Lina cumownicza - Polski Serwis Naukowy

Zacumowany statek

Lina cumownicza, cuma – lina służąca do cumowania, czyli mocowania jednostki pływającej do brzegu, lub do innej jednostki, oraz do holowania i tym podobnych czynności (np. obracanie jednostki na dalbie). Mocuje się ją na lądzie (nabrzeże, pomost) do polera lub pierścienia cumowniczego, a na jednostce do polera lub (na mniejszych jednostkach) do knagi. Liny podawane na brzeg mogą mieć koniec wolny, lub zakończony dużym okiem.

Cumowanie – unieruchomienie jednostki pływającej (statku wodnego) przy nabrzeżu, kei, pomoście, burcie innej jednostki, boi, pławie, dalbie, beczce cumowniczej itp.

Knaga - okucie występujące powszechnie na pokładach niewielkich jednostek pływających (łódź, żaglówka, jacht, motorówka itp.) służące do unieruchamiania w nim różnych lin olinowana ruchomego: lin cumowniczych, lin takielunku, fałów miecza itp. Warunkiem jest jednak, aby były to liny elastyczne - z włókien roślinnych lub tworzywa sztucznego, gdyż liny te ciasno owija się wokół knagi, lub zaciska w niej. Knaga umożliwia szybkie i pewne unieruchomienie liny, oraz równie szybkie jej zwolnienie w razie potrzeby.

Liny cumownicze mogą nosić różne nazwy w zależności od ich użycia na zacumowanej jednostce:

cumy ciągną się od dziobu jednostki w przód pod kątem w kierunku nabrzeża, a z rufy w tył,

szpringi działają odwrotnie – od strony rufy na brzeg pod kątem do przodu, a od strony dziobu do tyłu,

bresty – to liny biegnące prostopadle do nabrzeża (stosuje się je rzadko, m.in. w przypadku większego zafalowania w porcie).

Ponadto, gdy jednostka pływająca jest zacumowana nie burtą, lecz dziobem lub rufą, to cumą nazywa się zarówno linę biegnącą w stronę brzegu, jak i tę drugą, biegnącą w stronę wody, np. do boi cumowniczej. Potocznie wszystkie liny cumownicze nazywa się cumami, także przy holowaniu.

Lina - wiotkie cięgno mogące przenosić głównie siły rozciągające. W niektórych przypadkach przenoszą one siły poprzeczne (np jako prowadnice górniczych wyciągów szybowych.

Rufa – ogólne pojęcie całości tylnej części jednostki pływającej, zarówno w jej części nawodnej, jak i podwodnej. Rufa może być zakończona prostopadle względem lustra wody, pochylać się do przodu jednostki, lub wystawać do tyłu, tworząc tym samym nawis rufowy.

W przypadku grubych lin z włókien roślinnych, ich rdzeń może mieć tzw. duszę, czyli włókna nasączone smołą, tłuszczem mineralnym lub innym środkiem zapobiegającym gniciu. Na liny cumownicze nakłada się niekiedy specjalne tarcze, w kształcie pierścieni obejmujących pełny obwód liny, w celu uniemożliwienia przedostania się pomiędzy brzegiem i jednostką zwierząt, np. szczurów.

Brest - na jednostce pływającej jest to lina cumownicza działająca prostopadle do osi jednostki. Bresty stosowane są rzadko, jako dodatkowe liny cumownicze (prócz cum i szpringów) np. podczas dużego zafalowania w basenie portowym.

Dziób – przednia część kadłuba każdej jednostki pływającej, w przekroju poprzecznym najczęściej w kształcie zbliżonym do powiększającego się trójkąta, rzadziej prostokąta lub trapezu (np. przy łodziach płaskodennych). Na współczesnych, dużych okrętach podwodnych dziób ma kształt zbliżony do połowy kuli, natomiast na statkach na wodnych głównie handlowych używa się (tzw. dziób gruszkowy) zastosowanie takiego dziobu ma duże znaczenie ponieważ zmniejsza napór hydrostatyczny, a co za tym idzie zmniejsza zużycie paliwa i zwiększa prędkość którą jednostka pływająca może osiagnąc.

Liny cumownicze:
(1) – cuma dziobowa; (2) – brest dziobowy; (3) – szpring dziobowy; (4) – szpring rufowy; (5) – brest rufowy; (6) – cuma rufowa