Lublin - stacja kolejowa - Polski Serwis Naukowy

Stacja Lublin (czasem jako Lublin Główny) – najważniejsza stacja kolejowa na terenie Lublina. Stacja węzłowa w Lublinie, znajdująca się przy placu Dworcowym, jest dworcem o największej liczbie odprawionych pasażerów we wschodniej Polsce. Zabytkowy dworzec, przez wielu uważany za ścisłą czołówkę Polski jeśli chodzi o wygląd zewnętrzny, wybudowany został w roku 1877. Do dzisiejszego stanu doprowadził go 10-letni remont.

Nałęczów – stacja kolejowa we wsi Drzewce-Kolonia, 4 km na północ od miasta Nałęczów, w województwie lubelskim, w Polsce. Stacja styczna ze stacją Nałęczów Wąsk. Nałęczowskiej Kolei Dojazdowej.
Przeworsk to miasto i gmina w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, dawna siedziba magnaterii polskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa przemyskiego. Leży na pograniczu Pradoliny Podkarpackiej i Pogórza Rzeszowskiego.

Historia dworca

Lubelski dworzec główny mieści się w zabytkowym budynku wzniesionym w 1877 roku w ramach połączenia Lublina z Warszawą w postaci Kolei Nadwiślańskiej. Zanim jednak poprowadzono tory przez Lublin, należało uzgodnić przyszłą lokalizację dworca, a spory o to, gdzie ma się on znajdować, trwały około 15 lat. Proponowano koncepcje budowy w okolicach ówczesnych wsi Ponikwoda i Tatary, czyli od strony Lubartowa, bądź na gruntach wsi Bronowice. Ostatecznie zwyciężyła druga koncepcja i od 1875 roku na lubelskim przedmieściu Piaski rozpoczęto budowę dworca.

Chełm (ukr., ros. Холм – Chołm) – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce. Znajduje się na południowy wschód od Lublina, na północ od Zamościa oraz na południe od Białej Podlaskiej, w odległości 25 km od granicy z Ukrainą. Leży nad rzeką Uherką, lewym dopływem Bugu.
Zaklików – stacja kolejowa na północnych obrzeżach Zaklikowa, w powiecie stalowowolskim, w województwie podkarpackim położona na wybudowanej w roku 1915 linii kolejowej łączącej Lublin z Galicją.

W marcu 1877 roku do dworca były już doprowadzone wszystkie tory, wybudowano także niezbędne mosty i przejazdy. Rozpoczęły się testy, a pierwsze próbne pociągi zaczęły przyjeżdżać do miasta. Oficjalnie dworzec został otwarty 30 sierpnia 1877 roku.

Podróż do Warszawy według ówczesnego rozkładu jazdy trwała 7 godzin, co oznacza, że szybkość pociągu osobowego wynosiła 35 wiorst na godzinę (tj. 37,3 km/h). Pociągami można było podróżować w trzech klasach: za trzecią, najtańszą klasę, jadąc do Warszawy trzeba było zapłacić 2 ruble i 4 kopiejki, a za klasę pierwszą płacono 4 ruble i 89 kopiejek. Odjazd pociągu ogłaszany był trzema dzwonkami.

Peron jest to element przystanku, dworca kolejowego lub autobusowego służący do bezpiecznego wsiadania i wysiadania podróżnych oraz ładowania bagażu.
Rejowiec – stacja kolejowa w Rejowcu Fabrycznym, w województwie lubelskim, w Polsce. Znajdują się tu 2 perony. Z tej stacji kursują pociągi bezpośrednie do stacji:

Budynek dworca przeszedł przebudowę na początku lat 20. XX wieku. Współcześnie, odnowiony i zmodernizowany gmach, z wybudowaną niedawno częścią, otwarto w 2004 roku. Obecnie stacja węzłowa w Lublinie jest dworcem o największej liczbie odprawionych pasażerów we wschodniej Polsce. Zabytkowy dworzec przez wielu uważany jest za ścisłą czołówkę Polski jeśli chodzi o wygląd zewnętrzny, a do dzisiejszego stanu doprowadził go 10-letni remont.

