Lonnie Johnson - Polski Serwis Naukowy

Lonnie Johnson, właściwie Alonzo Johnson (ur. 8 lutego 1899, zm. 16 czerwca 1970) – gitarzysta amerykański, bluesman o szerokiej gamie repertuarowej od bluesa poprzez jazz do ballad.

Życie i działalność

Początki (1894–1925)

Urodził się w Nowym Orleanie w stanie Luizjana. Był jednym z trzynaściorga dzieci; wszystkie były przygotowywane przez ojca do gry w jego orkiestrze smyczkowej. Jak wspomina Lonnie Muzyka była wszędzie wokół nas i w mojej rodzinie lepiej było grać coś, nawet jeśli tylko bębniłeś w blaszaną puszkę. Rodzina była spokrewniona poprzez Idella Johnsona z bluesmanem Tommym Johnsonem. (Idell Johnson był jego ojcem).

Bessie Smith (ur. 15 kwietnia 1894 w Chattanooga w stanie Tennessee, zm. 26 września 1937) – była najbardziej znaną i najpopularniejszą wykonawczynią bluesa lat 20. i 30. XX wieku, nazywana Cesarzową bluesa. Jej muzyka była inspiracją dla takich gwiazd jak Billie Holiday, Mahalia Jackson, Nina Simone, a także Janis Joplin. Ta ostatnia odnalazła jej grób i zafundowała nagrobek.
Filadelfia (wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/)) (ang. Philadelphia) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.

Nowy Orlean był wówczas tyglem, w którym stapiały się różne muzyczne kultury: francuska (akadyjska), Afroamerykanów, Kreoli, a nawet Indian. W Storyville, nowoorleańskiej dzielnicy czerwonych latarni powstawał jazz.

Pierwszym instrumentem, na którym Johnson uczył się grać były skrzypce, następnie gitara, potem kontrabas i fortepian. Nie uczył się śpiewu, bowiem osiągnął wyjątkową biegłość jako instrumentalista i o śpiewaniu w ogóle nie myślał. Jeszcze jako nastolatek zarabiał pieniądze grając na skrzypcach w duecie ze swoim bratem Jamesem Steady Rollem Johnsonem. Grali w miejskich kawiarniach i wykonywali to, czego sobie konsumenci życzyli: melodie ragtime'owe, walce i nawet melodie operowe.

Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 52 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.
Śpiew - czynność polegająca na wytwarzaniu dźwięków o charakterze muzycznym za pomocą głosu. Każda osoba potrafiąca mówić potrafi też śpiewać, ponieważ śpiew pod wieloma względami jest jedynie formą przedłużonej mowy.

Gdy w 1917 r. Storyville zostało zamknięte przez U.S. Navy Lonnie popłynął do Londynu z rewią muzyczną. Po powrocie do Nowego Orleanu przekonał się, że cała jego rodzina zmarła w czasie wielkiej epidemii grypy w 1918 r. oprócz brata Jamesa. Wyemigrował więc na północ do Missisipi i tam pracował jako muzyk na statkach rzecznych m.in. z takimi zespołami jak Charlie Creath's Jazz-O-Maniacs na SS St.Paul i w grupie Fate Marable'a na SS Capitol.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Albert King (ur. 25 kwietnia 1923, zm. 21 grudnia 1992) – amerykański gitarzysta i wokalista bluesowy. Jeden "trzech króli bluesa" (wraz z B.B. Kingiem i Freddiem Kingiem). Z powodu swej wagi (118 kg) nazywany "The Velvet Bulldozer".

Obaj bracia zamieszkali w St. Louis. Lonnie był już wtedy niezwykle sprawnym muzykiem z wielkim i różnorodnym repertuarem i wspaniałą wyobraźnią muzyczną. Ponieważ nie było wówczas zbyt wiele pracy dla muzyków, przez okres dwu lat pracował w dzień w odlewni stali, a wieczorami czasami grywał.

Johnson szybko zrozumiał, że w nowym, powojennym świecie, jeśli chce zaistnieć jako muzyk, musi dokonać nagrań płytowych. Zgłosił się więc na konkurs bluesowy w teatrze Bookera T. Washingtona. Blues był już wtedy u szczytu popularności i pierwszą nagrodą była sesja nagraniowa dla firmy OKeh. Konkurs trwał aż osiem tygodni i w końcu Lonnie Johnson został ogłoszony zwycięzcą. Firma OKeh natychmiast zaprosiła go do studia.

