List do Galatów - Polski Serwis Naukowy

List do Galatów [Ga], List do Galacjan [Gal] – jeden z listów św. Pawła z Tarsu, znajdujący się w Nowym Testamencie.

Galacja w Azji Mniejszej była rzymską prowincją, w której św. Paweł osobiście prowadził ewangelizację i założył kościół lokalny. Jednak po jego wyjeździe rozpowszechnił się w tym kościele ruch głoszący konieczność przyjęcia prawa żydowskiego, a zwłaszcza obrzezania przez nawracanych na chrześcijaństwo pogan. Paweł zwraca uwagę na fakt, że wiara i łaska, a nie wypełnianie przepisów Prawa jest warunkiem zbawienia.

Ewangelizacja (gr. euaggelizein – głosić dobrą nowinę) – propagowanie głównych kanonów wiary chrześcijańskiej, a przede wszystkim nauki o Jezusie.

Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

Treść listu

1,1-5 — prolog

1,6 – 2,21 — Paweł broni swojej ewangelii

3,1-24 — zbawia wiara a nie zakon

3,25 – 4,31 synostwo Boże

5,1-15 — wolność chrześcijańska

5,16-26 — przeciwieństwo ciało – duch

6,1-10 — napomnienia

6,11-18 — epilog.

Data powstania

Większość biblistów datuje powstanie Listu na rok 53, a więc po soborze jerozolimskim.

Ryszard Kempiak (ur. 16 marca 1959 roku w Miliczu) — polski duchowny katolicki, salezjanin, biblista, wykładowca Pisma świętego na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu (od 1995), także w Wyższym Seminarium Duchownym wrocławskim, świdnickim i Towarzystwa Salezjańskiego w Krakowie; rekolekcjonista; autor licznych książek i artykułów biblijnych i duszpasterskich. Studiował w Cremisan-Bethlehem (magisterium 1986), w Studium Biblicum Franciscanum w Jerozolimie (licencjat 1989), Wydziale Teologicznym Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie (doktorat 1992).

Dzieje Apostolskie – księga historyczna Nowego Testamentu, zajmująca w kanonie miejsce piąte. Oryginalny tytuł grecki, Πραξεις(Prakseis) (dosł. czyny), znajdujemy już w Kodeksie Synaickim z IV stulecia, później będzie on rozszerzony do formy dziś używanej, Πραξεις <των> Αποστολων (Prakseis <ton> Apostolon) - Czyny Apostołów. Księga opisuje dzieje uczniów Chrystusa, formowanie się pierwszych zborów i rozprzestrzenianie chrześcijaństwa aż do panowania cesarza Nerona. Bohaterem (zbiorowym) pierwszych dwunastu rozdziałów jest zbór uczniów Chrystusa w Jerozolimie, kierowany przez Dwunastu Apostołów, wśród których wyróżnia się aktywnością i znaczeniem Szymon Piotr. Począwszy od r. 8 nowa nauka przekracza granice Jeruzalemu i Judei, docierając min. do Samarii i Antiochii Syryjskiej; od r. 13 głównym bohaterem Dziejów staje się Szaweł z Tarsu, dotąd prześladowca, a teraz świeżo pozyskany żarliwy wyznawca, który pod rzymskim imieniem Paweł (łac. Paulus) będzie przodującym apostołem chrystianizmu. Rozdziały 13 - 28 opisują kolejno trzy podróże misyjne Pawła z towarzyszami oraz czwartą podróż - przymusową, jako więźnia przed sąd cesarski w Rzymie. Księga kończy się opisem pobytu Pawła Apostoła w areszcie domowym w Rzymie w oczekiwaniu na proces sądowy przed cesarzem.

W Ga 4, 13 Paweł nadmienia: "gdy za pierwszym razem zwiastowałem wam Ewangelię", może to oznaczać, że był tam więcej niż jeden raz;

Przybycie Pawła do Jerozolimy wspomniane w Ga 2, 1 nn utożsamia się z soborem apostolskim opisanym w Dz 15, 6-21.

