Liu Shaoqi (wym. [ljǒʊ̯ ʂɑ̂ʊ̯t͡ɕʰǐ]; ur. 24 listopada 1898, zm. 12 listopada 1969) – chiński polityk i teoretyk komunistyczny. W latach 1959-1968 przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej.

Urodził się w bogatej chłopskiej rodzinie w Ningxiang w prowincji Hunan. Uczęszczał do tej samej szkoły co Mao Zedong w stolicy prowincji, mieście Changsha, następnie studiował w Szanghaju i Pekinie. W 1921 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Chin i został wysłany na studia do Moskwy. Po powrocie do Chin w 1922 poprowadził kilka strajków kolejarzy. W latach 1925-1926 był przywódcą strajków i wystąpień robotniczych w okręgach górniczych na pograniczu prowincji Hunan i Jiangxi. Od 1927 roku był członkiem Komitetu Centralnego KPCh. W 1932 roku został członkiem Biura Politycznego i równocześnie sekretarzem KPCh w prowincji Fujian. W 1934 roku wziął udział w Wielkim Marszu. Ponownie wyjechał do Moskwy, a po powrocie został komisarzem politycznym Nowej Czwartej Armii. W 1942 roku został wybrany do Biura Politycznego KPCh. W 1948 roku poślubił swoją sekretarkę, Wang Guangmei.

Po utworzeniu Chińskiej Republiki Ludowej w 1949 roku Liu zajął się sprawami gospodarczymi. Był zwolennikiem centralnego planowania i rozwijania przemysłu ciężkiego ma modłę radziecką. W latach 1954-1959 był przewodniczącym Stałego Komitetu OZPL. Sceptycznie odnosił się do wielkiego skoku naprzód i przez to stał się przeciwnikiem Mao.

Od 27 kwietnia 1959 do 31 października 1968 pełnił funkcję przewodniczącego ChRL. Od 1962 roku był postrzegany przez Mao Zedonga jako chiński Nikita Chruszczow, mogący zagrozić kultowi jego osoby.

Po rozpoczęciu w 1966 rewolucji kulturalnej wraz z Deng Xiaopingiem został uznany za reprezentanta "linii burżuazyjnej", wkrótce nasiliły się ataki personalne na niego. W 1968 roku Liu został potępiony, zmuszony do samokrytyki i usunięty ze wszystkich stanowisk i partii. Aresztowany i zamknięty w areszcie domowym wkrótce zniknął.

Dopiero po zakończeniu rewolucji kulturalnej i śmierci Mao w 1976 roku poznano jego losy. W 1969 roku zmarł w więzieniu w Kaifengu. Doprowadziły do tego złe warunki życia oraz nieleczona cukrzyca i zapalenie płuc. W lutym 1980 roku, po objęciu władzy przez Deng Xiaopinga, został pośmiertnie zrehabilitowany.

Przypisy

Bibliografia