Lista Fryzjera - Polski Serwis Naukowy

Lista Fryzjera – lista i dossier 28 polskich I- i II-ligowych sędziów piłki nożnej (w tym międzynarodowych), z którymi starał się utrzymywać kontakty Ryszard F. ps. "Fryzjer", opublikowana 26 sierpnia 2006 przez Przegląd Sportowy w artykule pt. Oto "lista Fryzjera". Publikacja była nominowana do nagrody "Grand Press" miesięcznika "Press" za 2006 roku w kategorii news - przegrała jedynie z materiałem Andrzeja Morozowskiego i Tomasza Sekielskiego z TVN "taśmy Renaty Beger". Z 28 sędziów z Listy Fryzjera 22 ma postawione zarzuty korupcyjne (stan na 2 kwietnia 2009 roku).

Marcin Borski (ur. 1973) – polski sędzia piłkarski (Mazowiecki ZPN), sędzia Ekstraklasy i międzynarodowy (licencja FIFA od 2006). Absolwent Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Zamoyskiego w Warszawie i Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego. Z zawodu jest analitykiem giełdowym – długoletnim pracownikiem wielu instytucji rynku kapitałowego, m.in. GPW w W-wie S.A., Ministerstwa Skarbu Państwa, KGHM S.A. i BGŻ S.A. Na przełomie lat 80. i 90. uprawiał piłkę nożną w nieistniejącym już klubie RKS "Sarmata" na warszawskiej Woli. W sezonie 1996/97 awansował do III ligi, aby następnie przez dwa sezony 1997/98 1998/99 sędziować na zapleczu Ekstraklasy. W najwyższej klasie rozgrywkowej sędziuje od sezonu 1999/2000.

I liga polska w piłce nożnej (w latach 1949–2008 II liga polska) – druga w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Polsce. Nazywana zwyczajowo "zapleczem ekstraklasy", stanowi pośredni szczebel rozgrywkowy między Ekstraklasą, a II ligą polską (dawną III ligą polską), będąc jednocześnie drugim szczeblem centralnym (II poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) systemem kołowym i przeznaczone są dla 18 polskich klubów piłkarskich. Czołowe drużyny I ligi polskiej uzyskują awans do Ekstraklasy, zaś najsłabsze zespoły relegowane są do II ligi polskiej. Od samego początku do dziś zarządzana przez Polski Związek Piłki Nożnej. Od 2002 do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie spółki akcyjnej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu. W sezonie 2009/2010 przez kilka miesięcy sponsorem tytularnym ligi została szwedzka firma bukmacherska Unibet, jednakże z powodu uchwalenia przez polski rząd ustawy antyhazardowej, współpracę zakończono.

Wydział VI ds. przestępczości zorganizowanej Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu stawia "Fryzjerowi" liczne zarzuty dotyczące korupcji w sporcie, z których głównym jest założenie i kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą, działającą w latach 2000-2006. Według prokuratury, grupa miała zajmować się tzw. ustawianiem meczów piłkarskich w polskich I, II oraz III lidze a F. nakłaniać, pośredniczyć i wręczać łapówki m.in. sędziom piłkarskim i obserwatorom PZPN. Miał w ten sposób wpłynąć na wyniki setek meczów (tylko w procesie Arki Gdynia 42 spotkania). Lista ta, wg dziennika, była od dawna szeroko znana w polskim środowisku piłkarskim.

Tomasz Cwalina (ur. 13 kwietnia 1973) – polski sędzia piłkarski z Gdańska (Pomorski ZPN). W I lidze sędziował w sumie 24 mecze w sezonach 2002/2003, 2003/2004 i 2004/05. Obecnie sędzia I-ligowy. Z zawodu jest policjantem.

Zdzisław Bakaluk (ur. 28 lipca 1967) – polski sędzia piłkarski z Warmińsko-Mazurskiego ZPN. Od sezonu 2002/03 sędziuje w I lidze. Jest szefem szkolenia sędziów Warmińsko-Mazurskiego ZPN.

Wrocławska prokuratura prowadząca od maja 2004 roku śledztwo związane z największą w dotychczasowej historii polskiego futbolu aferą korupcyjna w polskiej piłce nożnej potwierdziła, że część osób z tej listy znajdowała się wówczas w kręgu jej zainteresowań.

W efekcie publikacji, PZPN wydał 28 sierpnia 2006 oświadczenie stanowiące, że Związkowi nie jest znana żadna "lista Fryzjera", zapowiedział pomoc osobom pomawianym i niesłusznie oskarżanym, oraz potwierdził, iż poprosi sędziów, których nazwiska znalazły się na opublikowanej liście, o wyjaśnienia przed Wydziałem Dyscypliny PZPN. Publikacja listy bez podania jakichkolwiek dowodów winy osób, które na niej się znalazły, została skrytykowana w prasie m.in. przez dziennikarza Gazety Wyborczej Rafała Steca, który artykuł w Przeglądzie ocenił jako "nieodpowiedzialny wybryk" i "ośmieszanie walki z korupcją" oraz przez Eugeniusza Kolatora ówczesnego wiceprezesa Związku w wywiadzie udzielonym Trybunie.

Wielkopolski Związek Piłki Nożnej (WZPN) – organ terenowy Polskiego Związku Piłki Nożnej założony w 1921 roku z siedzibą w Poznaniu; jeden z 16 Wojewódzkich Związków Piłki Nożnej w Polsce zarządzający rozgrywkami piłkarskimi w woj. wielkopolskim.

II liga polska w piłce nożnej (do sezonu 2007/2008 oficjalnie III liga polska) – trzecia w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Polsce. Stanowi pośredni szczebel rozgrywkowy między I ligą polską (dawną II ligą polską), a III ligą polską (dawną IV ligą polską), będąc jednocześnie trzecim szczeblem centralnym (III poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) systemem kołowym i przeznaczone są dla 36 polskich klubów piłkarskich, grających w dwóch 18-zespołowych grupach (wschodniej i zachodniej). Czołowe drużyny każdej z grup II ligi polskiej uzyskują awans do I ligi polskiej, zaś najsłabsze zespoły relegowane są do poszczególnych grup III ligi polskiej. Od samego początku do dziś zarządzana przez Polski Związek Piłki Nożnej. Od 2002 do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie sportowej spółki akcyjnej) lub półprofesjonalny (tj. działające w formie stowarzyszenia kultury fizycznej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu.

Marcin Borski, którego nazwisko znalazło się w publikacji wytoczył wydawcy i dziennikarzom proces. Borski kategorycznie zaprzecza jakoby miał coś wspólnego z działalnością Ryszarda F., wskazując - między innymi - że w grudniu 2007, w trakcie procesu grupy "Fryzjera" okazało się, że nie utrzymywał on z Fryzjerem kontaktów telefonicznych. .

Afera korupcyjna w polskiej piłce nożnej – medialne określenie nieprawidłowości i przestępstw popełnianych przez sędziów piłkarskich, piłkarzy, trenerów, działaczy klubowych i działaczy związkowych w strukturach PZPN i okręgowych związkach piłkarskich związanych z pozasportowym wpływem na przebieg rozgrywek ligowych i pucharowych piłki nożnej mężczyzn w Polsce. Ściganie takich działań przez organy wymiaru sprawiedliwości stało się możliwe po wprowadzeniu z dniem 1 lipca 2003 do kodeksu karnego przestępstwa tzw. przekupstwa sportowego.

UEFA (ang. Union of European Football Associations), Unia Europejskich Związków Piłkarskich – organizacja założona 15 czerwca 1954 r. w Bazylei zrzeszająca związki piłkarskie Europy. UEFA jest organizatorem europejskich pucharów (Liga Mistrzów UEFA, Liga Europejska, Superpuchar Europy UEFA) oraz organizuje Mistrzostwa Europy. Obecnie siedziba organizacji znajduje się w mieście Nyon w Szwajcarii. Organizacja zrzesza obecnie 53 federacje narodowe (w tym polski PZPN).

