Lotniskowce typu Essex - Polski Serwis Naukowy

USS "Intrepid" w 1968 po powojennej przebudowie (modyfikacja SCB 27C)

Lotniskowce typu Essex były podstawowymi dużymi lotniskowcami floty amerykańskiej podczas II wojny światowej. Ogółem wprowadzono do służby 24 jednostki tego typu, z budowy 8 kolejnych jednostek zrezygnowano po zakończeniu wojny. W trakcie budowy okręty były nieustannie ulepszane, z reguły przez rozbudowę artylerii przeciwlotniczej.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Samolot odrzutowy, odrzutowiec – samolot, którego napęd stanowi jeden lub więcej silników odrzutowych. Ściślej rzecz biorąc silniki są najczęściej turboodrzutowymi albo turbowentylatorowymi. Samoloty te rozwijają znaczne prędkości, często poddźwiękowe, a nawet naddźwiękowe.

Okręty typu dzieli się na 10 lotniskowców podstawowego typu Essex i 14 ulepszonego typu, traktowanego czasem jako osobny typ Ticonderoga. Pierwsze lotniskowce typu Essex weszły do służby w roku 1943. 14 okrętów zdążyło wziąć udział w walkach II wojny światowej na Pacyfiku. W trakcie walk kilka z nich zostało ciężko uszkodzonych przez ataki japońskich kamikaze, ale żaden z nich nie zatonął. Wynikało to po części z ich konstrukcji, w której hangar nie stanowił integralnej części kadłuba a jedynie lekką nadbudówkę nad pokładem. Właściwe opancerzenie znajdowało się pod hangarami – takie rozwiązanie chroniło żywotne części okrętu przed uderzeniem bomb, jednak po każdorazowym trafieniu okręty były ciężko uszkodzone.

Vought F4U Corsair (ang. korsarz) - samolot myśliwski lotnictwa Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (US Navy) produkowany przez zakłady Vought-Sikorsky Aircraft (poprzednie Chance Vought) w latach 1942 - 1952. Podczas II wojny światowej samoloty te produkowały również pod oznaczeniem FG zakłady firmy Goodyear, oraz jako F3A zakłady Brewster.

Floryda, ang. State of Florida – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych, na półwyspie Floryda otoczonym przez wody Zatoki Meksykańskiej na zachodzie i Oceanu Atlantyckiego na wschodzie. Floryda graniczy na północy z Alabamą i Georgią. Teren jest nizinny, płaski lub pofałdowany, liczne jeziora i bagna, głównie na południu; 2/3 stanu pokrywają tereny leśne.

Po wojnie większość okrętów klasy pozostała w służbie czynnej. 14 z nich poważnie zmodyfikowano według programów SCB 27C i SCB 125, by umożliwić przenoszenie samolotów odrzutowych – poza wymianą wyposażenia zmiany polegały przede wszystkim na wzmocnieniu wytrzymałości pokładów i katapult oraz poszerzeniu pokładu do lądowania i odchyleniu go w kierunku lewej burty. Trzy okręty przebudowano w latach 60. na śmigłowcowce desantowe, przystosowane do przenoszenia 40 śmigłowców i zakwaterowania 1650 żołnierzy desantu (USS "Boxer", "Princeton" i "Valley Forge"). Większość jednostek wycofano ze służby na przełomie lat 60. i 70. Lotniskowiec "Lexington" służył jako okręt szkolny aż do 1991.

Kalifornia (ang. California) – najludniejszy, najbogatszy oraz trzeci co do wielkości (po Alasce i Teksasie) stan USA. Położony na zachodnim wybrzeżu USA, nad Oceanem Spokojnym. Na północy graniczy ze stanem Oregon, na wschodzie ze stanem Nevada, na południowym wschodzie z Arizoną, a na południu z meksykańskim stanem Baja California. Cztery największe miasta stanu to: Los Angeles, San Francisco, San Diego i San José. W Kalifornii znajduje się aż osiem z pięćdziesięciu największych miast USA. Stan znany jest ze zróżnicowanego środowiska przyrodniczego i klimatu, a także z powodu wielorasowego i wielokulturowego społeczeństwa.

Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.

Cztery okręty tej klasy zachowano jako okręty muzealne: USS "Yorktown" w Charleston, USS "Lexington" w Corpus Christi, USS "Intrepid" w Nowym Jorku i USS "Hornet" w Alameda, niedaleko San Francisco w Kalifornii. USS "Oriskany" został zatopiony 17 maja 2006 u brzegów Florydy, aby stworzyć sztuczną rafę na głębokości 65 m dostępną dla płetwonurków.

Wieża artyleryjska - element konstrukcji okrętów wojennych, służący do obrotowego mocowania dział oraz ochrony ich mechanizmów i obsługi przed ogniem nieprzyjaciela lub wpływami atmosferycznymi. Przez zamocowanie obrotowe w wieży działa uzyskują duży kąt ostrzału w poziomie. W celu ochrony dział i obsługi przed ogniem nieprzyjaciela, wieże stosowane w historycznych klasach okrętów artyleryjskich (głównie pancerniki i krążowniki) były opancerzone.

Hangar (z fr.) – duży budynek (hala) służący do zabezpieczania przed działaniem czynników atmosferycznych samolotów, szybowców, balonów, łodzi, itp. Często przystosowany do bieżących przeglądów i napraw.

Ukończone okręty typu Essex

Dane techniczne

Typ Essex podczas II wojny światowej:

Wyporność: 27.100 t

Długość: 266 m

Szerokość kadłuba: 28,4 m

Szerokość maksymalna: 45 m

Zanurzenie: 8,8 m

Prędkość: 33 węzłów

Załoga: 3448

Uzbrojenie:

12 dział uniwersalnych 127 mm w wieżach dwudziałowych,

działka przeciwlotnicze 40 mm i 20 mm

Liczba samolotów: 80-100, przykładowo

36 myśliwców F6F Hellcat (lub F4U Corsair od listopada 1944),

36 bombowców nurkujących SB2C Helldiver,

18 samolotów torpedowych TBF Avenger

Oerlikon 20 mm - armata automatyczna kalibru 20 mm zaprojektowane przez Reinholda Beckera w 1914 i będące w użyciu do tej pory przez siły zbrojne wielu państw na całym świecie.

Śmigłowcowiec – ogólne określenie klas okrętów, których podstawową cechą jest przystosowanie do bazowania na nich śmigłowców. Klasę śmigłowcowców utożsamia się najczęściej z krążownikami śmigłowcowymi, natomiast wyróżnia się jeszcze osobno śmigłowcowce desantowe. Śmigłowcowce zabierają od 4 do kilkudziesięciu śmigłowców i posiadają odpowiednio duże lądowisko, czasami zajmujące większość pokładu oraz hangary do przechowywania śmigłowców. Określenie to nie obejmuje natomiast okrętów przenoszących jeden lub dwa śmigłowce, jako uzupełnienie innego uzbrojenia.