Istnieją też argumenty na rzecz powstania tego Listu jeszcze przed Soborem Apostolskim, a więc na rok 48:

Sobór jerozolimski (sobór apostolski) – zebranie Kościoła, które odbyło się około 49 r. w Jerozolimie. Rozstrzygnięto na nim kwestię konieczności przestrzegania zwyczajów żydowskich przez nawróconych pogan. Wydarzenie zostało opisane w 15 rozdziale Dziejów Apostolskich.

Obrzezanie (rzadziej cyrkumcyzja, łac. circumcisio) – zabieg usunięcia niektórych fragmentów zewnętrznych narządów płciowych mężczyzny. Określenie to stosuje się również wobec zabiegu usunięcia całości lub części żeńskich zewnętrznych narządów płciowych (tzw. obrzezanie kobiet).

List do Galatów mówi tylko o dwóch wizytach Pawła w Jerozolimie po jego nawróceniu (Ga 2, 1), natomiast według Dziejów Apostolskich Sobór Apostolski winien być trzecią jego wizytą;

drugie przybycie Pawła do Jerozolimy, nastąpiło „po czternastu latach” (Ga 2, 1 nn), a więc ok. 44 roku – rok śmierci Heroda Antypasa, śmierć ta opisana jest w Dz 12, 23 i miała miejsce podczas pobytu Pawła w Jerozolimie – Dz 12, 25 (por. Dz 11, 29-30);

druga wizyta w Jerozolimie nastąpiła na skutek objawienia (Ga 2, 2), a to można zharmonizować z proroctwem Agabosa (Dz 11, 28);

Ga 2, 9 wspomina Jakuba, który został ścięty w Dz 12, 2;

Dz 15, 1. 24 nadmienia o judaistach z Jerozolimy, dobrze odpowiada „fałszywym braciom” z Ga 2, 4, List więc powstał na krótko przed soborem;

w Liście do Galatów nie ma żadnych odniesień do ustaleń soboru, gdyby Paweł pisał po soborze prawdopodobnie powołałby się na te ustalenia, bo umocniłoby to jego argumentację.

Adresaci Listu

List jest pisany do kościołów w Galacji założonych przez apostoła Pawła założonych podczas jego pierwszej podróży misyjnej. Są to: Antiochia Pizydyjska, Ikonium, Listra i Derbe.

Antiochia Pizydyjska lub Antiochia w Pizydii - miasto leżące w środkowo-wschodnim rejonie Azji Mniejszej w tzw. Pizydii, na granicy z Frygią, więc w różnych okresach należało do jednej lub drugiej prowincji Ruiny tego miasta znajdują się niedaleko Yalvaç na terenie Turcji na brzegach rzeki Antios.

Judaizm – religia monoteistyczna, której podstawą jest wiara w jednego Boga (osobowego, niepodzielnego, będącego bytem niematerialnym, bezcielesnym i wiecznym), będącego nie tylko Stwórcą świata, ale także jego stałym "nadzorcą", czy też "opiekunem". Bóg ten zawarł z ludem Izraela wieczyste przymierze, obiecując ochronę i pomoc w zamian za podporządkowanie się jego nakazom. Judaizm ukształtował się w II tysiącleciu p.n.e.; stanowi religię narodową Żydów. Jest też pierwszą religią abrahamową. Jej wyznawcy znajdują się na całym świecie, obecnie jest ich najwięcej w Stanach Zjednoczonych – 5,6 mln i Izraelu – 4,7 mln. Z judaizmu wywodzi się chrześcijaństwo.

Bibliografia

Kempiak R. SDB: Wiara w Jezusa Chrystusa na podstawie Listu św. Pawła do Galatów (rozpr. dokt.). Kraków: 1993, s. 241.

Zobacz też

Warianty tekstowe Listu do Galatów

Linki zewnętrzne

List do Galatów w tłumaczeniu Biblii Tysiąclecia

List do Galacjan w tłumaczeniu Biblii Warszawskiej (audio)

Wstęp do Nowego Testamentu

Zobacz w Wikiźródłach tekst
Listu do Galatów (Biblia Gdańska)