Louise Lehzen - Polski Serwis Naukowy

Louise Lehzen (ur. 3 października 1784, zm. 9 sierpnia 1870) - guwernantka Wiktorii, królowej Wielkiej Brytanii.

Biografia

Pochodzenie

Louise Lehzen była córką luterańskiego pastora z księstwa Koburg.

Początki pracy na dworze angielskim

Czteroletnia księżniczka Wiktoria na obrazie Stephena Denninga z 1823 r.

Jako guwernantkę zatrudniła ją Maria Ludwika Wiktoria von Sachsen-Coburg. Louise Lehzen uczyła najpierw Feodorę, jej córkę z pierwszego małżeństwa, następnie zaś Wiktorię, córkę Marii Ludwiki Wiktorii i Edwarda, księcia Kentu, przyszłą królową Wielkiej Brytanii. Po objęciu stanowiska guwernantki Wiktorii Louise Lehzen otrzymała tytuł baronowej.

Edward August (ur. 2 listopada 1767, zm. 23 stycznia 1820) – członek brytyjskiej rodziny królewskiej, czwarty syn króla Jerzego III i królowej Charlotte, księżniczki meklemburskiej. Był ojcem królowej Wiktorii.

Anna Feodora Augusta Charlotte Wilhelmine zu Leiningen (ur. 7 grudnia 1807 w Amorbach, zm. 23 września 1872 w Baden-Baden) - niemiecka arystokratka, księżniczka zu Leiningen i poprzez małżeństwo księżna Hohenlohe-Langenburg.

Baronowa Lehzen zajęła się edukacją Wiktorii, gdy ta miała pięć lat. Szybko poczuła sympatię do swojej pupilki, a Wiktoria ją odwzajemniła. Choć wcześniej nie chciała się uczyć alfabetu, pod kierunkiem nowej nauczycielki szybko go przyswoiła. Co rano baronowa czytała Wiktorii proste opowiastki historyczne, co przyczyniło się do rozwoju późniejszych zainteresowań dziewczynki. Innym upodobaniem przejętym od guwernantki przez przyszłą królową było kolekcjonowanie bibelotów.

Albert Sachsen-Coburg-Gotha, Franz August Carl Albert Emmanuel von Sachsen-Coburg und Gotha (ur. 26 sierpnia 1819 w Coburgu, Bawaria, zm. 14 grudnia 1861 w Windsorze, Berkshire, Wielka Brytania) – drugi syn Ernesta I Sachsen-Coburg-Gotha i jego pierwszej żony - Ludwiki Sachsen-Gotha-Altenburg. Książę, mąż królowej brytyjskiej, Wiktorii. Miał jednego brata Ernesta II Sachsen-Coburg-Gotha.

Wiktoria z rodu Welfów, właściwie: Aleksandryna Wiktoria (ang. Alexandrina Victoria) (ur. 24 maja 1819 w Londynie, zm. 22 stycznia 1901 w Cowes na wyspie Wight) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii przez 63 lata (od 20 czerwca 1837). Od 1 stycznia 1877 r. także cesarzowa Indii. Żona księcia Alberta Sachsen-Coburg-Gotha. Jej krewni i potomkowie zasiadali na tronach Grecji, Jugosławii, Rosji, Rumunii i Niemiec, a obecnie panują w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii, Belgii, Danii i Hiszpanii.

Dwór angielski odnosił się do baronowej z niechęcią. Krytykowano jej prowincjonalne maniery (jak zwyczaj posypywania każdej potrawy kminkiem, przysłanym specjalnie dla niej z Hanoweru). Narzekano, że uczy Wiktorię niewłaściwego zachowania przy stole. Wychowanka baronowej była jednak do niej ogromnie przywiązana, nawet, gdy dorosła, nazywała ją "anielską, najdroższą mateczką, największym skarbem".

