Linköping - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 58°24′N 15°37′E / 58.4, 15.617

Linköping – miasto w Szwecji, stolica regionu administracyjnego Östergötland, nad rzeką Stångån. Miasto liczy 97 428 mieszkańców a gmina Linköping, około 141 863 (2008). Linköping jest siódmym co do wielkości miastem w Szwecji. Linköping to także siedziba diecezji Linköping (kościół szwedzki).

Katedra w Linköpingu (szw. Linköpings domkyrka) – kościół katedralny w Linköpingu położony jest w centrum miasta przy ulicy noszącej wezwanie jego patrona, św. Piotra (szw. S:t Persgatan), naprzeciwko dawnego pałacu biskupów a obecnie zamku w Linköping (szw. Linköpings slott).

Język szwedzki (szw. svenska) – język północnogermański wschodni (wschodnioskandynawski), używany głównie w Szwecji i częściach Finlandii, przez ok. 9 mln ludzi. W Finlandii język szwedzki jest, obok fińskiego, językiem urzędowym, z uwagi na 5% szwedzkojęzycznych obywateli Finlandii zamieszkałych głównie na wybrzeżach tego kraju. Szwedzki jest dość dobrze zrozumiały dla Norwegów i w mniejszym stopniu także dla Duńczyków. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy) oparty jest na dialektach regionu sztokholmskiego.

Historia

1104 – pierwsze wzmianki o osadzie

XII wiek – początek budowy katedry

1266 – pierwsze wzmianki o szkole katedralnej

25 września 1598 bitwa pod Linköping – przyszły król Szwecji Karol IX Waza zwyciężył wojska swojego bratanka, króla Polski Zygmunta III, przesądzając tym samym o utracie korony szwedzkiej przez króla Polski

XIX wiek – modernizacja katedry

1937 – otwarcie fabryki Saaba

1975 – otwarcie uniwersytetu

Uniwersytet w Linköping

Uniwersytet Linköping

Zapoznaj się również z: Uniwersytet Linköping.

W miejscowości znajduje się założony w 1975 roku uniwersytet, jako alternatywa i konkurencja dla uczelni miast Örebro i Västerås. Uczelnia jest siedzibą Szwedzkiego Narodowego Centrum Komputerowego: NSC – National Supercomputing Center. Wykształciła również polskich matematyków i informatyków. Uczelnia posiada 4 wydziały i 14 katedr. Na uniwersytecie studiuje ponad 25 000 studentów i zatrudnionych jest ponad 3500 wykładowców i pracowników.

Linköpings centralstation – główny dworzec centralny w Linköping, w Szwecji. Stacja budowana była w latach 1871-1872. Na stacji zatrzymują się pociągi szwedzkich kolei państwowych Statens Järnvägar (SJ), którymi można dotrzeć do większości miast Szwecji (szybka linia kolejowa X 2000 na trasie Malmö – Sztokholm).

Karol IX Waza, Karol sudermański jako książę Karol – szw. Hertig Karl (ur. 4 października 1550, na zamku sztokholmskim, zm. 30 października 1611 w Nyköping) – król Szwecji w latach 1604–1611 (koronowany 15 marca 1607), regent Szwecji w latach 1599–1604, ksążę Sudermanii (Södermanland). Pochowany został w katedrze w Strängnäs.

Szpital Uniwersytecki

Współpracuje ściśle z Wydziałem Lekarskim Uniwersytetu w Linköping oraz zapewnia specjalistyczną pomoc lekarską dla populacji ok. 1 miliona mieszkańców z terenów okręgu administracyjnego Östergötland. Szpital zatrudnia 4300 pracowników, posiada 640 łóżek i pełni całodobowy ostry dyżur specjalistyczny.

Port lotniczy Sztokholm-Skavsta (szwed.: Skavsta Flygplats) (kod IATA: NYO, kod ICAO: ESKN) – międzynarodowy port lotniczy położony w gminie Nyköping, 100 km na południe od Sztokholmu, obsługujący tanie linie lotnicze.

SAAB ("Svenska Aeroplan AktieBolaget") została założona jako szwedzki koncern lotniczy w roku 1937, w Linköping, w Szwecji. Po drugiej wojnie światowej firma stanęła w obliczu stagnacji na rynku samolotów (skończyły się zamówienia wojskowe) i kierownictwo firmy postanowiło stworzyć dodatkowo dział "dochodowy", zajmujący się produkcją samochodów nazwany Saab Automobile, sprzedany w 1990 General Motors.

Transport

Linköpings centralstation

Sport

W latach 1995-2000 na Motorstadionie odbyło się sześć rund Grand Prix Szwecji.

Klub hokejowy Linköpings HC występuje w Elitserien, najwyższej lidze rozgrywek hokejowych w Szwecji. Mecze rozgrywa w hali Cloetta Center.

Filbyterna Linköping - klub żużlowy

Inne obiekty

W mieście znajduje się muzeum miasta oraz kościoła katedralnego w dawnym pałacu biskupów Linköping.

W północnej części miasta znajduje się otwarte w 2004 roku centrum sportowo-rozrywkowe "Cloetta Center".

Miasto ma wygodne i szybkie połączenia kolejowe oraz autobusowe z większymi miastami Szwecji oraz lotniskami

W mieście znajduje się niewielkie lotnisko (graniczące z fabryką Saaba) obsługujące pasażerów udających się do m.in. Sztokholmu, Kopenhagi, Amsterdamu, Visby. Najbliższe międzynarodowe lotniska znajdują się niedaleko miasta Nyköping (Port lotniczy Sztokholm-Skavsta) oraz w Norrköping.

Na zachodzie miasta niedaleko bazy wojsk lotniczych znajduje się muzeum lotnictwa cywilnego i wojskowego "Flygvapen"

Na północy miasta znajduje się centrum handlowe i przemysłowe miasta – Tornby

Przypisy

Szwedzki Urząd Statystyczny SCB (szw.). [dostęp 28 kwietnia 2009].
SCB Liczba mieszkańców wg gmin (szw.). [dostęp 12 października 2009].

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona Linköping

Architektura w Linköping