Liwna - Polski Serwis Naukowy

Rzeka Liwna w Silginach, widok z mostu

Liwna (dawna nazwa niem. Liebe) – rzeka IV rzędu, prawobrzeżny dopływ Gubra, źródła rzeki Liwny znajdują się na zachód od jeziora Silec. Największym dopływem jest Sołka (wpada do Liwny we wsi Silginy, lokalnie nazywana jest też Zolka). Rzeka Liwna przepływa przez dwa mezoregiony: Krainę Wielkich Jezior Mazurskich i Nizinę Sępopolską. W podziale administracyjnym – przepływa przez teren powiatu kętrzyńskiego oraz gminy Srokowo i Barciany. Wzdłuż rzeki położone są miejscowości: Ogródki, Barciany, Modgarby, Silginy, Krelikiejmy.

Źródło – naturalny, skoncentrowany, samoczynny wypływ wody podziemnej na powierzchnię Ziemi. W hydrobiologii strefa źródliskowa określana jest nazwą krenal, dzielący się na eukrenal (źródło właściwe) i hypokrenal (strefę odpływu źródła), natomiast organizmy je zamieszkujące to krenon.

Miano mikroorganizmów jest to najmniejsza objętość badanego materiału, w którym znajduje się przynajmniej jedna żywa komórka mikroorganizmu wskaźnikowego. Oznaczenie miana służy do określenia stopnia skażenia badanego materiału mikroorganizmami.

Przepływy charakterystyczne powyżej ujścia do Gubra z okresu 1951-1985: SSQ – 1,45 m³/s, SNQ – 0,24, NNQ – 0,20.

W roku 1999 Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Barcianach – poprzez rów melioracyjny – odprowadzał do Liwny około 45 m³/d ścieków oczyszczonych w oczyszczalni mechaniczno-biologicznej.

Rzeka badana była przez WIOŚ w Olsztynie w trzech przekrojach pomiarowo kontrolnych: w miejscowości Ogródki powyżej ujścia do Gubra, w Barcianach i w Krelikiejmach.

Sołka (niem. Solke) - rzeka, prawobrzezny dopływ rzeki Liwnej. Na dużym odcinku zmeliorowana i uregilowana. Rzeka Sołka lokalnie nazwana jest: Zolka (od dawnej nazwy niemieckiej Solke). Jej źródła znajduja się na terenie Obwodu Kaliningradzkiego (nazwa rosyjska - Zolnaja). Przepływa koło wsi Solkieniki oraz Solkiennickiego Lasu. Uchodzi do rzeki Liwnej we wsi Silginy, powyżej mostu. W odcinku ujściowym przypomina kanał - ze względu na wczesniejsze uregulowanie i płynie przez zalewane wiosna łąki.

Guber – rzeka na terenie województwa warmińsko-mazurskiego, prawy dopływ Łyny. Jest rzeką III rzędu, wg danych WIOŚ z 2006 r. ma długość 80,2 km, a zlewnia ma powierzchnię 1589,1 km². Źródła znajdują się na południowy zachód od jeziora Guber na terenie gminy Ryn, ujście - w Sępopolu. Lewobrzeżne dopływy Gubra: Dajna, Sajna; prawobrzeżne dopływy: Struga Rawa, Runia, Liwna, Mamlak.

W roku 1999 Liwna prowadziła wody III klasy czystości w Ogródkach i Krelikejmach oraz pozaklasowe w Barcianach (zdecydowały o tym azotyny, fosforany i fosfor ogólny). W porównaniu z badaniami prowadzonymi w roku hydrologicznym 1994/95 nastąpiły zmiany w klasyfikacji ogólne w Ogródkach i Krelikiejmach z NON (wody pozaklasowe) na III klasę czystości. W Barcianach wody w latach 1994/95 też były pozaklasowe.

Fosforany (nazwa systematyczna: fosforany(V)) – związki chemiczne, pochodne kwasu fosforowego. Nazwa obejmuje zarówno sole, jaki i estry kwasu fosforowego. W ogólniejszym ujęciu nazwa "fosforany" może dotyczyć także pochodnych innych kwasów fosforowych, m.in. metafosforanów i pirofosforanów.

Barciany (niem. Barten, lit. Barčianiai) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim. Miejscowość jest siedzibą gminy Barciany.

Klasyfikacja w roku 1999. Substancje organiczne kwalifikowały wody Liwny do II klasy czystości wody. Stężenie azotu amonowego odpowiadało I klasie czystości, a azotu ogólnego II klasie. Azotany wskazywały na I lub na II klasę czystości. Stężenie charakterystyczne azotynów kształtowało się od wartości dopuszczalnych dla II klasy czystości w Ogródkach, III klasy w Krelikiejmach do wartości pozaklasowych w Barcianach. Stężenie azotynów w Barcianach dwukrotnie przekroczyło normy dla III klasy. W górnym odcinku rzeki Liwny stężenia fosforanów i fosforu ogólnego wskazywały na II i III klasę czystości. W Barcianach stężenie związków fosforu przekraczało dopuszczalne normy, natomiast w dolnym biegu mieściły się w II klasie czystości. Wskaźnik saprobowości sestonu wskazywał na II klasę czystości i jedynie w pierwszym przekroju (Ogródki) wskazywał na III klasę czystości. Miano coli typu kałowego na całej długości rzeki spełniało wymogi III klasy czystości.

Krelikiejmy (dawniej Królikowo, niem. Kröligkeim) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Lokalna nazwa - Królikowo.

Rzędowość rzeki (rzędowość cieku) – forma hierarchicznego przedstawienia systemu sieci rzecznej dorzecza. Znajomość rzędowości rzeki na poszczególnych odcinkach jest podstawą analizy funkcjonowania ekosystemów rzecznych, szczególnie ważnej przy renaturyzacji dolin i koryt rzecznych.

Źródła

"Raport o stanie środowiska województwa warmińsko-mazurskiego w latach 1999-2000". Biblioteka Monitoringu Środowiska, Olsztyn 2001.