Charlie Christian (ur. 29 lipca 1916, zm. 1942) – twórca i główny architekt współczesnego gitarowego jazzu, pierwszy solista grający na gitarze elektrycznej. Dzięki Christianowi gitara elektryczna zaistniała jako ważny instrument solowy na równi z saksofonem, trąbką czy klarnetem, oferujący zbliżony poziom ekspresji i natężenia dźwięku. Swoją grą wpłynął na licznych muzyków, aż po czasy Jimiego Hendriksa i Erica Claptona. W 1990 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.
George "Buddy" Guy (ur. 30 lipca 1936) – pięciokrotny laureat nagrody Grammy, amerykański gitarzysta i wokalista bluesowy i rockowy. Przedstawiciel bluesa chicagowskiego. Historia jego sukcesu rozpoczęła się w małym miasteczku Lettsworth w Luizjanie. George "Buddy" Guy był jednym z kilkorga dzieci Sama i Sabel Guyów. Na gitarze nauczył się grać samodzielnie. Wybrał bluesa, muzykę, w której ideą jest improwizacja a dźwięki płyną prosto z serca.

Lata 20. XX wieku

4 listopada (środa) 1925 r. Johnson dokonał swoich dwu pierwszych nagrań, które firmował swoim nazwiskiem: "Mr. Johnson's Blues" i "Fallin' Rain Blues". Na fortepianie w pierwszym utworze towarzyszył mu John Arnold. W utworze drugim Johnson grał na skrzypcach. Z jednym małym wyjątkiem pozostał wierny tej firmie aż do 1932 r. Jednak pierwszym jego nagraniem, którego dokonał był utwór "'Won't Don't Blues" nagrany prawdopodobnie 2 listopada 1925 r. przez Charles Creath's Jazz-O-Maniacs.

Jean "Django" Reinhardt (ur. 23 stycznia 1910 w Liberchies, Belgia, zm. 16 maja 1953, Fontainebleau, Francja) – belgijski gitarzysta pochodzenia cygańskiego.
Kelly Johnson, właśc. Clarence Leonard Johnson (27 lutego 1910 – 21 grudnia 1990) – amerykański inżynier lotnictwa i innowator. Tygodnik Aviation Week & Space Technology umieścił go na ósmym miejscu na liście 100 najważniejszych osób w historii lotnictwa.

W 1925 r. poślubił pieśniarkę bluesową Mary Smith, z którą miał sześcioro dzieci. Małżeństwo przetrwało do 1932 r. Jego syn Clarence Johnson jest muzykiem z dorobkiem nagraniowym.

Od innych artystów bluesowych odróżniały Johnsona przede wszystkim dwie rzeczy: jego muzyka była o wiele bardzie wygładzona od ich muzyki oraz to, że jego instrumentalne umiejętności dorównywały najwybitniejszym ówczesnym gitarzystom jazzowym. Nic dziwnego, że zaczął występować na takich scenach jak RKO i TOBA, w których nie mieli żadnych szans wystąpić tacy wybitni przedstawiciele bluesa wiejskiego jak Blind Lemon Jefferson, Papa Charlie Jackson czy Blind Blake.

Ragtime - forma muzyczna wywodząca się z formy tanecznej. Metrum parzyste 2/4 (z wyjątkami), tempo umiarkowane, rytm złożony i kunsztowny, silnie synkopowany (stąd nazwa pochodząca od angielskich słów ragged time - poszarpane metrum), z jednostajnym, zazwyczaj ósemkowym akompaniamentem w partii basowej (faktura homofoniczna). Ragtime do poziomu sztuki wyniósł afroamerykański pianista Scott Joplin. Ragtime standardowo był grany na solowym instrumencie klawiszowym(pianino, fortepian, pianola) i z tymi instrumentami najczęściej jest utożsamiany, jednak Big Bandy w takich ośrodkach jak Nowy Orlean i Nowy Jork, powstały właśnie na tej formie muzycznej.
Fortepian – klawiszowy, młoteczkowy, strunowy instrument muzyczny. Współczesny fortepian dysponuje skalą od A2 (niektóre modele C2) do c5 (88 dźwięków/klawiszy).

