Lucjan Wolanowski - Polski Serwis Naukowy

Lucjan Wilhelm Wolanowski, właściwie Lucjan Kon, pseud. Wilk; Waldemar Mruczkowski; W. Lucjański; (L.W.); lu; Lu; (lw); WOL. (ur. 26 lutego 1920 w Warszawie, zm. 20 lutego 2006 w Warszawie) – polski pisarz, reporter, podróżnik i tłumacz.

Biografia

Urodził się w Warszawie w zasymilowanej rodzinie żydowskiej, jako najmłodsze dziecko i jedyny syn adwokata Henryka Kona (1868–1949) i Róży z domu Wolanowskiej (1883–1932). Był bratem Julii (1912–1912), redaktorki i tłumaczki literatury pięknej Elżbiety Eweliny Wassong (1908–2007) oraz prawniczki Ireny Sawickiej (1914–2004). Jego dziadkiem był lekarz Wilhelm Kohn (1831–1882), a pradziadkiem przemysłowiec Majer Wolanowski (1844–1900).

Tygodnik Ciechanowski - czasopismo ukazujące się w Ciechanowie od 1979 r. Obejmuje swoim zasięgiem 10 pobliskich powiatów osiągając największą sprzedaż w powiecie ciechanowskim, płońskim i mławskim. łączny nakład wynosi powyżej 18 tys. egzemplarzy.
Express Wieczorny - dziennik popołudniowy o charakterze sensacyjnym założony przez Rafała Pragę. Do momentu powstania PZPR w 1948 gazeta należała do PPS.

Uczeń Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie oraz Gimnazjum Sanatoryjnego Męskiego Dra Jana Wieczorkowskiego w Rabce. Jako uczeń, m.in. wspólnie z Jackiem Woźniakowskim redagował szkolne czasopismo Szczebioty (1935-1938). Studiował następnie na Wydziale Elektrochemii i Elektrometalurgii Instytutu Politechnicznego w Grenoble, latem 1939 wrócił na wakacje do Polski i tu zastała go II wojna światowa.

I Liceum Ogólnokształcące im. Eugeniusza Romera w Rabce-Zdroju – szkoła w Rabce-Zdroju, założona w 1924 r. przez Jana Wieczorkowskiego jako Prywatne Gimnazjum Sanatoryjne Męskie.
Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Podczas okupacji przebywał początkowo w Warszawie, a następnie ukrywał się razem z ojcem i drugą siostrą Ireną w Sochaczewie i Podkowie Leśnej (m.in. w willi "Wanda", u rodziny Drabikowskich). W 1941 został zaprzysiężony w ZWZ, od 1942 był żołnierzem AK. Prowadził nasłuch radiowy zagranicznych stacji (m.in. BBC) i przygotowywał komunikaty dla polskiego podziemia.

Poznaj Świat – najstarszy miesięcznik podróżniczo-reportażowy, ukazujący się w Polsce od 1948. Początkowo przez pół wieku był to popularno-naukowy miesięcznik geograficzny, wydawany przez Polskie Towarzystwo Geograficzne. Od 2002 wydawcą jest Bernardinum Sp. z o.o. z Pelplina; redakcja do 2008 roku mieściła się w Gdańsku, biuro reklamy i marketingu w Warszawie.Redaktorem Naczelnym był Tadeusz Serocki, bezpośredni wpływ na kształt wydawnictwa miał Janusz Czerwiński jako redaktor prowadzący, oraz Dorota Kobierowska, sekretarz redakcji. Pismo nie zatrudniało innych dziennikarzy. Obecnie redakcję wydawca przeniósł do Warszawy i następuje przeformatowanie pisma. Redaktorem naczelnym jest Dariusz Raczko.
Elżbieta Ewelina Wassongowa, z domu Kon (ur. 9 czerwca 1908 w Warszawie, zm. 6 stycznia 2007 w Warszawie) — polska tłumaczka literatury pięknej i redaktor książek, żydowskiego pochodzenia.

Debiutował w 1941 w piśmie Kronika Tygodniowa (felietonami pt.: Historyjki w cieniu historii, pod pseud. Wilk), potem w wielonakładowym Dniu Warszawy (1943-1944). Po wojnie pracował w PAP (1945–1951). Był m.in. sprawozdawcą z konferencji dla zagranicznych dziennikarzy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w Warszawie. W tym okresie poznał m.in. tak znanych później dziennikarzy jak: Edward R. Murrow, Sydney Gruson, Flora Lewis, Larry Allen, Vincent Buist czy Pierre Maréchal, będących wówczas korespondentami w Polsce.

