Liroy, właściwie Piotr Marzec (ur. 12 lipca 1971 w Busku Zdroju), znany również jako L, Scyzoryk, Szaka-L, 041, Kingpin, Grand Papa Rapa – polski raper, producent muzyczny i przedsiębiorca. Członek Akademii Fonograficznej ZPAV. Za sprawą wydanej w 1995 roku płyty Alboom, sprzedanej w nakładzie przekraczającym 500 tys. egzemplarzy, osiągnął największy sukces komercyjny w historii polskiego hip-hopu.

Wielokrotny laureat nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka. Liroy współpracował ponadto z takimi wykonawcami jak: Ice T, Lionel Richie, DJ Jason Nevins, Kayah czy Michał Urbaniak.

Biografia

Piotr Marzec urodził się 12 lipca 1971 roku w Busku-Zdroju na Kielecczyźnie. Wychowywał się na kieleckim osiedlu Sady. Pod koniec lat 80 XX w. występował jako DJ w klubach i dyskotekach, zrealizował również szereg nagrań demonstracyjnych. W 1991 roku wyjechał do Francji, gdzie założył zespół Leeroy & The Western Posse, z którym występował również w Niemczech. Po powrocie do Polski w 1992 roku nagrał pierwsze utwory jako PM Cool Lee, które ukazały się na wydawnictwie East On Da Mic. Płyta nie uzyskała zainteresowania ze strony publiczności jak i krytyków muzycznych, jednakże promował ją podczas lokalnych koncertów. Wkrótce potem podjął współpracę z kielecką grupą hip-hopową Wzgórze Ya-Pa 3. W celu rozwinięcia kariery wraz z rodziną następnie przeprowadził się do Gdyni.

Działalność Marca wzbudziła zainteresowanie wytwórni muzycznej BMG Ariola Poland, z którą podpisał kontrakt w październiku 1994 roku. 22 maja 1995 roku ukazało się pierwsze wydawnictwo pod pseudonimem Liroy zatytułowane Scyzoryk. Tytułowy utwór cieszył się dużą popularnością za sprawa intensywnej promocji ze strony wytwórni. Do kompozycji zrealizowany został również teledysk. Kolejnym sukcesem okazał się utwór "Scoobiedoo Ya". W lipcu Liroy wystąpił na Marlboro Rock In Festival w Sopocie, poprzedzając koncert amerykańskiego rapera Ice T. Miesiąc później ukazała się płyta pt. Alboom, która osiągnęła największy sukces w historii polskiego hip-hopu sprzedając się w nakładzie ponad 500 tys. egzemplarzy. Miesiąc po premierze wydawnictwo uzyskało również status złotej płyty. Sukces Liroya przyniósł zainteresowanie ze strony krajowych mediów.

W ramach promocji raper odbył trasę koncertową w Polsce. Nawiązał również współpracę z zagranicznymi wykonawcami, zrealizował utwory w Nowym Jorku i Londynie. Wkrótce potem założył wytwórnię muzyczną Def Noizz Records i rozpoczął pracę nad kolejnym albumem. Również w 1995 roku Liroy został laureatem nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategoriach album roku – muzyka taneczna oraz album roku – muzyka alternatywna. W listopadzie 1996 roku ukazał się drugi album Liroya zatytułowany Bafangoo! część 1, który uzyskał status złotej płyty. W kompozycjach zostały wykorzystane m.in. sample pochodzące z filmu Psy 2. Ostatnia krew. Wydawnictwo promował podczas koncertów w Polsce czy w Stanach Zjednoczonych, gdzie zagrał w nowojorskim klubie CBGB's. Promujący płytę singel "...I co dalej" cieszył się popularnością, jednakże nie przyczynił się do sprzedaży na poziomie poprzedniego wydawnictwa.

Na początku 1997 roku Liroy skomponował muzykę na potrzeby spektaklu Teatru Telewizji "Kariera Arturo Ui" w reżyserii Piotra Szulkina. W czerwcu ukazał się kolejny album zatytułowany L, który zawierał m.in. utwór "Mano a mano" wykorzystywany przez boksera Przemysława Saletę przed walkami. Gościnnie na płycie wystąpił Tomasz Lipnicki znany z występów w grupie Illusion. Wydawnictwo promowała kompozycja "Skaczcie do góry" do której został realizowany teledysk. Scenografia obrazu została nagrodzona na festiwalu teledysków Yach Film. W 1998 roku Liroy otrzymał Fryderyka w kategorii najlepszy album rap i hip-hop. W 1998 roku Marzec wraz z wokalistą grupy Perfect Grzegorzem Markowskim nagrał kompozycję "Twoje Miasto" przeznaczoną dla serialu Ekstradycja 3.

W sierpniu 1999 roku ukazał się album Dzień Szaka-L'a (Bafangoo, część 2.), który sprzedał się w nakładzie 200 tys. egzemplarzy. Raper otrzymał również Fryderyka w kategorii album roku rap/hip hop. W 1999 roku utwór rapera znalazł się na drugiej składance Muzyka Przeciwko Rasizmowi, sygnowanej przez Stowarzyszenie Nigdy Więcej. We wrześniu 2000 roku do sprzedaży trafia kompilacyja 10, zawierająca utwory pochodzące z poprzednich albumów Liroya oraz nowa kompozycja "L2K", do której został realizowany teledysk w reżyserii Bo Martina. W październiku 2001 roku ukazała się kolejna płyta Liroya, Bestseller. W nagraniach wzięli udział między innymi: Ice T, DJ Tomekk, Kayah, Mieczysław Szcześniak czy Mika Urbaniak. Płytę promował singel "Hello - czy ty czujesz to?" z udziałem Lionela Richiego oraz samplami z utworu "Hello".

W 2004 roku Marzec otworzył w Kielcach ośrodek dla młodzieży Kielecka Szkoła Jazdy. 27 listopada 2006 został wydany kolejny album Liroya zatytułowany L Niño vol. 1. 21 grudnia 2007 ukazał się album Grandpaparapa (Powrót króla). Również w 2007 roku muzyk założył firmę odzieżową Def Life.

Liroy współpracował następnie z zespołem Tuff Enuff. W wyniku tej kooperacji powstał utwór "SecretService75 feat. Liroy". Była to gitarowa wersja utworu Liroya "Ta noc jest za krótka" z płyty Grandpaparapa (Powrót króla). 14 lipca 2010 roku odbyły się polskie eliminacje do mistrzostw Dancehall Queen & King, w których Liroy zasiadł u boku Sashy Strunin, Briana Martina, Marii Sadowskiej i Joanny Krochmalskiej w jury.

Na przełom 2011/2012 roku została zapowiedziana nowa płyta Liroy'a pt. Przerwa. Pierwszym singlem promującym kompozycję był utwór "Kampania" z gościnnym udziałem Metrowego, Skorupa i Rufijoka, do którego powstał teledysk.

czytaj dalej: [2], [3]