Parowóz (lokomotywa parowa) – lokomotywa napędzana maszyną parową lub turbiną parową. Para pochodzi z kotła opalanego węglem i drewnem, rzadziej ropą czy mazutem, a w parowozach bezogniowych z zasobnika pary.
Bełżec – stacja kolejowa w Bełżcu, w województwie lubelskim, w Polsce działająca od 1915 roku. Znajdują się tu 3 perony. Na stacji, obsługującej miasto Tomaszów Lubelski i okoliczne miejscowości, zatrzymują się zarówno pociągi towarowe jak i osobowe. 13 grudnia 2009 r., w wyniku zmian w kolejowym rozkładzie jazdy zlikwidowano połączenia pasażerskie do Bełżca, co pociągnęło za sobą protesty mieszkańców. W czerwcu 2011 roku spółka Przewozy Regionalne uruchomiła pociągi REGIO relacji Lublin-Bełżec kursujące dwa razy dziennie. Ruch pasażerski odbywa się teraz przez część roku (weekendy majowe i wakacje).

Stacja Lublin

Dworzec PKP w Lublinie.

Hala główna dworca.

Dworzec kolejowy kategorii B znajduje się na południe od centrum miasta, przy placu Dworcowym, w dzielnicy Piaski. Przed dworcem pętla trolejbusowa linii 150, połączenia z centrum miasta zapewniają także autobusy. W bliskim sąsiedztwie dworca także trasy linii trolejbusowych 151, 152 i 160 (przy pl. Bychawskim). Przed wejściem znajduje się duży postój taxi. W pobliżu dworca znajduje się również Dworzec Południowy PKS, z jego bezpośrednich okolic odjeżdżają też autobusy i busy prywatnych przewoźników, między innymi do Biłgoraja, Bychawy, Krzczonowa, Żółkiewki, Zakrzówka i Świdnika.

Lublin Tatary - towarowa stacja kolejowa na terenie Lublina. Mieści się w dzielnicy Tatary. Od stacji odchodzą bocznice kolejowe do dawnej Fabryki Samochodów Ciężarowych.
Warszawa Wschodnia, znana jako Dworzec Wschodni, właściwie Warszawa Wschodnia Osobowa – jeden z ważniejszych warszawskich dworców kolejowych, położony na warszawskiej linii średnicowej. Budynek dworca położony jest w dzielnicy Praga Północ między ulicami Kijowską a Lubelską, na zachodnim krańcu rozległych terenów stacji. Pod względem ogólnej liczby odprawianych pociągów jest głównym dworcem Warszawy. Wszystkie pociągi zatrzymujące się na Dworcu Centralnym i Śródmieściu – dwóch dworcach o największej liczbie pasażerów – zatrzymują się również na Dworcu Wschodnim (nie dzieje się tak na Dworcu Zachodnim).

W bezpośrednim sąsiedztwie dworca ma swoją siedzibę Lubelski Zakład Przewozów Regionalnych, a także Urząd Pocztowy Lublin 2.

Ruch towarowy w Lublinie jest obsługiwany głównie przez stację Lublin Tatary, stąd dla stacji Lublin ma on mniejsze znaczenie.

Budynek dworca i perony znajdują się w pobliżu wschodniego końca terenu stacyjnego. Główna hala dworca mieści okienka kasowe, posterunek SOK, przechowalnię bagażu, punkty gastronomiczne i kiosk z prasą. W nowo wybudowanej części budynku funkcjonuje punkt gastronomiczny i kawiarenka internetowa, natomiast w przejściu łączącym nową część z główną halą umieszczono poczekalnię. Po remoncie zlikwidowano antresolę mieszczącą punkty usługowe. Piętro istnieje natomiast w nowo wybudowanej części (mieści się tam bar-restauracja). Z hali istnieje bezpośrednie przejście na peron 1. Przejście podziemne łączy front dworca z peronami.

Taksówka - środek transportu miejskiego, samochód służący do świadczenia nieregularnych usług przewozowych, pasażerskich lub pasażersko-towarowych, zazwyczaj stosunkowo niewielkiej odległości, w granicach miasta lub jego okolic. Ze względu na intensywną eksploatację samochody kupowane jako taksówki mogą mieć specjalną konstrukcję lub ograniczenia gwarancyjne. Osoba trudniąca się świadczeniem takich usług to taksówkarz. Do odpowiedniego naliczania opłat za przejazd służy taksometr.
Semafor – pociągowy sygnalizator kolejowy do sterowania ruchem kolejowym poprzez informowanie maszynisty przy pomocy ustawienia ramion (semafory kształtowe) lub barwnych świateł (semafory świetlne lub kształtowe pod warunkiem, że zostały wyposażone w odpowiednie latarnie zapalane w porze nocnej) o możliwości jazdy bądź nakazie zatrzymania pociągu, obowiązującej prędkości, a nierzadko także o tym, jaki sygnał jest wyświetlany na kolejnym semaforze, lub o innych okolicznościach występujących na szlaku.

