Lubsza - rzeka - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy rzeki. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Lubsza – rzeka w województwie lubuskim, prawy dopływ Nysy Łużyckiej. Najdłuższa rzeka województwa posiadająca źródło i ujście na jego obszarze.

Długość 66,4 km, powierzchnia dorzecza – 914,1 km².

Źródła na wysokości ok. 180 m n.p.m. na północny zachód od wsi Olbrachtów k. Żar na skraju Wzniesień Żarskich. Początkowo płynie dość wartko w kierunku północnym. Między Jasieniem a Lubskiem skręca na zachód, nie mogąc przebić się przez utwory morenowe. Od tego miejsca "rozleniwia" nurt i na Ziemi Gubińskiej ledwo toczy swe wody, choć jest wzmacniana dopływami rz. Golec i Wełnica. Nysę zasila w Gubinie na wysokości ok. 46 m n.p.m. Rzeka typowo nizinna. Płynie przez rozległe łużyckie lasy sosnowe i bagniste doliny, łącząc miasta Jasień i Lubsko (któremu daje nazwę), meandrując pomiędzy wzgórzami morenowymi, osiąga Gubin.

Żary (łac. Sara, Sarove, niem. Sorau (do XVIII w. – Soraw), dolnołużycki Żarow, krótko po 1945 r. – Żuraw lub Żóraw) to miasto i gmina w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, stolica powiatu żarskiego. W latach 1950 – 1998 miasto należało do województwa zielonogórskiego.

Bagno – obszar o utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużym nawilgoceniem. Bagna bardzo często tworzą się w zagłębieniach terenu we wszystkich strefach klimatycznych świata. Największe przestrzenie zajmują jednak na obszarach pokrytych wieczną zmarzliną (Syberia, północna Kanada) i w strefie równikowej. Poza tym tworzą się w dolinach i deltach dużych rzek, na pojezierzach, na płaskich obszarach bezodpływowych, w nieckach krasowych, w odciętych zatokach morskich i nad brzegami mórz i oceanów. W bagnach w wyniku procesów utleniania związków organicznych tworzy się torf.

Po raz pierwszy wzmiankowana w 1435 jako Lobischa od łużyckiego wyrazu "luby" – miły. Później nazwa ewoluowała: Lubost, Lubist, Lubst. Do dziś w Gubinie rzekę nazywa się Lubicą. W przeszłości niepozorna Lubsza powodowała wielokrotnie groźne powodzie, m.in. w latach: 1595, 1609, 1613, 1625, 1654, 1675, 1713, 1749, 1785, 1894, 1926, 1930, a później także w latach 1948, 1957, 1971, 1974. Mechanizmem powodującym stosunkowo częste rozlewanie się wód Lubszy u jej ujścia jest próg wodny rzeki głównej - Nysy Łużyckiej. Spływ jej jest wolniejszy, co przyczynia się do spiętrzania wód w jej dopływach. Uregulowania biegu doczekała się dopiero w latach 40. XIX wieku przy okazji budowy jednej z pierwszych linii kolejowych w Niemczech łączących ówczesną stolicę Prus – Berlin ze stolicą Dolnego Śląska – Wrocławiem.

Jasień (niem. Gassen) to miasto w woj. lubuskim, w powiecie żarskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jasień. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. zielonogórskiego.

Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).

Obecnie mocno zanieczyszczona; sytuacji nie poprawiło nawet wybudowanie oczyszczalni w Lubsku, jako że jedynie część ścieków miejskich do niej trafia. Pozostała część kanalizacji odprowadza je bezpośrednio do rzeki bez jakiegokolwiek oczyszczenia.

Miejscowości położone nad Lubszą : Olbrachtów (obszar źródliskowy), Miłowice, Suchleb, Lipinki Łużyckie, Brzostowa , Lipsk Żarski, Jasień , Lubsko , Mierków , Ziębikowo , Jałowice , Starosiedle , Gębice , Stargard Gubiński , Czarnowice , Pleśno , Żenichów , Gubin .

Nizina - wielka forma ukształtowania terenu, obszar leżący na wysokości od 0 do 300 m n.p.m.. Stanowią 1/3 procentowej powierzchni wszystkich kontynentów. Rozległe obszary nizinne noszą nazwę niżu. Na mapie hipsometrycznej oznaczone są jasno-zielonym kolorem.

Gubin (niem. Guben) – miasto i gmina miejska w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, nad Lubszą. Gubin leży w polskiej części Dolnych Łużyc, na granicy z Niemcami i do 1945 roku było wschodnią częścią miasta Guben.

Galeria

Lubsza

Tama na Lubszy w okolicy Świbnej

Bibliografia

Poligrafia Wydawnictwo - Ryszard Pantkowski Gubin-1998 ISBN 83-87891-00-2