Kopia Matki przed Guggenheim Museum
w Bilbao

Louise Bourgeois (ur. 25 grudnia 1911 w Paryżu, zm. 31 maja 2010 w Nowym Jorku) – rzeźbiarka amerykańska. Odznaczona National Medal of Arts i Legią Honorową.

Biografia

W maju 1919 roku rodzina Bourgeois nabyła posiadłość w Antony – w jej skład wchodził dom, pobliskie atelier, szklarnia i ogrody na drugim brzegu rzeki Bievre. W 1920 roku zarówno Louise, jak i jej rodzeństwo Pierre i Henriette podjęli naukę w szkole w Antony. Jednak już rok później Louise rozpoczęła uczęszczać do College Sevigne, a następnie w Lycée Fénelo w Paryżu, gdzie zdała maturę. Kiedy Monsieur Gounod z manufaktury Gobelins nie pojawiał się w pracy, dwunastoletnia Louise mogła wykorzystać swoje uzdolnienia rysunkowe w warsztacie tkackim. Dziewczynka sporządzała szkice do rekonstrukcji brakujących fragmentów tanin. Największym uszkodzeniom ulegała z reguły dolna część tapiserii, Bourgeois nabierała więc wprawy w rysowaniu nóg i stop. Ten motyw przewijał się regularnie w jej późniejszej twórczości.

Tuż po I wojnie światowej matka Louise zapadła na grypę hiszpankę. Louise przerwała naukę, by móc zaopiekować się chorą. Towarzyszyła jej podczas pobytu w Hotel des Anges w Le Cannet.

W latach 1923-1928 rodzina Bourgeois wynajęła Villę Marcel w Le Cannet, gdzie spędzała zimy, lata zaś w Antony. Louise podjęła ponownie naukę, tym razem w Lycée International w Cannes. W tym czasie obie z matką zawarły bliską znajomość z Pierrem Bonnardem.

Jako dwudziestojednoletnia dziewczyna, uczęszczała na wykłady rachunku różniczkowego i geometrii na Sorbonie; otrzymała też bakalaureat w dziedzinie filozofii na Uniwersytecie Paryskim. Jej praca dotyczyła Blaise'a Pascala i Immanuela Kanta. Dzięki rodzinnym znajomościom Louise uczestniczyła w wyprawie do Skandynawii i Rosji. 14 września 1932 roku w Antony umarła matka Louise.

W latach 30. Louise zniechęcała się do nauk matematycznych, zwracała się ku sztuce. Przez następne kilka lat studiowała w pracowniach rozmaitych artystów na Montparnasse i Montmartre. Podczas kolejnej wyprawy do Rosji zapoznawała się z teatrem moskiewskim oraz twórczością rosyjskich konstruktywistów. Przez dwa lata pracowała jako asystentka w pracowni Yves’a Brayera – jej rola polegała na zatrudnianiu modelek, przeważnie prostytutek. W tym czasie studiowała m.in. pod kierunkiem Fernanda Legera, który starał się przekonać Louise, że jej wrażliwość predestynuje ją do twórczości rzeźbiarskiej.

W 1937 roku Louise rozpoczęła studia historii sztuki w Ecole du Louvre z zamiarem uzyskania uprawnień przewodnika wycieczek po Luwrze. Rok później podnajęła część pracowni ojca, gdzie otwarła własną galerię sztuki, oferującą grafiki i obrazy Delacroix, Matisse'a i Bonnarda. Tu zawierała też znajomość z Amerykaninem Robertem Goldwaterem, historykiem sztuki, zbierającym w Paryżu materiały do pracy doktorskiej. Ów historyk sztuki proponował małżeństwo Louise Bourgeois – ślub odbył się 12 września 1938 roku w Paryżu. Jeszcze w tym samym roku Bourgeois wraz z Goldwaterem przeprowadziła się do Nowego Jorku. Tam, Louise przystąpiła do Art Students League, studiując pod kierunkiem Vaclava Vytlacila; zaczyna zajmować się grafiką. Dzięki swojemu mężowi, który cieszył się wielkim prestiżem, Louise zaczęła obracać się w środowisku wybitnych autorytetów w dziedzinie sztuki.

W 1940 roku przyszedł na świat Jean-Louis Bourgeois, syn Louise Bourgeois i Roberta Goldwatera.

Louise Bourgeois zmarła 31 maja 2010 roku w Nowym Jorku w wyniku ataku serca. Artystka pracowała niemal do ostatnich dni swojego życia.

Prace i projekty

W twórczości Louise Bourgeois przewijał się motyw tkania i opracowywania materiałów, co najprawdopodobniej jest związane z jej dzieciństwem. Najczęściej podejmowanym przez nią wątkiem był pająk konstruujący swoją sieć, wzbudzający zaufanie i poczucie bezpieczeństwa.

W 1938 roku przeprowadziła się do USA, gdzie w 1947 roku wystawiła swoje rzeźby. Choć jej wystawa była sukcesem i Muzeum Sztuki Współczesnej w Nowym Jorku zakupiło jedną z jej prac, była ignorowana przez rynek sztuki do lat 70. Dopiero w 1993 roku reprezentowała USA na Biennale w Wenecji. Jedną z jej najbardziej znanych rzeźb jest Matka – gigantyczny (ponad 9-metrowy) pająk ze stali i marmuru, będący od 2008 roku własnością Tate Britain. Artystka wykonała także sześć kopii Matki z brązu.

Przypisy