Lipsko - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: inne miejscowości noszące tę nazwę.

Lipsko – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie lipskim. Siedziba powiatu, oraz miejsko-wiejskiej gminy Lipsko. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. radomskiego, zaś przed 1975 r. do woj. kieleckiego.

Herb Lipska przedstawia w czerwonej tarczy herbowej biały krzyż. W prawym dolnym rogu, między ramionami krzyża znajduje się srebna łękawica. Herb jest identyczny z herbem szlacheckim Dębno.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Według danych z 30 czerwca 2010 roku, miasto miało 5731 mieszkańców, w tym 2828 mężczyzn i 2903 kobiet.

Herbem Lipska jest herb szlachecki Dębno, którym pieczętowali się jego dawni właściciele.

Miasto jest położone na dwóch wzgórzach, rozdzielonych rzeką Krępianką.

Demografia

Dane GUS dotyczące faktycznego miejsca zamieszkania.

Jarmark - (niem. Jahrmarkt - targ doroczny), rodzaj targu średniowiecznego o znaczeniu ponadlokalnym, będącego centrum wymiany towarów handlu dalekosiężnego.

Województwo radomskie - jedno z 49 województw istniejących w latach 1975-1998. Położone było w centralnej Polsce. Sąsiadowało z województwami: skierniewickim i piotrkowskim od zachodu, kieleckim i tarnobrzeskim od południa, lubelskim i siedleckim od wschodu oraz warszawskim od północy. W 1976 roku powierzchnia województwa radomskiego liczyła 7294 km² powierzchni i 682 000 mieszkańców.

Historia

Nieistniejąca obecnie synagoga w Lipsku

Kwiecień 1589 pierwsze wzmianki jako o własności rodziny Krępskich, a potem Wolskich i Gostomskich, potem własność kasztelana radomskiego Mikołaja Oleśnickiego

1613 nadanie praw miejskich i rozwój w związku z położeniem na "szlaku wołowym" z Rusi do Wielkopolski i na Śląsk

1614 potwierdzenie przywilejów miejskich przez króla Zygmunta III Wazę, powstanie kościoła Św. Trójcy z fundacji Mikołaja Oleśnickiego

XVIII w. Lipsko od Oleśnickich kupują Denhoffowie, potem Sanguszkowie i Kochanowscy

1775 nadanie prawa organizowania targów w soboty i dziesięciu jarmarków rocznie przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego

1860 – z pracy na roli żyje 96 mieszkańców, 34 z rzemiosła, powolny upadek miasta

1868 utrata praw miejskich, odzyskane dopiero w 1958

8 września 1939 w synagodze hitlerowcy palą 60 miejscowych Żydów

1 stycznia 1956 podniesienie do rangi powiatu, a 1 stycznia 1958 do rangi miasta

1957 powstanie Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Lipsku

1963 powstanie Przetwórni Owocowo-Warzywnej Hortex w Lipsku

1975 powstanie Zakładu Mleczarskiego w Lipsku i Zakładu Produkcji Części Samochodowych FSC w Starachowicach

1 stycznia 1999 ponownie stolica powiatu

Kościół

W Lipsku znajduje się kościół św. Trójcy z 1614 roku wybudowany przez małżonków Zofię i Mikołaja Oleśnickich. Konsekracji kościoła dokonano w 1686 roku. Kościół zbudowany jest z kamienia wapiennego. Wewnątrz kościoła znajduje się między innymi obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, wizerunek Świętej Trójcy z początków XVIII wieku, dwa zabytkowe ołtarze i obraz św. Walentego z XIX wieku. Wcześniej w tym miejscu stał drewniany kościół.

Starachowice (w latach 1939-49 Starachowice-Wierzbnik) – miasto w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim. Położone na pograniczu Gór Świętokrzyskich i Przedgórza Iłżeckiego. Leży w dolinie rzeki Kamiennej i jest otoczone rozległymi lasami – pozostałością Puszczy Świętokrzyskiej.

Wielkie Księstwo Moskiewskie (ros. Великое княжество Московское, łac. Magnus Ducatus Moscuensis; potocznie pol. Moskwa, łac. Moscovia lub Muscovia) – państwo ruskie istniejące w latach 1328-1547 ze stolicą w Moskwie. Wielkie Księstwo Moskiewskie było kontynuacją Księstwa Moskiewskiego (1213-1328), które zostało podniesione do rangi wielkiego księstwa w 1328 roku, w wyniku unii personalnej Wielkiego Księstwa Włodzimierskiego i Księstwa Moskiewskiego oraz przeniesienia stolicy wielkiego księstwa z Włodzimierza do Moskwy.

Zobacz też

Herb Lipska (województwo mazowieckie)

cmentarz żydowski w Lipsku

Przypisy

Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010. ISSN 1734-6118.

Bibliografia

Robert Kąkol, Eryk Kacewicz i zespół, Polskie Miasta i Miasteczka, Warszawa, Reader's Digest, 2010, ISBN 978-83-60530-95-5

Przywilej, łac. privilegium – prawo (dokument) nadane przez monarchę określonej grupie społecznej (stanowi) obowiązujące na danej ziemi lub w całym kraju (przywilej generalny). Przywileje najczęściej miały formę zrzeczenia się przez monarchę pewnych swoich kompetencji na rzecz wymienionych adresatów przywileju.

Województwo mazowieckie – jednostka podziału administracyjnego Polski, największe pod względem powierzchni i ludności województwo. Obejmuje obszar o powierzchni 22 892,48 km². Według danych z 2010 r. miało 5,24 mln mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Warszawa. Województwo zostało utworzone 1 stycznia 1999 r.

Linki zewnętrzne

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi