Literatura – przegląd chronologiczny

2010 – 2000 – 1990 – 1980 – 1970 – 1960 – 1950 – 1940 – 1930 – 1920 – 1910 – 1900 – 1890 – 1880 – 1870 – 1860 – 1850 – 1840 – 1830 – 1820 – 1810 – 1800 – 1790 – 1780 – 1770 – 1760 – 1750 – 1740 – 1730 – 1720 – 1710 – 1700 – 1690 – 1680 – 1670 – 1660 – 1650 – 1640 – 1630 – 1620 – 1610 – 1600 – XVI w. – XV w. – XIV w. – XIII w. – XII w. – XI w. – X w. – IX w. – VIII w. – VII w. – VI w. – V w. – IV w. – III w. – II w. – I w. – I w. p.n.e. – II w. p.n.e. – III w. p.n.e. – IV w. p.n.e. – V w. p.n.e. – VI w. p.n.e. – VII w. p.n.e. – VIII w. p.n.e. – IX w. p.n.e. – X w. p.n.e.- XI w. p.n.e. – XV w. p.n.e. – XVIII w. p.n.e.

Mindowe. Król litewski: Obraz historyczny w pięciu aktach – pierwszy dramat Juliusza Słowackiego, napisany jesienią 1829 roku, uzupełniony i poprawiony w roku 1832, opublikowany wraz z tekstem Marii Stuart w drugim tomie Poezyj w 1832 roku w Paryżu. Utwór jest próbą stworzenia nowego typu dramatu historycznego, odmiennego od tekstów klasycystycznych.
Biernat z Lublina (ur. ok. 1460, zm. ok. 1529) – polski renesansowy poeta, tłumacz, bajkopisarz. Autor m.in. Raju dusznego oraz Żywotu Ezopa Fryga. Przez długi czas uchodził za autora pierwszej książki wydrukowanej w języku polskim – Raju dusznego, wydanego w 1513 roku (w rzeczywistości jednak pierwsza drukowana polska książka to opublikowana przez 1508 Historyja umęczenia Pana naszego Jezusa Chrystusa).

2010

2000

1990

1980

1970

1960

1950

1940

1930

1920

1910

1900

1890

1880

Literatura powszechna

1889 w literaturze – Tako rzecze Zaratustra – Friedrich Nietzsche, – Trzech panów w łódce (nie licząc psa) – Jerome K. Jerome

1888 w literaturze – Pan Wołodyjowski – Henryk Sienkiewicz, Confessions of a Young Man – George A. Moore

1887 w literaturze – Thelma – Marie Corelli

1886 w literaturze – Potop – Henryk Sienkiewicz, Mały lord – Frances Hodgson Burnett

1885 w literaturze – The Arabian Nights – Richard Francis Burton, Marius the Epicurean – Walter Pater

1884 w literaturze – Ogniem i mieczem – Henryk Sienkiewicz, Miss Bretherton – Mary Augusta Ward

1883 w literaturze – Pinokio – Carlo Collodi

1882 w literaturze – The Naval War of 1812 – Theodore Roosevelt

1881 w literaturze – Czarna suknia – Wilkie Collins

1880 w literaturze – Baryłeczka – Guy de Maupassant

Literatura polska

1889 – Olbrachtowi rycerze – Zygmunt Kaczkowski, Między ustami a brzegiem pucharu – Maria Rodziewiczówna

1888 – Pan Wołodyjowski – Henryk Sienkiewicz, Nad Niemnem – Eliza Orzeszkowa, Poezje – Jan Kasprowicz

1887 – Czy to powieść – Narcyza Żmichowska, Straszny dziadunio – Maria Rodziewiczówna

1886 – Potop – Henryk Sienkiewicz

1885 –

1884 – Ogniem i mieczem – Henryk Sienkiewicz, Placówka – Bolesław Prus, Nowele – Adolf Dygasiński, Na skałach Calvados – Antoni Sygietyński

1883 – Matka królów – Józef Ignacy Kraszewski, Dom otwarty – Michał Bałucki, "Ad leones!" i Tajemnica lorda Singelworth – Cyprian Kamil Norwid

1882 – Semko – Józef Ignacy Kraszewski

1881 – Grube ryby – Michał Bałucki

1880 – Miłość-czysta u kąpieli morskich – Cyprian Kamil Norwid

1870

Literatura powszechna

1879 w literaturze – Czerwony pokój – August Strindberg

1878 w literaturze – Anna Karenina – Lew Tołstoj

1877 w literaturze – Under the Lilacs – Louisa May Alcott

1876 w literaturze – The Shadow of the Sword – Robert Buchanan

1875 w literaturze – Niewolnica Isaura – Bernardo Guimarães

1874 w literaturze – Les Diaboliques – Jules Amédée Barbey d'Aurevilly

1873 w literaturze – The Poison Tree – Bankim Chatterjee

1872 w literaturze – Narodziny tragedii czyli Hellenizm i pesymizm – Friedrich Nietzsche

1871 w literaturze – Miasteczko Middlemarch – George Eliot

1870 w literaturze – Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi – Jules Verne

Literatura polska

1879 –

1878 –

1877 – Szkice węglem – Henryk Sienkiewicz, Wielki człowiek do małych interesów – Aleksander Fredro

1876 – Stara baśń – Józef Ignacy Kraszewski, Ojciec Makary – Aleksander Świętochowski

1875 –

1874 –

1873 – Hrabina Cosel – Józef Ignacy Kraszewski

1872 – Marta – Eliza Orzeszkowa, Pierścień wielkiej damy – Cyprian Kamil Norwid

1871 –

1870 –

1860

Literatura powszechna

1869 w literaturze – Wojna i pokój – Lew Tołstoj

1868 w literaturze – Małe kobietki – Louisa May Alcott, Dyl Sowizdrzał – Charles De Coster

1867 w literaturze – Cometh Up as a Flower – Rhoda Broughton

1866 w literaturze – Surry of Eagle's-Nest – John Esten Cooke, Zbrodnia i kara – Fiodor Dostojewski

1865 w literaturze – Alicja w Krainie Czarów – Lewis Carroll

1864 w literaturze – Renee Mauperin – Edmond de Goncourt

1863 w literaturze – Kapitan Fracasse – Theophile Gautier

1862 w literaturze – Nędznicy – Victor Hugo

1861 w literaturze – Framley Parsonage – Anthony Trollope

1860 w literaturze – The Fall of the Alamo – R.M. Potter

Literatura polska

1869 –

1868 –

1867 – Aktor – Cyprian Kamil Norwid

1866 –

1865 – Fortepian Szopena – Cyprian Kamil Norwid

1864 –

1863 – Śpiewy powstańcze – Włodzimierz Wolski, Pieśni zbudzonych – Władysław Ludwik Anczyc

1862 –

1861 – Cywilizacja – Cyprian Kamil Norwid, Biała Róża – Narcyza Żmichowska

1860 – Niedokończony poemat – Zygmunt Krasiński (pośmiertnie)

1850

Literatura powszechna

1859 w literaturze – Opowieść o dwóch miastach – Charles Dickens

1858 w literaturze – Szlacheckie gniazdo – Iwan Turgieniew

1857 w literaturze – Pani Bovary – Gustave Flaubert

1856 w literaturze – The Daisy Chain – Charlotte Mary Yonge

1855 w literaturze – Westward Ho! – Charles Kingsley

1854 w literaturze – The Newcomers – William Makepeace Thackeray

1853 w literaturze – Life in the Clearings – Susanna Moodie

1852 w literaturze – Chata wuja Toma – Harriet Beecher Stowe

1851 w literaturze – Moby Dick – Herman Melville

1850 w literaturze – Szkarłatna litera – Nathaniel Hawthorne

Literatura polska

1859 – Do obywatela Johna Brown – Cyprian Kamil Norwid, Zaklęty dwór – Walery Łoziński

1858 – Vade-mecum (cykl liryków, do 1866 r.) – Cyprian Kamil Norwid

1857 – Czarne kwiaty. Białe kwiaty – Cyprian Kamil Norwid, Krewni – Józef Korzeniowski

1856 – Janko Cmentarnik – Władysław Syrokomla

1855 – Quidam – Cyprian Kamil Norwid, Chata za wsią – Józef Ignacy Kraszewski

1854 –

1853 –

1852 – Urodzony Jan Dęboróg – Władysław Syrokomla

1851 – Bema pamięci żałobny rapsod i Promethidion – Cyprian Kamil Norwid

1850 – Obrazy litewskie – Ignacy Chodźko

1840

Literatura powszechna

1849 w literaturze – David Copperfield – Karol Dickens

1848 w literaturze – The Tenant of Wildfell Hall – Anne Brontë, Dama kameliowa – Aleksander Dumas (syn)

1847 w literaturze – Wichrowe wzgórza – Emily Brontë

1846 w literaturze – The Children of the Night – Edward George Bulwer-Lytton

1845 w literaturze – Hrabia Monte Christo – Aleksander Dumas (ojciec), Kruk – Edgar Allan Poe

1844 w literaturze – Les Paysans – Honoré de Balzac

1843 w literaturze – Windsor Castle – William Harrison Ainsworth

1842 w literaturze – Martwe dusze – Nikołaj Gogol

1841 w literaturze – Jeździec miedziany – Aleksander Puszkin

1840 w literaturze – Two Years Before the Mast – Richard Henry Dana, Jr.

Literatura polska

1849 – O powinnościach kobiet (pośmiertnie) – Klementyna z Tańskich Hoffmanowa,

1848 – Pośród niesnasków Pan Bóg uderza..., Do autora "Trzech psalmów" – Juliusz Słowacki

1847 – Maraton, Skargi Jeremiego (poezje) – Kornel Ujejski, Król-Duch – Juliusz Słowacki, Kollokacja – Józef Korzeniowski, Lesław – Roman Zmorski

1846 – Fantazy – Juliusz Słowacki, Poganka – Narcyza Żmichowska, Chorał – Kornel Ujejski

1845 – Psalmy – Zygmunt Krasiński, Samuel Zborowski – Juliusz Słowacki

1844 – Ksiądz Marek, Genezis z ducha. Modlitwa, Książę Niezłomny – Juliusz Słowacki

1843 – Sen srebrny Salomei – Juliusz Słowacki, Pieśń o ziemi naszej – Wincenty Pol, Przedświt – Zygmunt Krasiński, Ulana – Józef Ignacy Kraszewski, Ojciec Hilary – Włodzimierz Wolski

1842 – Złota czaszka – Juliusz Słowacki, Król zamczyska – Seweryn Goszczyński, Kirgiz – Gustaw Zieliński

1841 – Beniowski – Juliusz Słowacki

1840 – Lilla Weneda – Juliusz Słowacki, Opis obyczajów za panowania Augusta III – Jędrzej Kitowicz

1830

Literatura powszechna

1839 w literaturze – The Voyage of the Beagle – Charles Darwin, Pustelnia parmeńska – Stendhal, Zagłada domu Usherów – Edgar Allan Poe

1838 w literaturze – The Birds of America – John James Audubon, Przygody Artura Gordona Pyma – Edgar Allan Poe

1837 w literaturze – Live and Let Live – Catharine Maria Sedgwick, Klub Pickwicka – Charles Dickens

1836 w literaturze – Spowiedź dziecięcia wieku – Alfred de Musset

1835 w literaturze – Baśnie (do 1872) – Hans Christian Andersen

1834 w literaturze – Pan Tadeusz – Adam Mickiewicz, Sartor Resartus – Thomas Carlyle

1833 w literaturze – Gamiani – Alfred de Musset

1832 w literaturze – Valentine – George Sand

1831 w literaturze – The Young Duke – Benjamin Disraeli, Eugeniusz Oniegin – Aleksander Puszkin, Katedra Marii Panny w Paryżu – Victor Hugo

1830 w literaturze – Czerwone i czarne – Stendhal

Literatura polska

1839 – Ojciec zadżumionych, Grób Agamemnona, Wacław, Lilla Weneda, Mazepa, W Szwajcarii, Poema Piasta Dantyszka herbu Leliwa o piekle – Juliusz Słowacki, Pamiątki Soplicy, cześnika parnawskiego – Henryk Rzewuski, Ziemiaństwo – Kajetan Koźmian

