London Palladium - Polski Serwis Naukowy

London Palladium – teatr rozrywkowy znajdujący się przy Argyll Street w dzielnicy Westminter w Londynie. Z powodu wielu nagrań telewizyjnych, które tam zrealizowano oraz gwiazd muzyki, które występowały w tym miejscu, London Palladium uznawany jest jako jeden z najsłynniejszych teatrów Londynu, jak i Wielkiej Brytanii.

Blitz, z niem. blitzkrieg, odnosi się do nalotów niemieckich na Wielką Brytanię, w okresie od 7 września 1940 do 10 maja 1941. Był to fragment większej bitwy o Anglię i jedna z największych kampanii nalotów podczas II wojny światowej. Pierwszym celem nalotów był Londyn, później Luftwaffe rozszerzyła naloty na inne cele, w przeważającej większości – cywilne. Szacuje się, że na skutek nalotów niemieckich zginęło ponad 40 tys. cywilów, z tego połowę stanowili mieszkańcy Londynu.

Caryn Elaine Johnson (ur. 13 listopada 1955 w Nowym Jorku) – amerykańska aktorka, komediantka i piosenkarka. Laureatka Oscara za rolę drugoplanową w filmie Uwierz w ducha.

Budynek

London Palladium został zbudowany z inicjatywy przedsiębiorcy Waltera Gibbonsa, aby rywalizować z Hippodrome Edwarda Mossa i Coliseum Theatre Oswalda Stolla. Budynek teatru pochodzi z 1910 roku, chociaż jego fasada powstała w XIX wieku. Przed powstaniem Palladium na jego miejscu znajdował się drewniany budynek o nazwie "Corinthian Bazaar", w którym mieściła się ptaszarnia, która miała na celu przyciągnięcie klientów z pobliskiego "Pantheon Bazaar" (obecnie należącego do Marks & Spencer) przy Oxford Street. Został on przez przebudowany przez Fredricka Henglera, syna linoskoczka i służył jako siedziba cyrku "Henglers Grand Cirque". W budynku znajdował się także "National Skating Palace" – lodowisko z prawdziwym lodem. Jednakże lodowisko zbankrutowało i Palladium po raz kolejny uległo przebudowie, tym razem według projektu Franka Matchama, słynnego architekta teatrów, który zaprojektował również Coliseum Theatre.

ITV (Independent Television, Niezależna Telewizja) - sieć regionalnych stacji telewizyjnych w Wielkiej Brytanii, wspólnie obejmujących swym zasięgiem cały obszar kraju. Powstała na mocy ustawy Television Act z 1954, której celem było stworzenie konkurencji na rynku telewizyjnym wobec ówczesnego monopolisty, BBC. Obecnie sieć na terenie Anglii i Walii została zastąpiona przez kanał ITV1, którego właścicielem jest ITV plc. Niezależne stacje działają tylko w Szkocji i Irlandii Północnej.

Danny Kaye, właśc. David Daniel Kaminsky (ur. 18 stycznia 1913 w Nowym Jorku, zm. 3 marca 1987 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy i piosenkarz.

Najbliżej położoną stacją metra londyńskiego jest Oxford Circus. Na widowni znajdują się 2302 miejsca (w tym 20 stojących). W budynku umieszczono tablice pamiątkowe upamiętniające Lewa Grade'a i Frankiego Vaughana. Palladium miał własny system telefoniczny, dzięki któremu abonenci lóż mogli dzwonić między sobą. Posiadał także scenę obrotową.

Chitty Chitty Bang Bang – amerykańsko-brytyjski film familijny wyprodukowany w 1968 roku. Zrealizowany na podstawie powieści Iana Fleminga Chitty Chitty Bang Bang: The Magical Car.

Boxing Day – święto obchodzone w Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Nowej Zelandii i Australii oraz w innych krajach Wspólnoty Narodów 26 grudnia (dzień po Bożym Narodzeniu) lub w niektórych krajach na następny dzień powszedni po świętach, jeżeli 26 grudnia przypada na sobotę lub niedzielę.

Teatr zachował wiele ze swojego oryginalnego wystroju i we wrześniu 1960 roku został włączony do rejestru zabytków Wielkiej Brytanii.

Historia

Okres przedwojenny i wojenny

Teatr otwarto 26 grudnia 1910 roku. Początkowo nosił nazwę "The Palladium" i był miejscem przedstawień rewiowych. Wiązało się to zwłaszcza z corocznymi spektaklami Royal Variety Performances, których wiele (również pierwsze w historii) odbyły się w tym miejscu. Od 1928 roku był zarządzany przez George'a Blacka, który kontrolował Moss Empires, przedsiębiorstwo posiadające wiele brytyjskich teatrów. Przez trzy miesiące w Palladium działo kino. W latach 30. XX wieku teatr był stałą siedzibą kabaretu The Crazy Gang. W 1934 roku do nazwy dodano człon "London". Podczas bombardowania Londynu był nieczynny. Odpowiedzialnym za rezerwacje był Val Parnell.

