Linie papilarne, dermatoglify – charakterystyczny układ bruzd na skórze ssaków naczelnych, w szczególności na opuszkach palców rąk, ale również na wewnętrznej powierzchni dłoni, palcach stóp i wargach, a u niektórych gatunków na spodniej stronie ogona. Poza naczelnymi, obecność linii papilarnych stwierdzono u koali.

Odbitka linii papilarnych palca

Badaniem linii papilarnych palców dłoni zajmuje się daktyloskopia. Prócz tego bada się linie papilarne dłoni (cheiroskopia), stóp (podoskopia), czerwieni wargowej (cheiloskopia).

Układ linii i jego znaczenie

Układ linii papilarnych u człowieka tworzy się w czasie trwania życia płodowego (pomiędzy 100 a 120 dniem) Bliźnięta jednojajowe mają je jednakowe (lub będące lustrzanym odbiciem). Wysokość listewek na opuszkach palców w stosunku do bruzd wynosi od 0,1 do 0,4 mm. Szerokość natomiast zazwyczaj waha się miedzy 0,2 do 0,7 mm. Na części zewnętrznej listewek znajdują się kanaliki potowe.

Rozróżnia się następujące wzory linii papilarnych: – wzory pętlicowe, – wzory wirowe, – wzory łukowe,

W ramach wyżej wymienionych wzorów linii papilarnych rozróżniane są ich podgrupy, jak np. wzór pętlicowy lewy i prawy, wzór wirowy lewoskrętny i prawoskrętny, wzór wirowy wielorodny, wzór wirowy dwupętlicowy, wzór łukowy, namiotowy oraz wzory nietypowe niepodlegające klasycznej identyfikacji.

Polski system klasyfikacji daktyloskopijnej oparty jest na czterech typach wzorów: pętlicowe, wirowe, łukowe i namiotowe). Baza danych znajduje się wraz z kartami daktyloskopijnymi w Centralnej Registraturze Daktyloskopijnej.

W kręgu zainteresowań daktyloskopii znajduje się także problematyka wieku śladów linii papilarnych. Pod pojęciem tym rozumiemy czas jaki upłynął pomiędzy powstaniem śladu, a momentem jego badania. ślady "starzeją się" pod wpływem czynników zewnętrznych takich jak temperatura, wilgoć czy światło.

Sam proces ujawniania śladów linii papilarnych na różnych powierzchniach może się odbywać przy zastosowaniu różnych metod. Może on nastąpić poprzez fizykalne ujawnienie poprzez zastosowanie wielomatowych proszków oraz odczynników aminokwasowych (ninhydryna, DFO). Obecnie bardzo popularna staje się technika termalnego ujawnienia śladów linii papilarnych polegająca na ogrzewaniu powierzchni temperaturą ponad 300 stopni Celsjusza przez krótki czas do 20 sekund.

Trzy prawa sformułowane przez Francisa Galtona głoszą, że linie papilarne są niepowtarzalne, niezmienne i nieusuwalne (zasada 3N).

Linii papilarnych można się pozbyć poprzez głęboką dermabrazję – zabieg dermatologiczny. Istnieją też ludzie bez linii papilarnych. W dwóch bardzo rzadkich genetycznych schorzeniach skóry uszkodzone zostaje białko keratyna 14, co skutkuje brakiem linii papilarnych. Również efektem zażywania pewnego leku przeciwnowotworowego – kapecitabiny – bywa złuszczanie się skóry na dłoniach, w wyniku którego znikają linie papilarne.

Odbitka linii papilarnych palca w świetle UV

Linie papilarne opisuje się za pomocą tzw. minucji – charakterystycznych cech, takich jak początki, zakończenia, rozwidlenia, haczyki itp. Wzajemny układ minucji jednoznacznie identyfikuje daną osobę. Do uznania dwóch śladów linii papilarnych za tożsame wystarczy od kilku do kilkunastu cech wspólnych (ta sama minucja występująca w tym samym miejscu). Przyjmuje się, że 12 cech wspólnych wystarcza do pewnego określenia tożsamości, choć niektóre minucje występujące rzadziej lub specyficzne dla danej populacji zmniejszają tę liczbę. W poszczególnych krajach liczba cech wspólnych wymaganych przez prawo lub procedury kryminalistyczne do ustalenia tożsamości jest różna i waha się od 8–12 (Niemcy) do 17 (Francja). W Polsce przyjmuje się, że wystarczające jest 15 zgodnych początków lub zakończeń, w przypadku minucji rzadziej występujących (np. oczka bądź haczyki) wystarczy ich mniej.

W Polsce odbitki linii papilarnych można pobierać jedynie w ściśle określonych przez kodeks postępowania karnego przypadkach. Od 29 czerwca 2009 roku odbitki linii papilarnych pobierane są przy składaniu wniosku o wydanie paszportu.

Typy minucji

Klasyfikacja typów minucji wg C. Grzeszyka:

Typy i częstość występowania

W – wir

L – pętla

A – łuk

Do podstawowych typów wzorów linii papilarnych należą: łuk (A – arch), pętla (L – loop) oraz wir (W – whirl).

Częstość występowania poszczególnych typów wzorów jest zróżnicowana w zależności od palca, ręki (lewej bądź prawej) oraz płci.

Istnieje również duże zróżnicowanie międzypopulacyjne – wzory wirowe występują najczęściej u odmiany żółtej (ok.50-60%), najrzadziej u odmiany czarnej (20%). U odmiany białej dominują pętle (65%).

Przypisy

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Linie papilarne

Wybrana literatura

1. C. Grzeszyk, Kryminalistyczne badania śladów linii papilarnych, Legionowo 1992
2. B. Hołyst, Kryminalistyka, Wydawnictwa Prawnicze PWN, wyd. IX, Warszawa 2000
3. J. Moszczyński, Daktyloskopia, Wydawnictwo Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Głównej Policji, Warszawa 1997