1838 – Anhelli – Juliusz Słowacki

1837 –

1836 – W Szwajcarii, Hymn (Smutno mi, Boże – Juliusz Słowacki, Irydion – Zygmunt Krasiński, Zdania i uwagi – Adam Mickiewicz

1835 – Horsztyński – Juliusz Słowacki, Dożywocie – Aleksander Fredro, Nie-Boska komedia – Zygmunt Krasiński, Pieśni Janusza – Wincenty Pol

1834 – Pan Tadeusz – Adam Mickiewicz, Kordian, Balladyna – Juliusz Słowacki, Zemsta – Aleksander Fredro

1833 – Śluby panieńskie czyli Magnetyzm serca – Aleksander Fredro, Godzina myśli – Juliusz Słowacki

1832 – Pan Jowialski – Aleksander Fredro, Dziady cz. III, Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego, Reduta Ordona – Adam Mickiewicz, Lambro – Juliusz Słowacki

1831 – Agaj-Han – Zygmunt Krasiński

1830 – Jan Bielecki, Arab, Mnich, Maria Stuart – Juliusz Słowacki, Władysław Herman i dwór jego – Zygmunt Krasiński

1820

Literatura powszechna

1829 w literaturze – The Misfortunes of Elphin – Thomas Love Peacock

1828 w literaturze – The Birds of America – John James Audubon

1827 w literaturze – Księga pieśni (poezje) – Heinrich Heine

1826 w literaturze – Cinq-Mars – Alfred de Vigny

1825 w literaturze – Narzeczeni – Alessandro Manzoni

1824 w literaturze – Our Village – Mary Russell Mitford

1823 w literaturze – Posthumous Poems – Percy Bysshe Shelley

1822 w literaturze – Trilby – Charles Nodier

1821 w literaturze – Confessions of an English Opium Eater – Thomas De Quincey

1820 w literaturze – Méditations Poétiques – Lamartine

Literatura polska

1829 – Mindowe – Juliusz Słowacki

1828 – Konrad Wallenrod – Adam Mickiewicz, Zamek kaniowski – Seweryn Goszczyński, Grób rodziny Reichstalów – Zygmunt Krasiński

1827 –

1826 – Sonety krymskie – Adam Mickiewicz, Dziennik Franciszki Krasińskiej... – Klementyna z Tańskich Hoffmanowa

1825 – Maria – Antoni Malczewski, Jan z Tęczyna – Julian Ursyn Niemcewicz, O duchu i źródłach poezji w Polszcze – Maurycy Mochnacki

1824 – Listy Elżbiety Rzeczyckiej... – Klementyna z Tańskich Hoffmanowa

1823 – Grażyna, Dziady cz. II i IV – Adam Mickiewicz

1822 – Ballady i romanse – Adam Mickiewicz

1821 – Mąż i żona, Pan Geldhab – Aleksander Fredro, Pamiętniki (XVII w., data wydania) – Jan Chryzostom Pasek

1820 – Wiesław – Kazimierz Brodziński, Nierozsądne śluby – Feliks Bernatowicz

1810

Literatura powszechna

1819 w literaturze – The Sketch Book – Washington Irving

1818 w literaturze – Frankenstein – Mary Shelley

1817 w literaturze – Ormond and Harrington – Maria Edgeworth

1816 w literaturze – Adolphe – Benjamin Constant

1815 w literaturze – The Pastor's Fireside – Jane Porter

1814 w literaturze – The Wanderer – Fanny Burney

1813 w literaturze – Giaur – George Gordon Byron

1812 w literaturze – The Milesian Chief – Charles Robert Maturin

1811 w literaturze – Rozważna i romantyczna – Jane Austen

1810 w literaturze – The Houses of Osma and Almeria – Regina Maria Roche

Literatura polska

1819 –

1818 – Zima miejska – Adam Mickiewicz

1817 – Barbara Radziwiłłówna – Alojzy Feliński

1816 – Śpiewy historyczne – Julian Ursyn Niemcewicz, Malwina, czyli domyślność serca – Maria Wirtemberska

