w niej koszary SS, a potem niemiecki szpital wojskowy.

Liceum Ogólnokształcące (1945-dziś)

Szkolny chór "Minstrel"

Szkoła została ponownie otwarta 18 lutego 1945 r. Pierwszym dyrektorem został Tadeusz Synoradzki. Wówczas po raz pierwszy w ławkach szkoły zasiadły dziewczęta. Do Liceum zaczęło uczęszczać coraz więcej młodzieży. Konieczna była więc jego rozbudowa. W latach 1961-1964 zbudowany zostało nowe skrzydło szkoły. W roku 1980 uroczyście obchodzono 800-lecie szkoły. To wtedy otwarte zostało muzeum szkolne, a na gotyckiej wieży zamontowano kopułę astronomiczną. W 1979 r. LO zostało odznaczone Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W 1946 r. Małachowiankę ukończył Tadeusz Mazowiecki – pierwszy premier III RP, natomiast jego siostra prof. Krystyna Mazowiecka uczyła w tej szkole w latach 1950-1980 języka francuskiego.

Wojciech Anzelm Szweykowski (ur. 17 kwietnia 1773 w Makowie Mazowieckim , zm. 5 sierpnia 1838 w Warszawie) – polski pijar, pedagog, językoznawca, wolnomularz.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Ostatnia rozbudowa szkoły miała miejsce w latach 2000-2001. Wówczas LO uzyskało nowoczesny blok sportowy.

Przy Małachowiance od 1992 r. działa znany z licznych występów na terenie Płocka chór Minstrel.

Od 1 września 2005 roku nowym dyrektorem szkoły jest mgr Renata Kutyło-Utzig, zastąpiła na tym stanowisku mgr Tadeusza Zombirta.

W maju 2006 r. z okazji egzaminów maturalnych szkołę odwiedził Prezes Rady Ministrów Kazimierz Marcinkiewicz.

Gustaw Zieliński (ur. 1 stycznia 1809 w Markowicach, zm. 23 listopada 1881 w Skępem) – polski pisarz i poeta okresu romantyzmu, uczestnik powstania listopadowego, zesłaniec syberyjski. Zaliczany do "ukraińskiej szkoły poetów".
SS (Die Schutzstaffel der NSDAP – eskadra ochronna NSDAP) – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa partii NSDAP.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)