Lipno - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: inne obiekty o tej nazwie.

Lipno – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim. Miasto jest siedzibą gminy wiejskiej Lipno.

Do 1954 siedziba wiejskiej gminy Jastrzębie. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa włocławskiego. Od 1999 po reformie administracyjnej, siedziba powiatu lipnowskiego.

Według danych z 1 stycznia 2010 miasto miało 14 791 mieszkańców.

Gmina Jastrzębie – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. warszawskim, pomorskim i bydgoskim. Nazwa gminy pochodzi od wsi Jastrzębie, lecz siedzibą władz gminy było Lipno, które stanowiło odrębną gminę miejską.
Szczęsny (Feliks) Konstanty Starkiewicz (ur. 20 października 1881 w Piotrkowie, zm. 12 września 1958 w Gdańsku) – ksiądz rzymskokatolicki, proboszcz parafii w Lipnie i dziekan lipnowski, wcześniej – działacz społeczny, publicysta, poseł do Sejmu Ustawodawczego (1919–1922).

Położenie

Miasto znajduje się na ziemi dobrzyńskiej, które jako trzecie uzyskało prawa miejskie i w którym odbywały się sejmiki ziemskie. Geograficznie Lipno usytuowane jest na Pojezierzu Dobrzyńskim. Odległość od stolicy wynosi 160 km, od Torunia 54 km, Płocka 50 km, a od Włocławka 23 km.

Przez miasto przepływa rzeka Mień.

Popowo – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Tłuchowo. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Trzcianka.
Wiesława Czapińska-Kalenik - krytyk filmowy, historyk filmu, scenarzystka (filmy krótkometrażowe, dokumentalne i animacje), dziennikarka, pisarka i animatorka kultury. Pomysłodawczyni Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego (1969) i zarazem członek jury tego konkursu. Specjalistka w dziedzinie życia i twórczości Poli Negri oraz autorka jej biografii.

Według danych z 1 stycznia 2010 powierzchnia miasta wynosi 10,99 km². Miasto stanowi 1,07% powierzchni powiatu.

Według danych z 2002 Lipno ma obszar 10,88 km², w tym:

użytki rolne: 52%

użytki leśne: 13%

Demografia

Dane z 31 grudnia 2011

Ludność

1800 – 480 mieszkańców

1808 – 917

1825 – 3008

1827 – 2891

1857 – 3884

1897 – 6214

1919 – 8467

1921 – 8630

1939 – 12018

1946 – 8389

1991 – 14300

2004 – 14872

2006 – 15014

2009 – 15806

1 stycznia 2010 – 14791

31 grudnia 2011 – 14517 osób zameldowanych na pobyt stały oraz 510 osób zameldowanych na pobyt czasowy

Miasto nawiedziły epidemie w latach: 1348, 1623, 1626-1629, oraz 1708-1709. Przed wybuchem II wojny światowej 40% mieszkańców Lipna stanowiła ludność pochodzenia żydowskiego.

Biała Podlaska – miasto na prawach powiatu na wschodzie Polski, w województwie lubelskim, siedziba ziemskiego powiatu bialskiego i gminy Biała Podlaska.
Stara Synagoga w Lipnie - została zbudowana w XIX wieku. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę. Obecnie w budynku synagogi znajduje się kino.

Historia

Miejsce straceń

1349 – nadanie praw miejskich,

1411 – Lipno wraz z Ziemią dobrzyńską powraca do Rzeczypospolitej na mocy I Pokoju toruńskiego,

1466 – Lipno wraz z Ziemią dobrzyńską powraca do Rzeczypospolitej na mocy II Pokoju toruńskiego,

XV i XVI – duży ośrodek wytwórczy,

1793 – miasto pod administracją zaboru pruskiego,

1807 – miasto w Księstwie Warszawskim,

1815 – miasto w Królestwie Polskim,

1939 – początek niemieckiej okupacji, liczne zbrodnie na ludności polskiej i żydowskiej,