Na stacji w Lublinie działa lokomotywownia (dawniej: parowozownia) ze sprawną obrotnicą, istnieje także spora ilość torów postojowych dla składów pasażerskich i EZT. Stacja Lublin jest wyposażona w semafory świetlne, obsługiwana zaś przez nastawnie LbA (najbardziej na zachód), LbB i LbC (po wschodniej stronie stacji).

Linia kolejowa nr 2 (Kolej Warszawsko-Terespolska) – linia kolejowa o długości 211,312 km, łącząca Warszawę z Terespolem. Fragment międzynarodowej linii E20, która jest częścią II Paneuropejskiego Korytarza Transportowego Zachód – Wschód łączącego Berlin z Moskwą.
Kategorie dworców kolejowych w Polsce - to podział wprowadzony w 2010 roku, przez PKP Dworce Polskie, zarządcę największych dworców kolejowych w Polsce.

Na terenie stacji znajdują się dwa (niesprawne) żurawie wodne wykorzystywane niegdyś do naboru wody przez parowozy. Regularny ruch parowozowy został zawieszony na terenie stacji Lublin w okolicach 1988 roku. W Lublinie stacjonowały głównie Pt47, Ty2 i Ol49.

Zachowane lubelskie maszyny jako pomniki:

Pt47-157 na stacji kolejowej Lublin

Pt47-13 lokomotywownia PKP Cargo w Krakowie Płaszowie

Pt47-93 ekspozycja Skansenu Taboru Kolejowego Zduńska Wola Karsznice, ul. Kolejowa 6

Pt47-104 Muzeum Kolejnictwa w Warszawie

Pt47-152 ekspozycja Skansenu Taboru Kolejowego w Chabówce

Ty2-949 ekspozycja Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku, Jaworzyna Śląska, ul. Towarowa 4

Ol49-8 pomnik przy stacji kolejowej w Przeworsku

W Lublinie mieszczą się następujące sekcje: Przewozy Regionalne, PKP Intercity, PKP Cargo.

Lublin jest ważnym węzłem kolejowym. Przez miasto przebiega linia kolejowa łącząca Warszawę z granicą państwa w Dorohusku, a dalej z Kijowem. Dwie inne linie wybiegają z Lublina w kierunkach: południowym (do Stalowej Woli Rozwadowa i dalej – Przeworska) oraz północnym (do Łukowa – obecnie ruch pasażerski wstrzymany).
Przewozy Regionalne Sp. z o.o. – spółka transportowa należąca do samorządów województw, organizująca kolejowe pasażerskie przewozy regionalne, powstała dzięki formalnemu wydzieleniu przez prywatyzację z Polskich Kolei Państwowych.

Perony

Widok na perony.

Dworzec główny PKP w Lublinie.

Stacja posiada trzy perony, przy czym peron 1 przylega bezpośrednio do budynku dworca, dwa pozostałe są wyspowe.

Peron 1, zmodernizowany. Przylegający tor przelotowy obsługuje ruch ze wschodu w kierunku Warszawy oraz pociągi wyjeżdżające z Lublina. Z kolei tor oporowy (nieco bardziej w kierunku zachodnim) służy do wyprawiania krótszych składów pasażerskich w kierunku Warszawy, Dęblina, Rzeszowa, Stalowej Woli, Szastarki i Kraśnika.

Peron 2 - obsługuje głównie ruch dalekobieżny, przede wszystkim pociągi w kierunku wschodnim, oraz dłuższe składy wyjeżdżające z Lublina.

Peron 3, o skróconej długości. Oba tory przy peronie służą krótszym składom, głównie regionalnym pociągom do Dęblina, Stalowej Woli, Rzeszowa i Chełma, w przeszłości także - Łukowa.

Przy peronie 3 znajduje się pomnik parowóz Pt47-157 (odstawiony w 1983) z mini-muzeum poświęconym historii lokomotywowni Lublin.

Świdnik – miasto i gmina w południowo-wschodniej Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, około 10 km na wschód od Lublina. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa lubelskiego.
Dorohusk – stacja kolejowa w Dorohusku, w województwie lubelskim, w Polsce. Znajdują się tu 2 perony. Jest to kolejowe przejście graniczne z Ukrainą.

Planowany jest peron 4 dla Kolei Miejskiej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)