List żelazny - Polski Serwis Naukowy

List żelazny (glejt, łac. salvus conductus) - jest to zgodnie z Kodeksem Postępowania Karnego specjalny dokument, wydawany przez właściwy miejscowo sąd okręgowy, zapewniający oskarżonemu pozostawanie na wolności do czasu prawomocnego ukończenia postępowania. Jeśli zaś zapadnie wyrok skazujący, to oskarżony zostaje po jego uprawomocnieniu aresztowany.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Zażalenie - jednolita nazwa stosowanych w różnych postępowaniach (sądowych i pozasądowych) środków odwoławczych od orzeczeń wpadkowych (tzn. nie rozstrzygających co do istoty sprawy).

Warunki udzielenia listu żelaznego

List żelazny gwarantuje oskarżonemu wolność, ale pod pewnymi warunkami:

jeżeli stawi się on w wyznaczonym przez sąd (w postępowaniu przygotowawczym też przez prokuratora) terminie (art. 282. § 1, pkt. 1 k.p.k.),

nie będzie się oddalał bez pozwolenia sądu z obranego miejsca pobytu w kraju (art. 282. § 1, pkt. 2 k.p.k.),

nie będzie nakłaniał świadków do fałszywych zeznań lub starał się w inny sposób usuwać dowodów przestępstwa (art. 282. § 1, pkt. 3 k.p.k.).

Wydanie listu można uzależnić od złożenia poręczenia majątkowego.

Przepadek to środek karny o charakterze represyjno-prewencyjnym polegający na przejściu własności określonych przedmiotów powiązanych w pewien sposób z popełnionym przestępstwem na Skarb Państwa z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Kodeks postępowania karnego – podstawowy akt prawny regulujący polskie postępowanie karne (Ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego obowiązuje od 1 września 1998 r. (z wyjątkiem art. 647, 650 § 3, które – zgodnie z ustawą wprowadzającą – weszły w życie 1 stycznia 2008 r.).

Konsekwencje sprzeniewierzenia się warunkom listu żelaznego

Jeżeli oskarżony, nie usprawiedliwiwszy swej nieobecności, nie stawi się na wezwanie właściwego organu bądź też jeżeli naruszy którykolwiek z ww. warunków, sąd okręgowy orzeka o odwołaniu listu żelaznego.

Udzielona kwota poręczenia ulega natomiast przepadkowi lub ściągnięciu.

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Przestępstwo – intencjonalne popełnienie czynu zwykle uznawanego za społecznie szkodliwy lub społecznie niebezpieczny, konkretnie zdefiniowanego, zabronionego i zagrożonego karą na mocy prawa karnego.

Skutki odwołania listu żelaznego

Oskarżony zostaje tymczasowo aresztowany. Zarówno na postanowienie o odwołaniu listu żelaznego, jak i na postanowienie dotyczące przepadku lub ściągnięcia wartości majątkowych udzielonych z tytułu poręczenia przysługuje zażalenie.

Postanowienia sąd podejmuje jednoosobowo.

Terytorium państwowe – część powierzchni Ziemi należąca do określonego państwa ograniczona granicą państwową. Terytorium obejmuje zarówno ląd (z wodami wewnętrznymi), jak i przybrzeżne wody terytorialne wraz z przestrzenią położoną pod powierzchnią i nad powierzchnią lądu i wody. W skład terytorium państwa mogą wchodzić także wyspy i tzw. enklawy lądowe. Nie stanowi natomiast terytorium państwowego teren ambasady, pokład statku morskiego czy samolotu. Jednak zdarzenia, które mają tam miejsce, od strony prawnej traktuje się tak, jakby zaszły na terytorium danego państwa (tzn. podlegają one jego jurysdykcji).

Kodeks karny (oficjalny skrót to k.k., w języku prawniczym przyjął się również kk) – akt normatywny stanowiący zbiór przepisów regulujących odpowiedzialność karną obywateli danego państwa. W swojej części ogólnej określa przede wszystkim definicję przestępstwa, zasady odpowiedzialności za przestępstwo (w tym okoliczności wyłączające bezprawność czynu - tzw. kontratypy ), zasady wymiaru kary ("okoliczności łagodzące"), zasady przedawnienia odpowiedzialności karnej. Ustala także katalog kar, środków karnych i środków zabezpieczających oraz środki związane z poddaniem sprawcy próbie (jak warunkowe zawieszenie wykonania kary). Polski kodeks karny określa ponadto formy sprawcze przestępstwa (współsprawstwo, sprawstwo polecające), formy stadialne przestępstwa (przygotowanie, usiłowanie) i formy zjawiskowe przestępstwa (pomocnictwo, podżeganie, sprawstwo). W swojej części szczególnej kodeks karny zawiera zwykle katalog czynów, które są zabronione pod groźbą kary (typów przestępstw).

Przykład

Przykładem zastosowania listu żelaznego w latach 90. XX w. był dokument wystawiony przebywającemu za granicą bokserowi Andrzejowi Gołocie w okresie, gdy był oskarżony w Polsce o popełnienie przestępstwa.

Dawniej

Dokument zapewniający osobie go posiadającej nietykalność osobistą i bezpieczeństwo przejazdu przez obce terytorium.

Zobacz też

prawo karne

Kodeks karny

kodeks postępowania karnego

Linki zewnętrzne

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555)

Tymczasowe aresztowanie (potocznie "areszt") - najbardziej represyjny ze środków zapobiegawczych stosowanych wobec podejrzanego lub oskarżonego w toku postępowania karnego, polegający na osadzeniu go w stałym miejscu (areszcie śledczym), w izolacji od świata zewnętrznego.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.