1941-1945 – podczas okupacji niemieckiej była używana nazwa niem. Leipe,

1375-, 1919-75 i od 1999 – siedziba powiatu

Zabytki

Kościół Wniebowzięcia NMP

Kościół ewangelicko-augsburski

Pomnik na Placu Dekerta

park miejski

Założony w 1914 położony jest w południowo-wschodniej części miasta zajmując wzgórze morenowo-czołowe o powierzchni ok. 11 ha. Jego postać stanowi przejście między drzewostanem naturalnym, a założeniem parkowym. Najliczniej reprezentowane gatunki stanowią sosny, dęby szypułkowe. Zabór rosyjski to okres, gdy wejście do Parku było płatne. Dąb Wolności, został posadzony w 1918 jako symbol uwolnienia spod jarzma zaborcy. W latach 20. XX w Parku odsłonięty został Pomnik Poległych, który usunięty został przez niemieckiego okupanta. Przy północnym wejściu znajduje się pomnik Niepodległości. Głównym elementem kompozycyjnym jest polana przylegająca do alei poprzecznej, utrzymana w formie parteru kwiatowego, gdzie dawniej znajdował się zegar kwiatowy i herb, kawiarnia, a także staw, po którym pływały łabędzie. Centralnym punktem polany jest okrągły kwietnik, a nieco dalej znajduje się zabytkowa drewniana altana z 1924. Część zachodnia utrzymana jest w stylu naturalistycznym ze swobodnie prowadzonymi alejami, a najwyższy punkt zajmuje amfiteatr z muszlą koncertową zbudowany w końcu lat 70. W okresie międzywojennym park otrzymał czwartą lokatę w kraju za nasadzenia drzew i był wysoko notowany w rankingach europejskich.

Teksas (ang. Texas) – stan w południowej części Stanów Zjednoczonych, położony na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, sąsiadujący ze stanami Luizjana i Arkansas na wschodzie, stanem Oklahoma na północy i Nowym Meksykiem na zachodzie. Na południowym zachodzie graniczy z Meksykiem. Obszar w większości wyżynny (Wielkie Równiny), w części południowo-zachodniej niewielkie obszary górzyste, w części południowo-wschodniej Nizina Zatokowa.
Płock – miasto na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, powiat grodzki, siedziba powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza, stolica rzymskokatolickiej diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.

gotycki kościół Wniebowzięcia NMP

Zbudowany w 1388 w stylu gotyckim, najprawdopodobniej na miejscu wcześniej istniejącego. Zamknięty pod koniec XVIII, a ponownie otwarty w 1819. Po remoncie cały budynek został obniżony, co wpłynęło na utratę cech charakterystycznych dla stylu gotyckiego. W drugiej połowie XIX dobudowano kaplice św. Barbary i św. Teresy, przebudowano kruchtę. Okna ostrołukowe w prezbiterium i nawie zdobione są witrażami. Ołtarz wykonany w pierwszej połowie XVIII, a przeniesiony z klasztoru Ojców Bernardynów w Skępem ok. 1762. Odnawiany był w latach 1952 i 1975. W kościele znajdują się również dwa ołtarze boczne rokokowe z fragmentami barokowymi z XVIII.

Wisła Płock w ekstraklasie występowała od 2002 do 2007 roku. Wcześniej grała w pierwszej lidze w rozgrywkach 1994-95 i 1996-97. Zdobywca Pucharu Polski i Superpucharu Polski w sezonie 2005/2006. Trzykrotny uczestnik Pucharu UEFA. Za każdym razem kończył udział na II rundzie eliminacyjnej.
Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół luterański prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem takich organizacji, jak Światowa Rada Kościołów, Światowa Federacja Luterańska, Konferencja Kościołów Europejskich, Polska Rada Ekumeniczna. Organem prasowym wspólnoty jest Zwiastun Ewangelicki. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp Jerzy Samiec.

neogotycki kościół ewangelicko-augsburski z lat 1865-1868

neogotycka kaplica cmentarna z 1837

ratusz klasycystyczny zbudowany po 1831

domy z XIX

Od początku wieku XX działała w Lipnie parafia prawosławna z murowaną cerkwią przy ul. Gdańskiej. Po przebudowie w latach 20. i 30. XX wieku budynek przeznaczono na Dom Ludowy, obecnie mieści się w niej kino "Nawojka"

stara synagoga z XIX, później przekształcona na kino (poprzednik kina "Nawojka")

nowa synagoga z pocz. XX, obecnie dom towarowy.

Królestwo Polskie (potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka; ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje) – istniejące w latach 1815-1916 państwo na terytorium polskim, pozostające w unii personalnej z Imperium Rosyjskim, z własną konstytucją, sejmem, wojskiem, monetą i polskim językiem urzędowym oraz cesarzem rosyjskim jako koronowanym królem Polski i ustanowionym przez niego namiestnikiem.
Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie) – istniało w latach 1807-1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)