Lucjan Szenwald - Polski Serwis Naukowy

Tablica informacyjna na temat Lucjana Szenwalda przy Placu Konstytucji w Warszawie

Grób Lucjana Szenwalda na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 23 lipca 2008

Lucjan Szenwald (ur. 13 marca 1909 w Warszawie, zm. 22 sierpnia 1944 w Kurowie) – polski poeta, działacz komunistyczny.

Władimir Władimirowicz Majakowski (ros. Владимир Владимирович Маяковский) (ur. (7) 19 lipca 1893 w Bagdadi, zm. 14 kwietnia 1930 w Moskwie) – rosyjski poeta i dramaturg, przedstawiciel futuryzmu.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Debiutował w Skamandrze w 1925 wierszem Przybierający księżyc. Był jednak członkiem innej grupy literackiej Kwadryga, która - w odróżnieniu od Skamandrytów - na czoło swojego programu wysuwała hasło podjęcia w twórczości zagadnień społecznych. Następnie był redaktorem tygodnika Na przełaj, organu partii Lewar i dwutygodnika Oblicze dnia.

Kurów – osada gminna w powiecie puławskim, województwo lubelskie, leżąca nad rzeką Kurówką oraz na pograniczu Wysoczyzny Lubartowskiej i Płaskowyżu Nałęczowskiego.

Kwadryga – warszawska grupa literacka działająca w dwudziestoleciu międzywojennym (1927–1931), zaliczana jest do II awangardy skupiona wokół warszawskiego czasopisma "Kwadryga". Grupa ukształtowała się w towarzyskim kręgu gimnazjalno–uniwersyteckim i złączona była głównie więzami pokoleniowymi i środowiskowymi. Grupa przyjęła patronat Norwida i Brzozowskiego, co było typowe dla wielu młodych poetów lat 30. Najbardziej charakterystyczne akcenty publicystyki grupy to krytyczny stosunek wobec Skamandra, a szczególnie wobec praktyki artystycznej Tuwima, oraz aprobata dla programu Awangardy Krakowskiej.

Prowadził aktywną działalność polityczną: od 1930 w KZMP, od 1932 w KPP. W latach 1938-1939 był trzykrotnie aresztowany. Po wrześniu 1939 trafił najpierw do Kowla, a w grudniu 1939 wraz z rodziną do Lwowa. Zarówno w Kowlu jak też we Lwowie bez wahania realizował politykę władz sowieckich. We Lwowie pracował w Lwowskim Obwodowym Radiokomitecie jako redaktor audycji dla młodzieży, tłumaczył Majakowskiego i innych poetów sowieckich. Publikował w Czerwonym Sztandarze.

Syberia (ros. Сибирь) – kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji, położona między Uralem na zachodzie, Oceanem Arktycznym na północy, Oceanem Spokojnym na wschodzie, oraz stepami Kazachstanu i Mongolii na południu.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

10 czerwca 1941 opuścił Lwów i wstąpił do Armii Czerwonej. Do lipca 1943 przebywał w Syberii, gdzie pracował w Batalionach Roboczych, a następnie jako łącznik sztabowy. Wziął udział w organizowaniu Dywizji im. T. Kościuszki w Sielcach nad Oką. Od 1943 prowadził kroniki 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki; uczestnik bitwy pod Lenino. Jego przyjaciele twierdzą, że był szlachetnym, czarującym, dobrym człowiekiem o pięknym charakterze. Zginął przypadkowo, gdy jako żołnierz pojechał na inspekcję. Usiadł na błotniku, samochód zahamował, on spadł. Z samochodu jadącego przed nim wytoczyły się beczki, które zabiły poetę. Istnieje również wersja (niepotwierdzona), że zginął zastrzelony przez żołnierzy sowieckich w okolicach Majdanka, gdy nie zechciał, na ich żądanie, wysiąść z samochodu.

Maciej Maleńczuk, właściwie Mirosław Maleńczuk (ur. 14 sierpnia 1961 w Wojcieszowie) – polski wokalista i gitarzysta rockowy, poeta. We wczesnej fazie swojej twórczości określany mianem "barda Krakowa". Z wykształcenia ślusarz-spawacz.

Czerwony Sztandar – gazeta wydawana w języku polskim we Lwowie po agresji ZSRR na Polskę 17.09.1939 przez okupacyjne władze sowieckie od 5 października 1939 do agresji III Rzeszy na ZSRR 22 czerwca 1941 i zakończenia sowieckiej okupacji Lwowa.

W poematach i wierszach nawiązywał do tradycji klasycznej i romantycznej; dokonywał także przekładów z literatury angielskiej i rosyjskiej. Autor (m.in.) tekstu powszechnie znanej do dziś piosenki "Niech żyje wojna", śpiewanej po wojnie przez Stanisława Grzesiuka, a obecnie przez Macieja Maleńczuka oraz wiersza z frontu, "Ballada o pierwszym batalionie", napisanym w październiku 1943 roku.

Komunistyczny Związek Młodzieży Polskiej (KZMP) - komunistyczna organizacja młodzieży, działająca w Polsce w latach 1922 - 1938. Była nadzorowana przez wywiad ZSRR, INO OGPU, INO NKWD - kierowana pośrednio przez KPP.

Bitwa pod Lenino - bitwa stoczona w dniach 12-13 października 1943 nieopodal wsi Lenino, na Białorusi pomiędzy radziecką 33 Armią pod dowództwem gen. płk. Wasilija Gordowa (Front Zachodni) i walczącą w jej składzie polską 1 Dywizją Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, a Wehrmachtem.

Przypisy

Jacek Trznadel, Kolaboranci. Tadeusz Boy-Żeleński i grupa komunistycznych pisarzy we Lwowie 1939-1941, Komorów 1998, s. 89.