Dźwięki muzyki (ang. The Sound of Music) - amerykański musical autorstwa Richarda Rodgersa (muzyka) i Oscara Hammersteina II. Po raz pierwszy został wystawiony na Broadwayu w 1959 roku.

Metro londyńskie (London Underground, potocznie the Tube) - system lokalnych linii kolejowych przebiegających w podziemnych tunelach oraz na powierzchni, obsługujących większość obszaru Wielkiego Londynu. Jest najstarszym metrem na świecie, pierwsi podróżni skorzystali z niego 10 stycznia 1863 roku. Pomimo nazwy, jedynie ok. 45% długości tras znajduje się pod ziemią.

Era Vala Parnella

W 1945 roku zmarł Black. Funkcję sekretarza generalnego Palladium, jaki i Moss Empires, przejął po nim Parnell. Przyjął kontrowersyjną, ale bardzo udaną politykę zatrudniania drogich gwiazd ze Stanów Zjednoczonych, wypierając tym samym ówczesnych brytyjskich artystów, którzy byli gorzej opłacani i traktowani jako gwiazdy drugiej kategorii. Wśród wielu amerykańskich gwiazd występujących wówczas byli m.in. Judy Garland, Sophie Tucker, Bing Crosby, Danny Kaye, The Andrews Sisters, Bob Hope, Ella Fitzgerald, Frank Sinatra, Sammy Davis Jr., Frankie Laine i Johnnie Ray.

Rufus Wainwright (ur. 22 lipca 1973 w Rhinebeck w stanie Nowy Jork) – amerykański piosenkarz pochodzenia kanadyjskiego, syn Loudona Wainwrighta III, popularnego w latach siedemdziesiątych piosenkarza folkowego. Zaśpiewał przebój Leonarda Cohena "Hallelujah" (w filmie Shrek).

Oxford Street – ulica znajdująca się w Londynie. Przy ulicy znajduje się ponad 300 sklepów, jest to najbardziej ruchliwa ulica handlowa w Europie. Nazwa ulicy wywodzi się od nazwy części dawnego Londynu – Oxford Road, która rozpoczynała się w Newgate. Obecnie stanowi część drogi A40, choć nie jest oznakowana, podobnie jak inne drogi w centrum Londynu.

W latach 1955-67 London Palladium był miejscem powstawania popularnego coniedzielnego show rewiowego Sunday Night at the London Palladium. Gospodarzem programu był najpierw Tommy Trinder, później zostali nim Bruce Forsyth i Norman Vaughan. Show był transmitowany przez Associated Television (ATV), będącą częścią sieci telewizyjnej ITV. Producentem był Val Parnell. Między majem a sierpniem 1966 roku sześć odcinków wyemitowała amerykańska stacja telewizyjna NBC.

Ella Fitzgerald (First Lady of Song - ang. Pierwsza Dama Piosenki, ur. 25 kwietnia 1917 w Newport News USA, zm. 15 czerwca 1996 w Beverly Hills) - amerykańska wokalistka jazzowa, jedna z najwybitniejszych śpiewaczek w historii tego gatunku muzycznego, jak również swingu i be-bopu.

Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych (ang. British Academy of Film and Television Arts, BAFTA) − organizacja, przyznająca corocznie od 1948 roku nagrody w dziedzinie filmu, telewizji i mediów interaktywnych (gier komputerowych). Założona w 1947 r. jako "The British Film Academy" ("Brytyjska Akademia Filmowa") przez Alexandra Kordę, Charlesa Laughtona, Davida Leana, Rogera Manvella, Carola Reeda i innych, połączona została w 1958 r. z "The Guild of Television Producers and Directors", co pozwoliło stworzyć "The Society of Film and Television", które w 1976 stało się "British Academy of Film and Television Arts" − BAFTA.

Parnell związał się z firmą deweloperską, której zaczął sprzedawać teatry należące do Moss Empires w celu ich przebudowy. Kiedy w 1966 roku okazało się, że taki los czeka m.in. London Palladium, Theatre Royal przy Drury Lane i Victoria Palace Theatre; Prince Littler, mając na celu ochronę zabytkowych teatrów, zorganizował przejęcie kontroli nad nimi. Ostatecznie Val Parnell odszedł na emeryturę i osiadł we Francji.

