Lisowscy - Polski Serwis Naukowy

Lisowscy – polsko-litewski ród magnacki herbu Jeż lub Lis. Rodzina Lisowskich jeszcze w XVI wieku należała do średniej szlachty i zamieszkiwała rodzinne Lisewo w województwie chełmińskim. Po unii lubelskiej Lisowscy przenieśli się na Litwę. Związali się tam z potężnym domem Kiszków.

Unia lubelska – umowa międzynarodowa Królestwa Polskiego z Wielkim Księstwem Litewskim zawarta 1 lipca 1569 na Sejmie w Lublinie. Określana jako unia realna, w odróżnieniu od poprzednich, wiążących oba państwa tylko osobą władcy (unia personalna). Została przyjęta 28 czerwca, a podpisana 1 lipca 1569, ostatecznie ratyfikowana przez króla 4 lipca 1569. W jej wyniku powstało państwo znane w historiografii jako Rzeczpospolita Obojga Narodów – ze wspólnym monarchą, herbem, sejmem, walutą, polityką zagraniczną i obronną – zachowano odrębny skarb, urzędy, wojsko i sądownictwo.

Morze Białe (–95 tys. km² powierzchni. Maksymalne głębokości przekraczają lokalnie 300 m, maksymalna (w zależności od źródeł) ok. 340–350 m w północnej części , średnia głębokość (w zależności od źródeł) ok. 60–90 m. Zasolenie wody waha się w granicach 24–36‰. Charakteryzuje się licznymi zatokami przy lejkowatych ujściach rzek. Temperatura wód powierzchniowych waha się od 15 °C latem do -1,6 °C zimą, od końca sierpnia do połowy maja Morze Białe jest bardzo często pokryte lodem. Obfituje w ryby. Jego największym portem jest Archangielsk.

Z rodu Lisowskich szczególnie wyróżniał się Józef Lisowski który towarzyszył w "podróży po świecie" Janowi Kiszce, wojewodzie witebskiemu oraz jego syn Aleksander Józef Lisowski. A. J. Lisowski zdobył wielką sławę w czasie wojen o Inflanty toczących się na początku XVII wieku. W roku 1611 zebrał wielką partię zbrojnej szlachty, z którą nękał oponentów Dymitra Samozwańca. Pochód A. J. Lisowskiego nad Morze Białe okrył wielkim splendorem cały ród Lisowskich. Ku jego pamięci lekką nieregularną jazdę składającą się z bitnej szlachty zwano od tej pory Lisowczykami.

Ziemia sanocka (łac. terra et districtus sanociensis) – jedna z większych ziem I Rzeczypospolitej, jednostka ta funkcjonowała w okresie od XIV do XVIII wieku. W jej skład wchodziły późniejsze powiaty: sanocki, brzozowski, leski oraz część powiatów turczańskiego, krośnieńskiego i rzeszowskiego. Ziemia sanocka była częścią województwa ruskiego, w skład którego wchodziły jeszcze ziemia lwowska, ziemia przemyska, ziemia żydaczowska oraz ziemia chełmska i ziemia halicka. Stolicą województwa był Lwów.

Lisowczycy Lisowczyki (początkowa nazwa Straceńcy, również chorągiew elearska) – to oddział lekkiej jazdy polskiej sformowany w 1615, pierwotnie jako konfederacja żołnierska pod wodzą pułkownika Aleksandra Józefa Lisowskiego herbu Jeż.

XX wieczne linie rodu Lisowskich w Polsce

Warecka (od Józefa Lisowskiego)

Kozieńska (od Józefa Lisowskiego, I małżeństwo)

Radziszowska (z Radziszowa)

Piekutowska (z Piekuta)

Kucembowska (od Jana Lisowskiego)

Inni znani członkowie rodu

W. Lisowski (posiadacz ziemski, Radziszów)

Józef Lisowski (posiadacz ziemski, Kozienki, Warka, dobrodziej Kościoła Matki Boskiej Szkaplerznej w Warce)

Franciszek Lisowski (biskup tarnowski)

Władysław Lisowski (malarz, ziemia sanocka)

Sebastian Lisowski (posiadacz ziemski, Wrocław)