Chociaż podpisał kontrakt jako bluesowy pieśniarz, to szefowie OKeh szybko zauważyli jego wszechstronność i zatrudniali go jako muzyka firmowego do akompaniowania innym, najlepszym gwiazdom wytwórni. Jest więc na płytach takich wykonawców jak Chocolate Dandies, Louis Armstrong i Duke Ellington (1928). Klasycznych, dzięki jego znakomitym partiom solowym, nagrań dokonał z Louis Armstrong Hot Five's (1927); były to m.in. I'm Not Rough, Hotter Than That.

John M. Dodds (ur. 16 lutego 1892 - zm. 8 sierpnia 1940), amerykański muzyk jazzowy, jeden z najwybitniejszych klarnecistów epoki jazzu tradycyjnego. Grał od 10 roku życia. Pierwsze muzyczne szlify zdobywał w grupach Eagle i Tuxedo. W latach 1912-1919 współpracował Kidem Orym, grywając na statkach pływających po Missisipi. W 1920 roku przeniósł się do Chicago, gdzie zaangażował się w projekt King Oliver Jazz Band. Lata 20. to bardzo płodny okres w twórczości Johnnego Doddsa. Dokonał wówczas cyklu nagrań z większością ówczesnych sław. Grał w wielu zespołach. Z młodszym bratem, perkusistą Baby Doddsem, stanowili trzon grup Hot Five i Hot Seven Louisa Armstronga. Współtworzył również Oliver Creole Jazz Band. W 1930 roku, w efekcie Wielkiego Kryzysu zapoczątkowanego przez krach na Wall Street, Dodds, podobnie jak wielu muzyków, popadł w kłopoty finansowe. Mimo to nie opuścił Chicago, które w latach 30. utraciło prymat na korzyść Nowego Jorku. W roku 1938 wrócił do studia nagraniowego, wykorzystując fakt iż styl nowoorleański począł się ponownie cieszyć popularnością. Zmarł w Chicago w sierpniu 1940 roku, w wyniku drastycznego pogorszenia stanu zdrowia.
Akadia (franc. Acadie, ang. Acadia) – kolonia francuska w Ameryce Północnej. Akadia zajmowała obszar od wschodnich wybrzeży do ujścia Rzeki św. Wawrzyńca. Od południa graniczyła z Nową Anglią (z dzisiejszym Maine).

W latach 1928 i 1929 Lonnie Johnson i znakomity gitarzysta Eddie Lang stworzyli duet, który dokonał świetnych nagrań. Ponieważ były to czasy kiedy biali i czarni muzycy nie mogli grać razem, biały Eddie Lang firmował nagrania nazwiskiem Blind Willie Dunn. Pierwszych wspólnych nagrań dokonali 17 listopada (sobota) 1928 r. Były to dwa utwory: "Two Tone Stomp" i "Have to Change Keys to Play These Blues".

John Lee Curtis Williamson (ur. 30 marca 1914, zm. 1 czerwca 1948) – amerykański muzyk bluesowy znany jako Sonny Boy Williamson I. Wirtuoz harmonijki ustnej. "Wypromował" harmonijkę do roli instrumentu prowadzącego w bluesie. Uznawany za ojca nowoczesnego bluesa harmonijkowego.
Decca – firma fonograficzna założona w Wielkiej Brytanii w 1929 roku przez Edwarda Lewisa. Po wchłonięciu kilku pomniejszych producentów stała się drugą co do wielkości po EMI brytyjską wytwórnią płytową.

Jako artysta pod swoim własnym nazwiskiem i jako akompaniator takich wykonawców jak m.in. Clara Smith, Bertha Chippie Hill i Martha Raye Lonnie Johnson nagrał w ciągu prawie dwu dekad od swojego debiutu ponad dwieście utworów.

W 1929 r. odbył tournée w ramach programu Bessie Smith Midnight Steppers. Był to jedyny wypadek, kiedy nazwisko Smith i innego wykonawcy bluesowego były traktowane na afiszach i w kontrakcie tak samo. Johnson podróżował w jej prywatnym wagonie kolejowym i według świadków był także jej kochankiem.

Lata 30. XX wieku

Przez okres ponad pięciu lat, od sierpnia 1932 r. do listopada 1937 r. Johnson nie nagrał ani jednego utworu. Kryzys dotknął także przemysłu płytowego. Okres ten spędził pracując pozamuzycznie z dorywczymi występami.