Melchior Wańkowicz (ur. 10 stycznia 1892 w Kałużycach na Mińszczyźnie, zm. 10 września 1974 w Warszawie) – polski pisarz, dziennikarz, reportażysta i publicysta. Debiutował artykułami w prasie jeszcze pod zaborem rosyjskim; pierwsze tomy reportaży i wspomnień (W kościołach Meksyku, Szczenięce lata, Opierzona rewolucja) wydał w okresie międzywojennym. Podczas II wojny światowej pracował jako korespondent wojenny przy II Korpusie Polskim gen. Władysława Andersa, bezpośrednio po wojnie wydał swoją najbardziej znaną książkę – Bitwę o Monte Cassino – dzieło o największej bitwie tego korpusu w 1944. Wydarzeniom wojennym poświęcił też m.in. tomy Wrzesień żagwiący, który przyczynił się do powstania i umocnienia legendy obrony Westerplatte i Hubalczyków, i Ziele na kraterze. Bezpośrednio po wojnie przebywał na emigracji, w 1958 powrócił do rządzonej przez komunistów Polski. W 1964 podpisał tzw. List 34, z protestem m.in. przeciwko cenzurze, przez co naraził się na proces sądowy i kilkutygodniowe uwięzienie. We wczesnym okresie twórczości używał też niekiedy pseudonimu Jerzy Łużyc. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych reportażystów w historii literatury polskiej.
Z żaglem – seria książkowa wydawana od końca lat 50. XX w. do 1990 r. przez Spółdzielnię Wydawniczą "Czytelnik" (projekt graficzny serii, obwolut i kart tytułowych: Jan S. Miklaszewski, a w późniejszym okresie Teresa Kawińska). Ukazywały się w niej reportaże polskich i zagranicznych autorów, poświęcone podróżom.

W 1950 ożenił się z Anną-Bożenną Szumowską (ur. 1924, obecnie Anna Wolan), śpiewaczką, późniejszą solistką Opery Poznańskiej (małżeństwo trwało do 1969), w 1952 urodziła się ich córka Anna, mieszkająca od końca lat 60. w Australii.

Specjalizował się w literaturze faktu, pisząc reportaże dla czasopism:

"Świat" (1951-1969); m.in. cykle: Cudze skrzydła (1957), Lądy i ludy (od 1957); Na dno i z powrotem (1958); Druga, ale czy ostatnia (z Japonii, 1960), Azja 1960 (1960),

"Dookoła Świata" (1969-1976); m.in. cykle korespondencji z Australii (1965-1967, 1975), Azji i Filipin (1968), Szwajcarii (1972),

"Magazyn Polski" (1976-1988).

Współpracował z pismami:

Nowe Książki – warszawski miesięcznik literacki, który ukazuje się nieprzerwanie od 1949 r. Do końca marca 2010 wydawany przez Bibliotekę Narodową, a od 1 kwietnia 2010 przez Instytut Książki.
Grenoble (oksyt. Grenòble, Granòble; średniowieczny oksyt. Grasanòbol; franko-prow. Grenoblo) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Isère.

"Przekrój (współpraca w latach 40. i ponownie od lat 70.); m. in. cykl reportaży pt.: Teraz to już można opowiedzieć,

"Express Wieczorny" (Kraków 1956); cykl reportaży "śledczych" o sprawie wielokrotnego mordercy Władysława Mazurkiewicza, w wyniku których wytoczono mu dwa procesy o zniesławienie (uniewinniony),

"Poznaj Świat" (1956-1957),

"Kontynenty" (1967-1968),

"Życie Warszawy" (1967-1968),

"Vlasta" (Praga 1968),

"Kulisy" (1969-1970).

W latach 60. odbył wiele podróży, w tym kilka dookoła świata. Był akredytowany przy wojskach ONZ (1962–1963) w czasie operacji desantowych na Nowej Gwinei. Stypendysta Departamentu Stanu USA (1965). Był obecny na Przylądku Kennedy'ego w czasie wystrzelenia pojazdu "Gemini 5". Pełnił funkcję doradcy Wydziału Informacji Światowej Organizacji Zdrowia WHO w Genewie, a następnie w rejonie Azji Południowo-Wschodniej i Oceanii (m.in. w New Delhi, Bangkoku i Manili).
Jest autorem reportaży o zwalczaniu chorób tropikalnych i handlu na Filipinach,
w Tajlandii, Hongkongu, Sarawaku, Sabah i Brunei (1967-1968).

Światowa Organizacja Zdrowia, WHO (ang. World Health Organization) – jedna z organizacji działających w ramach ONZ, zajmująca się ochroną zdrowia. Jej siedzibą jest Genewa.
Hilary Koprowski (ur. 5 grudnia 1916 w Warszawie) - amerykańsko-polski lekarz wirusolog i immunolog, członek PAN, profesor nadzwyczajny Thomas Jefferson University.