Pastor (łac. pastor – pasterz) – w Kościołach protestanckich to duchowny, który pełni obowiązki duszpasterskie w zborze. Mianowany jest bądź przez organy centralne danego Kościoła (np. synod, generalną konferencję), bądź jest powoływany przez kongregację wiernych przez demokratyczny wybór.

Dwór królewski - najważniejszy ośrodek polityczny państwa o ustroju monarchicznym. Dwór królewski stanowiły osoby przebywające w otoczeniu monarchy i mające wpływ na bieg wydarzeń w państwie.

Doradczyni i powiernica królowej Wiktorii

Po koronacji Wiktorii na królową Anglii baronowa Lehzen stała się jej najbliższą powiernicą i doradczynią. Władczyni chciała jej wyznaczyć oficjalne stanowisko na dworze, baronowa jednak odmówiła.

Louise Lehzen znajdowała się w opozycji do matki Wiktorii i jej kochanka Johna Conroya.

W czasie "kryzysu sypialnianego" przekonywała królową, że nie powinna się godzić na wymianę przez sir Roberta Peela dam dworu na pochodzące z jego stronnictwa.

Bibelot - niewielki przedmiot, często o niewielkiej lub żadnej wartości użytkowej, wykonany ze zdobionej porcelany, laki, srebra, złota itp. Bibeloty ustawiano na kominkach, meblach, w serwantkach w celach dekoracyjnych w celu upiększenia pomieszczenia.

Królowe Anglii - jest to chronologiczny spis żon władców angielskich; wszystkich koronowanych lub też jedynie używających tytułu królewskiego. W nawiasach podane są ich daty życia i śmierci, obok podane jest również imię ich królewskiego małżonka.

Osłabienie pozycji na dworze

Pozycja baronowej Lehzen uległa wyraźnemu osłabieniu po ślubie Wiktorii z Albertem.

Guwernantka królowej była przychylna jej małżeństwu, Albert zamierzał bowiem sprowadzić na dwór angielski więcej Niemców. Książę małżonek nie lubił jednak baronowej, określał ją jako "głupią, narwaną, wulgarną intrygantkę, chorą na obsesję zdobycia władzy. Oskarżał ją też o podsłuchiwanie pod drzwiami królewskiej sypialni.

Sir Robert Peel, 2. baronet (ur. 5 lutego 1788 w Bury w Lancashire, zm. 2 lipca 1850 w Londynie), premier Wielkiej Brytanii w latach 1834-1835 oraz 1841-1846. Rząd Peela, który dziś określany jest jako konserwatywny (współczesna brytyjska Partia Konserwatywna uważana jest za polityczną spadkobierczynię stronnictwa Torysów), wprowadził ustawy promujące wolny handel. Żeby złagodzić skutki wielkiej klęski nieurodzaju, która nawiedziła Anglię i Irlandię w roku 1841-1847 zniósł cła na zboże, co wywołało rozłam w partii.

Luteranizm – doktryna teologiczna i chrześcijański ruch reformacyjny, zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku (za datę jego rozpoczęcia uważa się rok 1517). Stanowi jeden z nurtów protestantyzmu i ewangelicyzmu.

Pod wpływem "najdroższego anioła" Alberta Wiktoria coraz rzadziej radziła się baronowej Lehzen, zgodziła się też nie zabierać jej ze sobą podczas wyjazdu do Szkocji.

Powrót do Niemiec

We wrześniu 1842 r. baronowa poprosiła o zwolnienie ze stanowiska "z powodu złego stanu zdrowia". Wyjechała rano, nie pożegnawszy się z królową. Po opuszczeniu dworu osiedliła się u siostry w Buchenbergu i poświęciła edukacji siostrzeńców. Zmarła 9 sierpnia 1870.

Bibliografia

Longford E., Victoria R.I., London

Tisdale E.E.I., Oueen Victoria's Private Life, London

Strachey Lytton, Queen Victoria, London

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Louise Lehzen