Dania – Królestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.
T-Bone Walker (ur. 28 maja 1910, zm. 15 marca 1975) (prawdziwe nazwisko Aaron Thibeaux Walker; jego pseudonim pochodzi od wymowy jego imienia Thibeaux – Tibo, jak był nazywany przez matkę) – amerykański gitarzysta i wokalista bluesowy; wprowadził do bluesa gitarę elektryczną. Przedstawiciel bluesa teksańskiego.

W 1937 r. podpisał kontrakt z firmą Decca Records dla której dokonał w listopadzie 1937 i marcu 1938 r. kilkunastu nagrań, m.in. z pianistą bluesowym (boogie woogie) Rooseveltem Sykesem. Wziął także udział w projekcie Dekki, która postanowiła przypomnieć publiczności dawne sławy nowoorleańskie i stworzyła zespół all-stars z takimi muzykami jak klarnecista Johnny Dodds, jego brat perkusista Baby Dodds i trębacz Natty Dominique. Występowali oni w radiu ale i w klubie chicagowskim Three Deuces.

Greenwich Village, inaczej West Village lub w skrócie The Village - dzielnica mieszkalna na Manhattanie w Nowym Jorku. Graniczy z Broadwayem na wschodzie (granicą jest 5th St.), rzeką Hudson na zachodzie, Houston Street na południu, i 14th Street na północy.
Carnegie Hall – nowojorska sala koncertowa, jedna z najbardziej prestiżowych na świecie. Mieści się w Nowym Jorku przy 57 ulicy i 7 alei. Dokładny adres to Carnegie Hall 881 Seventh Avenue, NY 10019-3210

Jednak prawdziwe ożywienie jego kariery i wspaniałe nagrania łącznie przebojami ("He's a Jelly-Roll Baker" z piątkowej sesji z 13 lutego 1942 r.) nastąpiły po podpisaniu kontraktu z firmą Bluebird Records. Nagrywał dla niej od listopada 1939 r. do grudnia 1944 r. Ze względu na okres wojny i ograniczenie produkcji płyt (surowiec strategiczny) było to tylko ok. 35 utworów.

Jazz – gatunek muzyczny, który powstał w początkach XX wieku na południu Stanów Zjednoczonych w Nowym Orleanie jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej. Stanowi połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej.
Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

Lata 40. XX wieku

W 1946 r. nagrywał dla firmy Disc (12 utworów) wspólnie z pianistą bluesowym Blind Johnem Davisem.

W 1947 r. podpisał kontrakt z wytwórnią King Records z Cincinnati, który trwał do 1952 r. W tym samym roku jego popowy utwór "Tomorrow Night" stał się wielkim przebojem a jeszcze większym – "Pleasing You (As Long I Live)" z sierpnia 1948 r.

W 1947 r. występował z wybitnym przedstawicielem bluesowej harmonijki ustnej Johnem Lee Sonny Boy Williamsonem w chicagowskim klubie Georgia a w ramach nostalgii z zespołem Kid Ory Band w Carnegie Hall w Nowym Jorku w 1948 r.

Edward Kennedy "Duke" Ellington (ur. 29 kwietnia 1899 w Waszyngtonie, zm. 24 maja 1974 w Nowym Jorku) – amerykański pianista, lider big bandu, kompozytor, wybitna postać w muzyce Stanów Zjednoczonych (nie tylko jazzowej).
Country blues (folk blues, rural blues, downhome blues, blues wiejski) (nie mylić z muzyką country) − najwcześniejsza forma bluesa powstała w latach 90. XIX wieku. Jego początki związane są z rozwojem niewolnictwa w południowych Stanach Zjednoczonych. Country Blues rozwinął się w wielu regionalnych formach między innymi w Memphis, Detroit, Chicago, Teksasie, Piedmont, Louisianie, Atlancie, St. Louis, Wschodnim Wybrzeżu, Nowym Orleanie, Delcie Mississippi i Kansas.

W 1948 r. Johnson zakłado swoje trio The Three Clouds z bardzo zmiennym składem, z którym dokonał kilkudziesięciu nagrań dla firmy King.