1815 – Myśli o politycznej równowadze Europy – Stanisław Staszic, Dwaj panowie Sieciechowie – Julian Ursyn Niemcewicz

1814 –

1813 –

1812 –

1811 –

1810 –

1800

Literatura powszechna

1809 w literaturze – The Martyrs – François-René de Chateaubriand

1808 w literaturze – Faust (część I) – Goethe

1807 w literaturze – Tales from Shakespeare – Charles Lamb & Mary Lamb

1806 w literaturze – The Earthquake in Chile – Heinrich von Kleist

1805 w literaturze – The Wonder of the Village – Mary Meeke

1804 w literaturze – Jerusalem (poezje) – William Blake

1803 w literaturze – St. Clair of the Isles – Elisabeth Helme

1802 w literaturze – Delphine – Anne Louise Germaine de Stael, René – François-René de Chateaubriand

1801 w literaturze – The Wizard and the Sword – Henry Summersett

1800 w literaturze – Hymny do nocy – Novalis

Literatura polska

1809 –

1808 –

1807 –

1806 – Sofiówka – Stanisław Trembecki

1805 – Grenadier-filozof, Wiersz do Legiów polskich – Cyprian Godebski, Hymn do Boga – Jan Paweł Woronicz

1804 – Rękopis znaleziony w Saragossie (po francusku; do 1810 r.) – Jan Potocki

1803 –

1802 –

1801 –

1800 –

1790

Literatura powszechna

1799 w literaturze – Arthur Mervyn – Charles Brockden Brown

1798 w literaturze – Ballady liryczne – Samuel Taylor Coleridge i William Wordsworth

1797 w literaturze –

1796 w literaturze – Kubuś Fatalista i jego pan – Denis Diderot

1795 w literaturze – Lata nauki Wilhelma Meistra (do 1796 r.) – Goethe

1794 w literaturze – Wiek rozumu – Thomas Paine

1793 w literaturze –

1792 w literaturze – Wołanie o prawa kobiety – Mary Wollstonecraft

1791 w literaturze – The Life of Samuel Johnson, LL.D. – James Boswell, Justyna czyli nieszczęścia cnoty – Markiz de Sade

1790 w literaturze – Rozważania o rewolucji we Francji – Edmund Burke

Literatura polska

1799 –

1798 –

1797 – Mazurek Dąbrowskiego – Józef Wybicki

1796 –

1795 – Bard polski (wydany dopiero w 1840) – Adam Jerzy Czartoryski, Treny na upadek Polski – Józef Morelowski

1794 – Cud mniemany czyli Krakowiacy i Górale – Wojciech Bogusławski

1793 –

1792 – Zabawki wierszem i prozą – Franciszek Karpiński, Henryk VI na łowach – Wojciech Bogusławski

1791 – Powrót posła – Julian Ursyn Niemcewicz

1790 – Przestrogi dla Polski – Stanisław Staszic, Rzepicha, matka królów i Katechizm o tajemnicach rządu polskiego – Franciszek Salezy Jezierski

Wacław Potocki (ur. około 1621 [1] w Woli Łużańskiej, zm. przed 9 lipca 1696, Łużnej) – sędzia skarbowy, podstarosta i starosta biecki i sędzia grodzki biecki (w latach 1667-1676), podczaszy krakowski (1678-1685), jeden z głównych twórców barokowych w Polsce, poeta, epik, satyryk i moralista.
Hrabina Cosel, powieść Józefa Ignacego Kraszewskiego, przedstawiająca tragiczne losy jednej z najsłynniejszych królewskich metres Anny Cosel, kochanki Augusta II Mocnego. Powieść (ukazała się w 1873) wraz z Brühlem i Z siedmioletniej wojny tworzy tzw. trylogię saską Kraszewskiego i ma mocne podstawy historyczne. Na podstawie powieści powstał w latach 60. film i serial Hrabina Cosel w reżyserii Jerzego Antczaka, z Jadwigą Barańską w roli tytułowej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)