Lokomotywa - Polski Serwis Naukowy

Parowóz OKl27-41 w Chabówce

Lokomotywa parowa TKt48-177

Elektrowóz EP03-01 w Chabówce

Lokomotywa parowa Ty37-17 w Chabówce

Parowóz Ty42-19 w Chabówce

Lokomotywa spalinowa SM42

Lokomotywa elektryczna ET21-57

Lokomotywa – pojazd szynowy (stosowany od 1804) z własnym napędem, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) innych pojazdów (wagonów) po torach.

EP03 (dawniej E150 i E03) – seria ośmiu lokomotyw elektrycznych zakupionych w Szwecji dla Polskich Kolei Państwowych w roku 1951. Początkowo lokomotywom nadano serię E150 (numery od 151 do E158), w roku 1951 zmieniono oznaczenie serii na E03 (numery od E03-01 do E03-08), a w 1959 ostatecznie na EP03

Tor - dwie szyny podtrzymujące i prowadzące koła pojazdów szynowych, ułożone na podkładach lub wlane w specjalną płytę betonową służą jako droga kolejowa, tramwajowa lub metro, w określonej odległości od siebie. Ułożony jest na podtorzu.

Lokomotywa w zasadzie nie przewozi ładunków (choć istnieją lokomotywy zawierające przedział bagażowy), zaś w przypadku rozbudowania o pomieszczenia służące do przewozu osób jest to wagon silnikowy.

Lokomotywa może być jedno-, dwu- lub wieloczłonowa. Czasem nosi nazwę głowicy napędowej (lokomotywa zespołowa), jeżeli stanowi integralną część składu pociągu (np. ICE lub TGV).

Moce silników zainstalowanych w lokomotywach dochodzą do 25000 kW. Typowa moc lokomotywy ciągnącej pociąg pasażerski to 1000 - 4000 kW, zaś jednostki napędowe zainstalowane w składach klasy TGV mają moc (w zależności od napięcia w trakcji) od 3400 do 12200 kW

Pojazd szynowy - urządzenie transportu lądowego, poruszające po torze kolejowym lub innych systemach szynowych. Wśród pojazdów szynowych wyróżnić można pojazdy trakcyjne mające własny napęd (poruszające się na zasadzie adhezyjnej lub przy pomocy zębatki) oraz wagony, czyli pojazdy doczepne pozbawione napędu. W historii i współcześnie stosowane są też systemy z napędem centralnym - pneumatycznym lub linowym, a także napędzane przez silnik liniowy (metro).

Intercity-Express, dawniej InterCityExpress lub w skrócie ICE – kategoria pociągów dalekobieżnych dużych prędkości przedsiębiorstwa DB Fernverkehr, należącego do grupy Deutsche Bahn. ICE stanowi regularnie (zazwyczaj co godzinę) kursujący system pociągów łączących największe miasta w Niemczech (i kilku krajach ościennych) istniejący od 1991. Pociągi ICE poruszają się z prędkościami do 330 km/h.

Podział

Zależnie od sposobu napędu lokomotywy dzielimy na:

lokomotywa hybrydowa np. lokomotywa elektryczno-parowa typu E 3/3,lokomotywa elektryczno-spalinowa ALP-45DP firmy Bombardier,

lokomotywa pneumatyczna.Lokomotywa kopalniana pneumatyczna firmy „Schwarzkopff" (Kopalnia „Gotthard", 1928 r)

Zależnie od zastosowania lokomotywy dzielimy na:

TKt48 – seria parowozów tendrzaków produkowanych w latach 1950-1957 w zakładach HCP (94 sztuki) i Fablok (199 sztuk). Przeznaczone były do ruchu podmiejskiego i pociągów towarowych. Ostatnia seria parowozów wyprodukowanych przez Fablok dla PKP.

SM42 (typ Ls800/6D, 6Dc, 6De, 6Df, 6Dg i 6Dk) w Polsce często nazywana nieformalnie Stonka) - polski lekki spalinowóz manewrowy produkowany w latach 1965 - 1992 przez zakłady Fablok w Chrzanowie. Odbiorcami lokomotyw były PKP (oznaczenie SM42) oraz zakłady przemysłowe (oznaczenie Ls800P). Część lokomotyw w ramach specjalnego zamówienia eksportowano do Maroka dla tamtejszych kolei (seria DG200). Ogółem wyprodukowano dla PKP 1157 sztuk, które obecnie stanowią najpopularniejszą serię lokomotyw w Polsce.

manewrowe, np. SM42 czy EM10,

pasażerskie (czasem z podziałem na osobowe - np. EP02 i pospieszne - np. EP09),

przemysłowe (w tym kopalniane, np. wąskotorowe Karliki czy Ldag5),

towarowe, np. ET41 czy ET22,

uniwersalne (do pociągów pasażerskich i towarowych), np. SU45 czy EU07.

Symbole rodzaju oraz przeznaczenia lokomotyw stosowanych obecnie w Polsce

SM - Spalinowóz Manewrowy

SP - Spalinowóz Pasażerski

SU - Spalinowóz Uniwersalny (lokomotywa przystosowana do prowadzenia pociągów towarowych i pasażerskich z możliwością ogrzewania składu)

ST - Spalinowóz Towarowy

EP - Elektrowóz Pasażerski

EU - Elektrowóz Uniwersalny

ET - Elektrowóz Towarowy

EM - Elektrowóz Manewrowy

O - parowóz Osobowy

P - parowóz Pośpieszny

T - parowóz Towarowy

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Lokomotywa

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o lokomotywie

Zobacz hasło lokomotywa w Wikisłowniku

odbierak prądu, pociąg, wagon silnikowy, zespół trakcyjny

Inne znaczenia

Lokomotywa to także tytuł jednego z najbardziej znanych polskich wierszy dla dzieci, napisanego przez Juliana Tuwima.

Ty37 - seria ciężkich parowozów towarowych PKP, polskiej konstrukcji. Skonstruowana w związku z rosnącą w drugiej połowie lat 30. XX wieku masą składów towarowych. Był odpowiedzią na niewystarczające parametry robocze parowozu Ty23, miał też wyższą od niego sprawność z uwagi na wyższe ciśnienie pary w kotle. Do wybuchu II wojny światowej, w latach 1937-1938, zbudowano w zakładach H. Cegielski w Poznaniu tylko 27 parowozów. 15 z nich zostało po wybuchu wojny przejęte przez koleje niemieckie jako seria 58.29, ponadto po zajęciu fabryki przez Niemców, zmontowano w 1940 z przygotowanych części 10 kolejnych maszyn tej serii. Po wojnie na stan PKP wróciło 17 parowozów, które pracowały do połowy lat 70. Ostatnią lokomotywą wycofaną z ruchu w 1978 był Ty37-17, który jako jedyny zachował się do dnia dzisiejszego - znajduje się on w skansenie w Chabówce.

ET21, ET21M (dawniej E06; również oznaczenia prywatnych przewoźników: 3E, 3E/1, 3E/1M; typ 3E, 3E/1 i 3E/1M) – normalnotorowa elektryczna lokomotywa towarowa produkcji polskiej. Przez miłośników kolei jak i kolejarzy nazywana "sputnikiem".