Lucjan Wolanowski ze Stefanem Wiecheckim "Wiechem", ok. 1972

Był członkiem Związku Zawodowego Dziennikarzy RP (1945-1951), Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (1951-1982 i 1991-2006), Związku Literatów Polskich (1959 - 1983), Polskiego PEN-Clubu (1971-2006) i Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989-2006).

Odznaczony m.in. Orderem Gwiazda Rumunii (1947), Złotym Krzyżem Zasługi (1956), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1961). Otrzymał wiele wyróżnień za swoją twórczość, m.in.: prywatną nagrodę Edmunda J. Osmańczyka Osman (za Zwierciadło bogini, 1962), Nagrodę Polskiego Klubu Publicystów Międzynarodowych SDP (za Klejnot korony, 1963), wyróżnienie Książka Miesiąca w plebiscycie Kuriera Polskiego (za Księżyc nad Tahiti, 1963), nagrodę redakcji "Nowych Książek" - Książka Roku 1973 (za Westchnienie za Lapu-Lapu, 1973), Wyróżnienie Doroczne Funduszu Literatury - Ministerstwo Kultury i Sztuki (za Ani diabeł, ani głębina: Dzieje odkryć Australii, opowiedziane ludziom, którym się bardzo spieszy, 1988).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Otrzymał honorowe obywatelstwo miasta Springfield w amerykańskim stanie Illinois (1965).

Autor 25 książek reportażowych, wielokrotnie wznawianych i przekładanych na obce języki. Mieszkał w Warszawie, na Mokotowie, przy ul. Odolańskiej 23, w dawnym domu pracowników PAP. Pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 2, uliczka 1).

W kwietniu 2006 Uniwersytet Śląski wydał specjalny dodatek do pisma uczelni, poświęcony pisarzowi, z fragmentami tekstów autobiograficznych,
wypowiedziami na temat jego twórczości (wśród autorów znaleźli się m.in.:

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.
Naokoło świata – seria książkowa wydawana blisko czterdzieści lat (od lipca 1956 r.) przez redakcję literatury reportażowej Państwowego Wydawnictwa "Iskry", pod kierownictwem redaktorki i dziennikarki Krystyny Goldbergowej (ur. 1930) oraz reportażysty i tłumacza Zbigniewa Stolarka (1920-1988). W cyklu "Iskier", z charakterystyczną białą obwolutą z kolorowym paskiem i logo serii – globusem (projekt Janusza Grabiańskiego), wydano blisko 200 tytułów - najlepsze książki polskiego i światowego reportażu. Ze względu na powszechne trudności z wyjazdami zagranicznymi w okresie PRL-u, cieszył się bardzo dużą popularnością. Książki były też bogato ilustrowane czarno-białymi fotografiami reporterskimi z całego świata. Seria przestała się ukazywać w pierwszej połowie l. 90.

Artykuły Lucjana Wolanowskiego w pismach "Przekrój" i "Dookoła świata", lata 1947-1973

Jacek Woźniakowski, prof. Hilary Koprowski, Eugeniusz Grasberg, Ludwik Jerzy Kern, Lech Paszkowski, Jolanta Klimowicz-Osmańczyk, Krystyna Goldbergowa, Aleksander Ziemny), fragmentami recenzji prasowych (autorstwa m.in. Melchiora Wańkowicza, Wisławy Szymborskiej i Leopolda Ungera) oraz fotografiami archiwalnymi z odbytych podróży.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.
Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich - stowarzyszenie zrzeszające polskich dziennikarzy. Powstało w 1951 r, zajmując miejsce Związku Zawodowego Dziennikarzy RP. Dwukrotnie odegrało kluczową rolę w życiu Polski: w 1956 roku, kiedy uczestniczyło w próbie demokratyzacji ustroju PRL i w latach 1980-1981, kiedy aktywnie współdziałało z Solidarnością.

W październiku 2009 w ramach serii wydawniczej "Wokół reportażu podróżniczego" (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, ISBN 978-83-226-1802-8) ukazała się poświęcona mu książka.

Archiwum pisarza przechowywane jest od 2006 r. w Brwinowie k. Warszawy.

Kultura – polski tygodnik społeczno-literacki ukazujący się w Warszawie w latach 1963–1981; tzw. Kultura "warszawska", w odróżnieniu od Kultury "paryskiej" Jerzego Giedroycia. Powstał z połączenia "Nowej Kultury" i "Przeglądu Kulturalnego"), jego redaktorami naczelnymi byli kolejno Janusz Wilhelmi (1963-1973) i Dominik Horodyński (1973-1981).
Sabah – stan w Malezji, drugi pod względem wielkości, położony w północno-wschodniej części wyspy Borneo, graniczy z Indonezją i stanem Sarawak. Siedzibą terytorium jest miasto Kota Kinabalu. Stan obejmuje obszar ok. 72 500 km², zamieszkuje go 2 449 400 osób (stan na rok 2000)

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)