Slade – angielski zespół rockowy, który zyskał sławę podczas ery glam rocka we wczesnych latach 70. Uznany przez British Hit Singles & Albums za najlepszy brytyjski zespół lat 70. na podstawie sprzedanych singlii. Ich największe przeboje, jak większość materiału, napisali Noddy Holder i Jimmy Lea. Ich najbardziej znany utwór Merry Xmas Everybody rozszedł się w ponad milionowym nakładzie i uzyskał status złotej płyty. Oprócz muzyki zasłynęli także specyficznym wizerunkiem scenicznym i nieortograficznie pisanymi tytułami swoich piosenek, co miało zapewnić im rozpoznawalność.

Król i ja (ang. The King and I) - amerykański musical autorstwa Richarda Rodgersa (muzyka) i Oscara Hammersteina II. Po raz pierwszy został wystawiony w marcu 1951 roku na Broadwayu.

Nowym dyrektorem generalnym Stoll-Moss został Louis Benjamin, który równocześnie nadal sprawował funkcję dyrektora zarządzającego wytwórni fonograficznej Pye Records, części ATV Group.

Musicale

W 1968 roku Sammy Davis Jr. wystąpił w Golden Boy, pierwszym musicalu wystawionym w Palladium. Od tego czasu musicale stanowią znaczącą część repertuaru London Palladium.

W 1970 roku kierownictwo Palladium próbowało nakłonić Elvisa Presleya do czternastu występów w przeciągu jednego tygodnia. Gdy menedżer Presleya, Tom Parker, usłyszał, że oferta opiewa na kwotę 28 tys. dolarów, podobno powiedział: "To dobre dla mnie, ale za ile możesz dostać Elvisa?" Gdyby Presley wystąpił w Palladium, byłby to jego pierwszy występ zagraniczny. Ostatecznie Presley nigdy nie wystąpił poza Ameryką Północną.

Theatre Royal przy Drury Lane – teatr położony w Londynie, w Covent Garden, zwrócony frontem do Catherine Street (wcześniej nazywanej Bridges lub Brydges Street), tyłem do Drury Lane. Obecnie znajdujący się tam budynek jest następcą trzech innych, z których pierwszy został wzniesiony w 1663 roku. Przez pierwsze dwa wieki swojej działalności był przodującą tego typu instytucją w mieście, jednym z najważniejszych teatrów anglojęzycznego świata.

BBC (skrót od British Broadcasting Corporation, Brytyjska Korporacja Nadawcza) – główny brytyjski publiczny nadawca radiowo-telewizyjny, największa tego rodzaju instytucja na świecie.

W styczniu 1973 roku glam rockowa grupa muzyczna Slade dała w Palladium koncert, w wyniku którego balkon niemal zawalił się. W 1976 roku odbył się koncert Marvina Gaye, który został w następnym roku w postaci albumu koncertowego Live at the London Palladium.

W późnych latach 80. teatr ponownie był miejscem, z którego nadawano telewizyjny program telewizyjny, tym razem był nim Live From the Palladium, prowadzony przez Jimmy'ego Tarbucka.

Elaine Paige, OBE, (wł. Elaine Bickerstaff) ur. 5 marca 1948 w Barnet (dzielnicy Londynu) – brytyjska piosenkarka i aktorka musicalowa. Była premierową odtwórczynią roli Grizabelli w musicalu Cats wykonując jako pierwsza w historii utwór Memory.

„Pułkownik” Thomas Andrew „Tom” Parker, właściwie Andreas Cornelis („Dries”) van Kuijk (ur. 26 czerwca 1909, zm. 21 stycznia 1997 r.), to amerykański impresario. Powszechnie znany jako menadżer Elvisa Presleya. Parker przez wiele lat twierdził, że urodził się w USA, lecz w końcu wyszło na jaw, że tak naprawdę urodził się w miejscowości Breda w Holandii i miał holenderskich rodziców. Jako menadżer Elvisa przyczynił się do jego zadziwiającej i sukcesywnej kariery. Okazywał bezwzględne poświęcenie swojemu klientowi. Zrobił z niego supergwiazdę, biorąc jednocześnie znacznie więcej niż tradycyjne 10% z jego zarobku (dochodząc do 25% i aż 50% pod koniec życia Elvisa).

W tym okresie właścicielem Palladium był Stoll Moss Theatres Group, którego główni akcjonariusze, Margaret i David Locke zarządzali działalnością teatru.

Epoka Really Useful Group

W 2000 roku teatr uległ kolejnej zmianie własnościowej, stając się częścią Bridgepoint Capital i Really Useful Group Andrew Lloyda Webbera.

Od 5 maja 2000 roku do 5 stycznia 2002 w Palladium wystawiano musical Król i ja, który był adaptacją broadwayowskiej produkcji z 1996 roku. W rolach głównych wystąpili Elaine Paige i Jason Scott Lee. Po zakończeniu tej produkcji, usunięto słynną, ale przestarzałą scenę obrotową.

