Logan - góra - Polski Serwis Naukowy

Mount Logan 3D view

Logan (ang. Mount Logan, fr. Mont Logan) – masyw górski w Ameryce Północnej, najwyższa góra w Kanadzie i drugi szczyt pod względem wysokości (po górze McKinley) w Ameryce Północnej. Logan położony jest w Kordylierach, w paśmie górskim Św. Eliasza, w zachodniej części Kanady na terytorium Jukonu, niedaleko granicy z Alaską, na terenie Parku Narodowego Kluane.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Pierre Philippe Yves Elliott Trudeau (ur. 18 października 1919, zm. 28 września 2000) – dwukrotny premier Kanady z ramienia Partii Liberalnej od 20 kwietnia 1968 do 3 czerwca 1979 i od 3 marca 1980 do 30 czerwca 1984.

Zbudowany jest ze skał krystalicznych.
Masyw Logan tworzy potężny masyw górski – zajmuje obszar wielkości Szwajcarii i u swej podstawy ma podobno największy obwód ze wszystkich gór na całej ziemi. Jest silnie zlodowacony, pokrywają go wielkie lodowce: Logan, Seward, Hubbarda i inne.
Góra została nazwana na cześć Sir Williama Edmonda Logana, kanadyjskiego geologa i założyciela Geologicznej Służby Kanady; ang. Geological Survey of Canada (GSC).
Wysokość względna – wysokość jakiegoś punktu względem punktu odniesienia innego niż poziom morza. Mówiąc o wysokości względnej, najczęściej ma się na myśli wysokość szczytów górskich w stosunku do den dolinnych. Stanowi ona podstawę rozróżnienia dwóch wielkich form terenu: wyżyn i gór (ok. 600 m na 4 km).

Park Narodowy Kluane (ang. Kluane National Park and Reserve, fr. Parc national et réserve de parc national Kluane) leży w Kanadzie. Został utworzony w 1976 roku w południowo-zachodniej części terytorium Jukon. Ma powierzchnię około 22 tys. km². Na terenie parku leży Mount Logan, najwyższy szczyt Kanady (5959 m n.p.m.). Góry i lodowce pokrywają 82% powierzchni parku. W 1979 roku park ten został wraz parkami narodowymi Wrangla-Świętego Eliasza i Glacier Bay oraz parkiem prowincjonalnym Tantshenshini-Alsek wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

W okolicy i na górze Logan notuje się ekstremalnie niskie temperatury. 26 maja 1991 roku zaobserwowano rekordowo niską temperaturę: -77,5 °C, najniższą zanotowaną poza terytorium Antarktydy. Ze względu na to że zmierzono ją na dużej wysokości, nie jest liczona jako najniższa temperatura kontynentu północno-amerykańskiego.

Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

Polska Agencja Prasowa Spółka Akcyjna – publiczna agencja prasowa, jedyna państwowa agencja informacyjna w Polsce. Zgodnie ze statutem do jej zadań należy uzyskiwanie i przekazywanie odbiorcom rzetelnych, obiektywnych i wszechstronnych informacji z kraju i z zagranicy. Agencja jest także zobowiązana do upowszechniania stanowiska Sejmu, Senatu, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Rady Ministrów, w celu umożliwienia innym naczelnym organom państwa prezentowanie stanowisk w ważnych sprawach państwowych.

Na skutek okolicznej aktywności tektonicznej, masyw Logan stale ulega wypiętrzeniu i jego wysokość ulega zmianom. Przed 1992 rokiem, dokładna wysokość góry Logan była nieznana, różne pomiary oceniały ją na 5949 metrów do 6050 metrów n.p.m. W maju 1992 roku, kanadyjska wyprawa geologiczna zdobyła szczyt i precyzyjnie ustaliła wysokość góry za pomocą systemu nawigacji satelitarnej GPS na 5959 m n.p.n. Z kolei w roku 2008 amerykański geolog Sandy Zirknald przy pomocy bardzo precyzyjnej aparatury laserowej ustalił, że góra mierzy 5966 metrów n.p.m. Najbardziej prawdopodobną przyczyną zwiększenia wysokości góry może być gruba pokrywa lodowa na wierzchołku góry.
Wysokość bezwzględna – wysokość danego punktu względem przyjętego punktu odniesienia, którym jest średni poziom morza. Wysokość bezwzględna oznaczana jest skrótem n.p.m., czyli nad poziomem morza.

Góry Świętego Eliasza (ang. Saint Elias Mountains fr. Monts Saint-Élie) – pasmo górskie w Kordylierach, w paśmie Gór Nadbrzeżnych, położone na terytorium USA (południowo-wschodnia część stanu Alaska) i Kanady (południowo-zachodnia część terytorium Jukonu). Rozciąga się na długości ok. 500 km, wzdłuż wybrzeża Oceanu Spokojnego, na północny zachód od Zatoki Alaska. Zbudowane z paleozoicznych i mezozoicznych zróżnicowanych skał krystalicznych i osadowych. Składa się z dwóch równoległych pasm, niższego nadbrzeżnego, z najwyższym szczytem Góra Świętego Eliasza o wysokości 5489 m n.p.m. i wyższego, północno-zachodniego, z najwyższym szczytem Logan, o wysokości 5966 m n.p.m. Góry leżą w strefie chłodnego górskiego klimatu umiarkowanego. Roczna suma opadów na stokach południowych wynosi ok. 1000 mm, na stokach północnych 200–300 mm. Dzięki dopływowi wilgotnego powietrza znad zatoki Alaska, Góry Świętego Eliasza są najsilniej zlodowaconym pasmem Kordylierów. Lodowce, spływające ku południowemu zachodowi dolinami górskimi, tworzą na wybrzeżu lodowce piedmontowe, z których największą pokrywę lodową posiada Malaspina. Dolne partie stoków pokrywają lasy, wyżej występują łąki wysokogórskie.

Logan został zdobyty po raz pierwszy 23 czerwca 1925 roku przez międzynarodową (kanadyjsko-brytyjsko-amerykańską) wyprawę alpinistyczną w której skład wchodzili: A.H. MacCarthy, H.F. Lambart, A. Carpe, W.W. Foster, N. Read i A. Taylor.
Do masywu Logan wlicza się wszystkie otaczające szczyty o wysokości względnej poniżej 500 metrów. Wysokość bezwzględna 11 z nich przekracza 5000 m. Lista szczytów poniżej została ujęta w tabelę:
Wraz ze śmiercią byłego kanadyjskiego premiera Pierre'a Trudeau, premier Jean Chrétien, bliski przyjaciel Trudeau, planował zmienić nazwę góry na Mount Trudeau. Jednakże, opozycja ze strony mieszkańców Jukonu, alpinistów, geologów, politycznych oponentów i wielu innych Kanadyjczyków, spowodowała że plan został porzucony.
McKinley, Mount McKinley, Mount Denali (6194 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Ameryki Północnej, położony w górach Alaska (USA). McKinley zbudowany jest ze skał krystalicznych (głównie granitów i łupków krystalicznych). Jego masyw pokryty jest wiecznym śniegiem i lodowcami, a największy z nich - o długości ok. 50 km - to lodowiec Muldrow. Względem otaczających go dolin występuje u jego stoków jedna z największych deniwelacji na świecie - ponad 5 kilometrów.

Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 38. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.

Przypisy

↑ zel: Najwyższy szczyt Kanady "podrósł" o 7 metrów. W: PAP [on-line]. Wirtualna Polska, 2008-11-25. [dostęp 2008-11-26].

Linki zewnętrzne

Logan na peakware.com. [dostęp 2010-09-27].