Lizyna - Polski Serwis Naukowy

Lizyna (nazwa skrótowa Lys, skrót jednoliterowy K) jest organicznym związkiem chemicznym, polarnym aminokwasem należącym do 20 aminokwasów białkowych, najbardziej rozpowszechnionych na Ziemi. Należy też do grupy aminokwasów niezbędnych (liczącej 8 - 10 substancji), które nie mogą być syntetyzowane w organizmie człowieka i muszą być dostarczane z dietą.

Kwasy nukleinowe - biopolimery zbudowane z nukleotydów. Zasadniczo są dwa rodzaje kwasów nukleinowych: kwas rybonukleinowy (RNA) oraz kwas deoksyrybonukleinowy (DNA). Oba mogą występować pod postacią zarówno pojedynczej jak i podwójnej nici, przy czym zazwyczaj DNA tworzy nić podwójną, a RNA pojedynczą.

Hydroksylizyna – organiczny związek chemiczny, jeden z aminokwasów spotykanych w przyrodzie ożywionej, hydroksylowa pochodna lizyny. W biochemii hydroksylizyna często skraca na jest do postaci trzyliterowego skrótu – Hyl. Inne oznaczenia to Liz(OH) oraz Lys(OH).

Ponieważ lizyna posiada zasadowy łańcuch boczny (w pH komórki posiada ładunek dodatni), wchodzi w skład białek wiążących ujemnie naładowane cząsteczki kwasów nukleinowych, takich jak histony.

Rola lizyny w organizmie:

Niezbędna przy budowie białek, głównie w mięśniach i w kościach, istotna w okresie rozwoju.

Wchłania wapń, poprawia koncentrację umysłową.

Łagodzi objawy przeziębienia, grypy oraz opryszczki.

Obecna przy wytwarzaniu hormonów, przeciwciał, enzymów i przy budowie kolagenu.

Jej niedobór skutkuje objawami zmęczenia i rozdrażnienia, powoduje anemię i wypadanie włosów.

Najprawdopodobniej jeden z czynników wpływających w dużej mierze na procesy antykancerogenne w połączeniu z dużymi dawkami antyoksydantów.

Uczestniczy w procesach odnowy tkanek, tworzenia się przeciwciał, stymulacji wzrostu, a także wytwarzania hormonów i enzymów.

Na skalę przemysłową otrzymuje się ją z kaprolaktamu.

Histony – zasadowe białka wchodzące w skład chromatyny, neutralizujące jej kwasowy charakter, o niewielkiej masie cząsteczkowej (poniżej 23 kDa). Charakteryzują się dużą zawartością aminokwasów zasadowych, zwłaszcza lizyny i argininy, co nadaje im właściwości polikationów. Wiążą się z helisą DNA, która jest polianionem, tworząc nukleoproteiny, które są obojętne elektrycznie.

Polarność – właściwość indywiduów chemicznych polegająca na występowaniu w nich elektrycznego momentu dipolowego w wyniku nierównomiernego rozłożenia cząstkowych ładunków elektrycznych w ich objętości.

Jest stosowana jako dodatek do niektórych pasz roślinnych.

Zobacz też

hydroksylizyna

Przypisy

↑ Lizyna – karta leku (DB00123) (ang.). DrugBank.
↑ Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 228. ISBN 83-71-83-240-0.
Lizyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.