Bob Hope (właśc. Leslie Townes Hope, ur. 29 maja 1903 w Londynie, Anglia, zm. 27 lipca 2003 roku Toluca Lake, California, USA) - amerykański aktor. Jego żoną od 19 lutego 1934 roku była aktorka Dolores Hope, z którą miał czwórkę adoptowanych dzieci.

City of Westminster - druga obok City najważniejsza dzielnica Centralnego Londynu. W City of Westminster znajduje się, oprócz Buckingham Palace - oficjalnej siedziby królowej, także większość centralnych instytucji rządowo-politycznych (siedziba Parlamentu przy Parliament Square, dzielnica rządowa Whitehall), ambasady, liczne teatry, kina, muzea, sklepy.

Od kwietnia 2002 roku do 4 września 2005 roku w Palladium grano musical Chitty Chitty Bang Bang, który stały się dużym sukcesem. Była to najczęściej grane przedstawienie w historii teatru. Od grudnia 2005 roku całkowitym właścicielem London Palladium jest Really Useful Group.

Na przełomie 2005 i 2006 roku, w okresie świąt Bożego Narodzenia, wystawiano Scrooge - The Musical. Od lutego 2006 grano musical Sinatra At The London Palladium, oparty na największych przebojach Franka Sinatry.

Francis Albert Sinatra (ur. 12 grudnia 1915 w Hoboken w New Jersey, zm. 14 maja 1998 w Los Angeles) – amerykański piosenkarz i aktor filmowy włoskiego pochodzenia.

Marvin Gaye (ur. 2 kwietnia 1939 Waszyngton, D.C., zm. 1 kwietnia 1984 Los Angeles) - amerykański piosenkarz popowy. Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli Motown, który ostatecznie wyrósł daleko poza normalny standard tej grupy twórczej i jako jeden z pierwszych osiągnął status czarnego muzyka kultowego. W swym społeczno-politycznym zaangażowaniu i muzycznych eksperymentach dał podwaliny pod styl czarnej muzyki urban.

W listopadzie 2006 roku rozpoczęto pokazywanie musicalu Dźwięki muzyki, który nie schodził z afisza do 21 lutego 2009 roku. Producentami byli Lloyd Webber i Ian David. W roli głównej wystąpiła Connie Fisher, zwyciężczyni telewizyjnego programu rozrywkowego o charakterze konkursu Jak znaleźć Marię? produkcji BBC.

Frankie Laine (właśc. Francesco Paolo Lo Vecchio) (ur. 30 marca 1913 w Chicago, zm. 6 lutego 2007 w San Diego) – amerykański wokalista włoskiego pochodzenia, jeden z najpopularniejszych piosenkarzy lat 50. XX wieku i przedstawicieli piosenki kowbojskiej.

Oxford Circus – stacja metra londyńskiego położona w dzielnicy City of Westminster. Jej 6 peronów obsługuje trzy linie: Bakerloo Line, Central Line i Victoria Line. Rocznie korzysta z niej ok. 72 miliony osób, co daje jej pierwsze miejsce wśród stacji metra nieposiadających bezpośredniego połączenia z linią kolejową, pierwsze miejsce wśród stacji Bakerloo Line i czwarte wśród wszystkich stacji londyńskiego metra. Leży w pierwszej strefie biletowej.

18 i 25 lutego 2007 roku Rufus Wainwright wystąpił na dwóch recitalach poświęconych pamięci Judy Garland.

20 maja 2007 roku London Palladium był miejscem wręczania nagród Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych.

Od czerwca 2009 roku w Palladium grany jest musical Zakonnica w przebraniu. Producentką jest Whoopi Goldberg.

Po zakończeniu produkcji Zakonnicy w przebraniu w 2011 roku, jej miejsce zajął musical Czarnoksiężnik z Oz, którego producentem jest Lloyd Webber. Rolę Dorotki Gale gra Danielle Hope, zwyciężczyni brytyjskiego programu telewizyjnego Over the Rainbow.

Judy Garland (ur. 10 czerwca 1922 w Grand Rapids, w stanie Minnesota, zm. 22 czerwca 1969 w Londynie), amerykańska aktorka i piosenkarka. Popularnością w swoich czasach dorównywała Marilyn Monroe.

Przypisy

London Palladium (ang.). LondonTown.com. [dostęp 2010-09-26].
↑ History (ang.). The Really Useful Group. [dostęp 2010-09-26].
Technical specifications (ang.). The Really Useful Group. [dostęp 2010-09-27].
Image of England: London Palladium - Detailed Record (ang.). English Heritage. [dostęp 2010-09-26].
Vincent Terrace: Complete Encyclopedia of Television Programs (1947-1979). South Brunswick and New York, 1980, s. 269. ISBN 0498024881.

Na mapach: 51°30′54″N 0°08′27″W / 51.515, -0.14083