15 kwietnia 2009 Sąd Okręgowy w Warszawie (I Wydział Cywilny) orzekając w pierwszej instancji uznał, iż Przegląd Sportowy działając nierzetelnie oraz bazując na niesprawdzonych informacjach naruszył dobra osobiste Marcina Borskiego. Zgodnie z wyrokiem pozwani: Marquard Media (były wydawca Przeglądu Sportowego), Roman Kołtoń, Antoni Bugajski, Paweł Rusiecki zobowiązani są do:

Sędzia sportowy to osoba, która czuwa nad prawidłowym przebiegiem konkurencji i przestrzeganiem zasad gry, przyznająca i zatwierdzająca zdobyte punkty. W grach zespołowych sygnalizuje faule, spalone, zagrania ręką i wiele innych przewinień.

Piłka nożna jest od kilkudziesięciu lat najpopularniejszą dyscypliną sportu w Polsce. Obecnie ponad 400 tys. Polek i Polaków gra w nią regularnie, zaś miliony grywają sporadycznie.

• zamieszczenia przeprosin na trzeciej stronie wspomnianego dziennika

• zapłaty zadośćuczynienia w wysokości 25 tysięcy złotych (solidarnie wszyscy pozwani) oraz 25 tysięcy złotych (solidarnie Roman Kołtoń i Marquard Media).

Wyrok uprawomocnił się 4 listopada 2009 orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie (I Wydział Cywilny), który odrzucił apelację pozwanych, dodatkowo obciążając ich kosztami postepowania..

Konsekwencje dyscyplinarne

31 sierpnia 2006 Wydział Dyscypliny PZPN (WD PZPN) zapoznał się z wyjaśnieniami arbitrów Piotra Aleksandrowicza, Macieja Heinricha, Adama Konarskiego, Marka Kowala, Janusza Oparcika i Mariusza Rogalskiego oraz nakazał im podjęcie działań prawnych, prowadzących do oczyszczenia się z oskarżeń. W przypadku nie przedstawienia w zakreślonym terminie kopii pozwu do sądu przeciwko redakcji "Przeglądu Sportowego", WD miał podjąć decyzje o zawieszeniu sędziów w prawach do pełnienia wykonywanej funkcji . 7 września przed tą samą komisją wyjaśnienia złożyli Zdzisław Bakaluk, Jacek Granat, Robert Małek, Marek Mikołajewski, Marek Ryżek, Piotr Siedlecki oraz Jarosław Żyro. WD PZPN również im nakazał podjęcie odpowiednich kroków prowadzących do oczyszczenia własnych imion. Tego samego dnia, w związku z nieusprawiedliwionym niestawieniem się przed obliczem komisji, Wydział zawiesił w prawach sędziego Piotra Wieczerzaka .

Maj – piąty miesiąc w roku, wg używanego w Polsce kalendarza gregoriańskiego, ma 31 dni. Nazwa miesiąca pochodzi od łacińskiej nazwy Maius (zobacz: kalendarz rzymski).

Gazeta Wyborcza (oficjalny skrót GW) — wysokonakładowy, ogólnopolski dziennik społeczno-polityczny, wydawany w Warszawie - nieprzerwanie od 8 maja 1989 roku - przez koncern medialny Agora SA, zajmujący drugą[2] pozycję na rynku pod względem średniego nakładu jednorazowego.

13 września na polecenie prowadzącej śledztwo prokuratury policja zatrzymała dwóch sędziów Wielkopolskiego ZPN Macieja Heinricha i Adama Konarskiego . 20 września WD PZPN zawiesił trzech sędziów – Mariusza Górskiego (sam zgłosił się w prokuraturze 30 sierpnia), Macieja Heinricha i Adama Konarskiego .

Marek Mikołajewski (ur. 21 marca 1972) – polski sędzia piłkarski (Mazowiecki ZPN), I - ligowy i międzynarodowy (licencja FIFA od 2004). Jest synem sędziego piłkarskiego Kazimierza Mikołajewskiego .