Lata 50. XX wieku

W 1952 r. brytyjscy tradycjonaliści zaprosili go na serię występów po Wielkiej Brytanii, gdzie ze swoim wszechstronnym repertuarem i wspaniałą techniką był sensacją i osiągnął status równy gwiazdom filmowym. Jednak ta moda na jazz tradycyjny skończyła się po jakimś czasie i dalsze zmiany, które zaczęły zachodzić w muzyce popularnej zatrzymały karierę Johnsona. Zaczął pracować w Benjamin Franklin Hotel w Filadelfii jako woźny.

Walc jest tańcem wirowym pochodzenia niemieckiego, o umiarkowanym tempie, w takcie 3/4. Za prototyp walca uchodzą tzw. taniec niemiecki (niem. Deutscher Tanz, Deutsche) w takcie 3/8 oraz pokrewne mu lendler, Steirischer (zwany w Polsce sztajerkiem), Dreher, czyli obracany, oraz Roller, czyli toczony.
Louis Daniel Armstrong (pseudonim artystyczny Satchmo lub Pops) (ur. 4 sierpnia 1901 w Nowym Orleanie, zm. 6 lipca 1971 w Nowym Jorku) – amerykański trębacz i wokalista jazzowy. Wyróżniał się swoim stylem gry na trąbce i swoją wokalistyką jazzową, do której wprowadził śpiew scatem.

13 lipca 1959 r. Johnson dokonał nagrań w pieśniarką bluesową Victorią Spivey, które ukazały się na albumie Idle Hours w 1961 r. i na CD w 1992.

Po występach w chicagowskim klubie Playboya w 1960 r. mógł rzucić pracę woźnego w hotelu i całą pierwszą połowę lat 60. spędził zapraszany na różne festiwale folkowe i bluesowe zarówno w Stanach Zjednoczonych jak i w Europie. Dokonał nagrań w Anglii, Niemczech i Danii. W 1965 r. pod koniec fali folkowej występował w kawiarniach Greenwich Village w Nowym Jorku.

Gitarzysta - osoba grająca na gitarze, muzyk, instrumentalista, członek zespołu muzycznego lub artysta solowy. Popularnie gitarzystów dzieli się na rytmicznych i prowadzących.
Ballada – wierszowana opowieść, łącząca w sobie cechy liryki (nastrojowość, emocjonalność), epiki (fabuła, narrator) i dramatu (dialogi, akcja), której tematem są niezwykłe wydarzenia. Jest gatunkiem synkretycznym. Jej nazwa pochodzi od włoskiego ballare (tańczyć), co wskazuje na włosko-prowansalskie początki. Romantyczna ballada nawiązuje jednak do ludowych pieśni, które między XII a XIV w. pojawiły się w Danii i Szkocji. Pod koniec XVIII w. odkryli je miłośnicy folkloru. Wkrótce ballada stała się ulubionym gatunkiem poetów. Jej forma romantyczna wyróżnia się śpiewnością wiersza, nastrojowością, tajemniczością niejasno zarysowanych zdarzeń z interwencją złowrogich sił nadzmysłowych. Uwydatnieniu sensacyjności sprzyja konstrukcja narratora – zdziwionego światem – który przedstawia.

Wkrótce przeniósł się do Toronto w Kanadzie, gdzie występował lokalnych klubach. Miał także swój własny klub Home of the Blues.

Końcowe lata życia

Po 1968 r. nie był już aktywny z powodu choroby. W 1969 r. samochód biorący udział w kraksie, po uderzeniu wpadł na chodnik i potrącił Johnsona. Muzyk już nigdy nie wyzdrowiał, ale w 1970 r. wystąpił jeszcze wspólnie z Buddym Guyem.

Zmarł na wylew (skutek wypadku).

"Blind" Lemon Jefferson (ur. 15 października 1884, zm. grudzień 1929) – amerykański niewidomy muzyk bluesowy, wokalista i gitarzysta związany z Teksasem. Jeden z najpopularniejszych gitarzystów i wokalistów bluesowych lat 20. XX wieku. Znany także jako Deacon L.J. Bates i Elder J.C. Brown.
Boogie-woogie - styl gry fortepianowej zapoczątkowany przez Afroamerykanów, przeważnie w instrumentalnym bluesie, z charakterystycznymi, mocnymi figurami basowymi. Rozwinął się po 1920 roku w Chicago i St. Louis.

Pochowany jest na cmentarzu w Filadelfii, stan Pensylwania.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)