Lina - wspinaczka - Polski Serwis Naukowy

Lina wspinaczkowa

Lina – we wspinaczce pełni różnorodne, ważne funkcje techniczne, a także jest symbolem więzi łączącej partnerów w zespole wspinaczkowym "na dobre i na złe".

Funkcje liny

Asekuracyjna

Jest podstawowym składnikiem łańcucha asekuracyjnego, spełnia w nim rolę amortyzatora czyli urządzenia pochłaniającego energię upadku wspinacza. W tym celu powinna być na tyle elastyczna by rozciągając się łagodnie powstrzymać upadek. Taką elastyczną linę nazywa się też liną dynamiczną.

Odpadnięcie – zdarzenie polegające na utracie kontaktu wspinacza z formacją po której się wspina. Lot w dół może się skończyć hamowaniem przez układ asekuracyjny bądź upadkiem na ziemię.
Zjazd to technika przemieszczania się w dół w urwistym terenie z wykorzystaniem liny zamocowanej od góry. Tempo zjazdu ograniczane jest dzięki tarciu liny przechodzącej przez przyrząd zjazdowy wpięty do uprzęży wspinaczkowej, którą opasany jest zjeżdżający. W rzadko obecnie używanej technice zjazdu w kluczu wykorzystywano tarcie liny o ciało wspinacza.

Komunikacyjna

Służy do zjazdu po linie, czyli kontrolowanego przemieszczania się w dół, oraz wychodzenia (podchodzenia) po linie za pomocą przyrządów zaciskowych. Możliwa jest też komunikacja pozioma za pomocą trawersu tyrolskiego czy też ukośna. Lina używana do celów komunikacyjnych i transportowych nie powinna się rozciągać pod obciążeniem roboczym.

Energia mechaniczna — suma energii kinetycznej i potencjalnej. Jest postacią energii związaną z ruchem i położeniem obiektu fizycznego (układ punktów materialnych, ośrodka ciągłego itp.) względem pewnego układu odniesienia.
Przeciążenie to stan, w jakim znajduje się ciało poddane działaniu sił zewnętrznych innych, niż siła grawitacji, których wypadkowa powoduje przyspieszenie inne niż wynikające z siły grawitacji. Przyjęto wyrażać przeciążenie jako krotność standardowego przyspieszenia ziemskiego. Tak zdefiniowane przeciążenie jest wektorem, mającym kierunek i zwrot.

Transportowa

Służy do transportu wyposażenia, tak w pionie jak i w poziomie. Nie powinna się rozciągać pod obciążeniem roboczym.

Pomocnicza

Lina pomocnicza występuje jako linka, pętla, repsznur, taśma. Używana jest do pętli i taśm asekuracyjnych, pomocniczych, linki lawinowej.

Rodzaje i zastosowanie

Liny dynamiczne

Ich konstrukcja gwarantuje, że podczas hamowania upadku wspinacza przeciążenia działające na niego nie przekroczą 12 g.

Zespół wspinaczkowy - partnerzy, wspólnie uczestniczący we wspinaniu na drodze wspinaczkowej. Najczęściej dwuosobowy. Ze względu na realizowane zadania, członków zespołu określamy następująco:
Lina statyczna – lina charakteryzująca się niewielkimi właściwościami dynamicznymi (wydłużenie rzędu 2-5%), przez co ma zastosowanie tam, gdzie wydłużanie się pod wpływem obciążenia jest niepożądane.

Lina pojedyncza – ma zwykle 50 do 70 m długości i ok. 9-12 mm średnicy, asekuracja odbywa się na jednej żyle liny. Jej główne zalety to łatwość używania i niska waga.

Lina podwójna – zwana też połówkową, jest cieńsza (około 8-9 mm). Używa się złożonej na pół jednej żyły długości do 120 m, lub dwóch lin o długościach do 60 m. W pewnych szczególnych przypadkach można asekurować się jedną żyłą liny podwójnej. Liny te zapewniają większe bezpieczeństwo oraz umożliwiają szybszą ewakuację, zwykle używane są w rejonach wspinaczkowych o górskim charakterze.

Lina bliźniacza – jeszcze cieńsze (ok. 7-8 mm) dwie żyły o sumarycznej długości do 120 metrów używane zawsze razem, podwójnie. Obecnie tracą na popularności.

Liny lodowcowe – przeznaczone do asekuracji w terenie, gdzie potencjalne odpadnięcie nie będzie ciężkie (współczynnik odpadnięcia < 1)

Liny statyczne

Osobny artykuł: lina statyczna.

Mało elastyczne, nie posiadają wcale (lub tylko niewielkie) własności dynamicznych – zdolności do pochłaniania energii upadku. Używane przeważnie w speleologii do celów komunikacyjnych i transportowych, długości do 200 metrów.

Worek (plecak, torba lub płachta) na linę - służy do transportowania liny wspinaczkowej i rozkładania jej u stóp drogi wspinaczkowej. Zbudowany jest tak, aby można było go rozłożyć na ziemi w postaci szerokiej płachty, pełniącej rolę izolacji od podłoża. Chroni to linę przed wilgocią, brudem oraz ziarnami piasku. Piasek dostający się między włókna liny może bowiem powodować ich systematyczne przecinanie, obniżając trwałość i wytrzymałość liny. Worki na linę przeznaczone do wspinaczki skałkowej często mają postać plecaka. Ponadto, znajdujące się wewnątrz worka pętelki umożliwiają przywiązywanie końców liny, dzięki czemu po rozłożeniu worka można łatwo odnaleźć i wyciągnąć koniec liny bez ryzyka przypadkowego utworzenia węzła.
Lina - wiotkie cięgno mogące przenosić głównie siły rozciągające. W niektórych przypadkach przenoszą one siły poprzeczne (np jako prowadnice górniczych wyciągów szybowych.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)