Trybuna – gazeta codzienna o orientacji lewicowej, powstała w 1990 jako kontynuacja Trybuny Ludu. Wydawana przez spółkę Ad Novum. Powiązana z lewicą postkomunistyczną: początkowo z Socjaldemokracją RP, następnie z Sojuszem Lewicy Demokratycznej.

9 listopada WD PZPN zawiesił w prawach sędziego Marka Kowala w związku z postawieniem mu zarzutów karnych przez Prokuraturę Okręgową we Wrocławiu w prowadzonym przez nią śledztwie .

W listopadzie PZPN podjął decyzję o rozwiązaniu wszystkich kolegiów sędziów działających przy wojewódzkich związkach piłki nożnej. Arbitrzy pragnący sędziować w 2007 roku muszą złożyć stosowne oświadczenia o nieuczestniczeniu w przeszłości w procederze handlu meczami ponadto wszyscy kandydaci zostaną zbadani przez powołane do tego celu komisje weryfikacyjne .

Polski Związek Piłki Nożnej (oficjalny skrót PZPN) – ogólnokrajowy związek sportowy (stowarzyszenie), działający na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, posiadający osobowość prawną, będący jedynym prawnym reprezentantem polskiej piłki nożnej (jedenastoosobowej, halowej, plażowej zarówno mężczyzn, jak i kobiet we wszystkich kategoriach wiekowych) w kraju i zagranicą. Od 20 kwietnia 1923 członek FIFA (przyjęcie na pierwszym powojennym kongresie w Genewie), a od 2 marca 1955 członek UEFA (przyjęcie na kongresie w Brnie).

Sąd Okręgowy w Warszawie - organ wymiaru sprawiedliwości powołany do rozstrzygania spraw w II instancji mieszczący się w Warszawie przy Al. Solidarności 127 . Postępowanie sądowe, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że rozstrzygnięcia sądu podlegają kontroli przez inny sąd, sąd nadrzędny w stosunku do tego który wydał decyzję czyli sąd wyższego stopnia.

20 grudnia sędzia Robert Setla został zatrzymany przez policję na polecenie Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu a 11 stycznia 2007 WD PZPN zawiesił go w prawach sędziego .

21 grudnia przed warszawskim Sądem Okręgowym odbyła się pierwsza rozprawa w procesie cywilnym wytoczonym redakcji "Przeglądu Sportowego" przez sędziego Marka Mikołajewskiego. Wg pełnomocników gazety był to pierwszy pozew z zapowiadanych trzech złożonych przeciw pismu .

16 stycznia 2007 UEFA ogłosiła listę arbitrów dopuszczonych do sędziowania międzynarodowych spotkań piłkarskich w 2007 roku. Jako sędziowie główni meczów międzypaństwowych uwzględnieni zostali również sędziowie z "listy Fryzjera": Marcin Borski, Jacek Granat, Robert Małek i Marek Mikołajewski .

Robert Małek (ur. 15 marca 1971) – polski sędzia piłkarski (Śląski ZPN), I ligowy i międzynarodowy (licencja FIFA od 2001). Z zawodu jest policjantem.

18 stycznia 2007 WD PZPN "w związku z podejrzeniem o możliwość uczestniczenia w sprawach związanych z korupcją w polskim futbolu" zawiesił Pawła Skoniecznego w prawach sędziego .

26 lutego przewodniczący zarządu Kolegium Sędziów PZPN, Sławomir Stempniewski, zawiesił w prawach sędziego Piotra Siedleckiego oraz Marka Ryżka .

31 maja WD PZPN przesłuchał dwóch arbitrów – Marka Mikołajewskiego (ponownie) i Tomasza Cwalinę. Obaj sędziowie zaprzeczyli, że mieli do czynienia z ustawianiem wyników meczów.

Źródła

Oto "lista Fryzjera", Przegląd Sportowy nr 199/14 545, z dnia 26-27 sierpnia 2006, ISSN 0137-9267

Kurier Lubelski: Uderzenie z całej siły

Konsekwencje dyscyplinarne

Źródła

Przypisy