Locja - Polski Serwis Naukowy

Locja - dział wiedzy nautycznej (nautyki) opisujący wody żeglowne oraz wybrzeża z punktu widzenia bezpiecznej i sprawnej żeglugi. Dotyczy on zarówno wód morskich jak i śródlądowych dróg żeglownych (czyli przeznaczonych do żeglugi), oraz ich otoczenia. Pomaga lub wręcz umożliwia przejście trudnych nawigacyjnie akwenów i szlaków, oraz opisuje miejsca docelowe żeglugi, jak porty wraz z ich otoczeniem oraz prowadzące do nich tory wodne.

Latarnia morska – znak nawigacyjny w postaci charakterystycznej wieży umieszczonej na brzegu lub wodzie (latarniowiec) wysyłający znaki świetlne. W dawnych czasach ogień rozpalany był także na skałach lub unoszony za pomocą żurawia. Czasem wysyła także sygnały radiowe (radiolatarnia). W czasie mgły może wysyłać sygnały dźwiękowe.

System IALA - międzynarodowy morski system oznakowania nawigacyjnego. Intensywny rozwój żeglugi morskiej stał się powodem do opracowania niemal jednolitego oznakowania morskich akwenów żeglugowych. Dokonało tego Międzynarodowe Stowarzyszenie Służb Oznakowania Nawigacyjnego IALA w 1976 roku. Różnica dotycząca kolorów stosowanych w oznakowaniu bocznym spowodowała, że świat podzielono na dwa regiony: A obejmujący Europę, Afrykę, Australię i większość Azji oraz B stosowany w obu Amerykach, Japonii, Filipinach oraz Korei.

Locja morska

Wiadomości z zakresu locji morskiej wydawane są w postaci ksiąg (opisów tekstowych) uzupełniających wiadomości podane na mapach. Księgi opisują geografię akwenów (wraz z opisem dna, prądami morskimi, pływami), geografię widocznych fragmentów wybrzeża, znaki nawigacyjne, charakterystyczne elementy linii brzegowej mogące pomóc w nawigacji, warunki pogodowe (np. wiatry, możliwe zalodzenia), sposoby komunikacji na danym obszarze, godziny funkcjonowania urządzeń i instytucji związanych z komunikacją wodną, obowiązujące przepisy miejscowe, miejscowe słownictwo ważnych z punktu widzenia żeglugi terminów, miejsca zaopatrzenia w różne rzeczy i materiały (np. źródła pozyskania paliwa, czystej wody) oraz inne ważne elementy otaczającej infrastruktury.

Kotwicowisko – wyznaczony akwen znajdujący się w bezpiecznej odległości zarówno od lądu jak i budowli hydrotechnicznych, przeznaczony dla jednostek pływających na miejsce postoju na kotwicy. Jest to akwen o dnie dostatecznie płytkim, trzymającym kotwicę (odpowiednio zwartym), a jednocześnie nie blokującym jej (np. oczyszczony z wraków). Kotwicowisko jest zwykle osłonięte z jednej lub kilku stron od fali i wiatru przez naturalne przeszkody, takie jak wyspy i półwyspy, lub tworzone przez człowieka budowle, np. falochrony.

Żegluga – jedna z form komunikacji, transport wodny. Oznacza w szczególności przewóz statkami, w celach zarobkowych, pasażerów i ładunków, przez wody morskie lub śródlądowe.

Wśród danych geograficznych szczególny nacisk kładziony jest zarówno na miejsca niebezpieczne, jak i miejsca dogodne do przemieszczania się lub postoju.

Locja uwzględnia również zmienność panujących warunków, np. ze względu na pogodę, porę dnia lub roku, a jeżeli jest to istotne, to może opisywać nawet tak nietypowe rzeczy jak: obecność piratów, rzetelność oznakowania, czy obyczaje miejscowej ludności, władz, załóg lokalnych statków i obsługi portu.

Trawers jest to kierunek prostopadły do diametralnej (umownej linii łączącej dziób z rufą) jednostki pływającej liczony w poziomie od miejsca obserwatora (lub od innego umownego miejsca na jednostce). Wyróżnia się dwa trawersy względem dziobu jednostki: prawy (90°) oraz lewy (270°).

Oznakowanie śródlądowych dróg wodnych służy do regulacji ruchu statków wodnych poruszających się po wodach śródlądowych. Znaki żeglugowe dzielą się na kilka grup:

Księgi locji wydawane są przez większość państw. Najszerszy zakres, obejmujący cały świat, wydaje Admiralicja Brytyjska. W Polsce księgi locji, mapy oraz spisy świateł nawigacyjnych wydaje Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej. Aby były użyteczne, księgi locji należy aktualizować korzystając z oryginalnych wydawnictw (Notices to Mariners Admiralicji Brytyjskiej, Wiadomości Żeglarskie wydawane przez BHMW lub inne).

Hiperłącze (ang. hyperlink, inaczej: odnośnik, link), to zamieszczone w dokumencie elektronicznym (tekstowym, graficznym, wideo, animacji, PDF, HTML) odwołanie do innego dokumentu lub innego miejsca w danym dokumencie. Odwołanie takie związane jest z fragmentem tekstu lub obrazem – uaktywnienie hiperłącza (kliknięcie lub nadejście odpowiedniego momentu) powoduje otwarcie dokumentu docelowego.

Akwen – każdy dowolnie określony fragment powierzchni wodnej. Termin spełniający taką samą funkcję jak teren w odniesieniu do powierzchni lądowej.

Locja morska zajmuje się także opisem, oraz ujednoliceniem oznakowań szlaków wodnych.

Locja śródlądowa

Na śródlądziu locja zajmuje się następującymi zagadnieniami:

Rzeki (budowa i regulacja);

Jeziora;

Szlaki żeglowne;

Budowle wodne;

Oznakowania dróg wodnych.

Inne locje

Na internetowych stronach WWW dotyczących tematyki morskiej, żeglarskiej, szantowej, sportów wodnych, itp., mianem locji tytułuje się podstrony zawierające zbiory linków czyli tzw. linkownie.

Znak nawigacyjny - rodzaj urządzenia lub budowli, która jest ustawione w celu wskazywania bezpiecznej drogi wszelkim uczestnikom ruchu wodnego lub lotniczego.

Mapa (z łac. mappa – obrus) – uogólniony obraz powierzchni Ziemi lub jej części (także nieba lub planety czy innego ciała niebieskiego), wykonywany na płaszczyźnie, w skali, według zasad odwzorowania kartograficznego, przy użyciu umownych znaków graficznych. Mapa stanowi podstawowe narzędzie badań i prezentacji wyników w historii, geografii i geodezji. Najstarszą znaną mapą jest mapa na ścianie w anatolijskiej osadzie Çatalhöyük.

Zobacz też

awanport, kotwicowisko, latarnia morska, nabieżnik, pława, reda, trawers, międzynarodowy system oznakowania nawigacyjnego, mapa morska

Przypisy

Oficjalna strona BHMW