Ludvig Holberg - Polski Serwis Naukowy

Ludvig Holberg

Ludvig Holberg (ur. 3 grudnia 1684 w Bergen, zm. 28 stycznia 1754) – pisarz duński z pochodzenia Norweg, twórca duńskiego języka literackiego i dramatu narracyjnego, nazywany ojcem teatru duńskiego. Pracował też jako myśliciel polityczny i historyk.

Z pochodzenia Norweg. Najmłodszy z sześciu braci, wcześnie osierocony. Jego ojciec Christian Nielsen Holberg zmarł, gdy Ludvig miał rok. Wykształcenie zdobył własnym wysiłkiem. Wiele podróżował: po Niemczech, Francji i Włoszech, gdzie przyswoił wiele haseł Oswiecenia, które następnie rozpowszechniał w Danii.

Suita "Z czasów Holberga" (pełna nazwa: Suita w dawnym stylu "Z czasów Holberga") op.40 to utwór Edwarda Griega skomponowany w 1884 roku z okazji 200-lecia urodzin Ludviga Holberga.

Dania – Królestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.

Był profesorem na Uniwersytecie w Kopenhadze, gdzie zajmował się historiografią.

Rozgłos przyniósł mu poemat heroikomiczny "Peder Paars". Jednak największe sukcesy odnosił w dramacie. Napisał 17 komedii czerpiąc motywy z Terencjusza, Plauta czy Moliera. Tworzył repertuar do otwartego w 1722 małego Teatru Narracyjnego w Kopenhadze przy ulicy Groenegade. A po jego upadku napisał w języku łacińskim utopijną powieść "Podróż do krajów podziemnych Nielsa Klima" (Niels Klims underjordiske rejse). Wzorem dlań był tu oczywiście Jonathan Swift i Podróże Guliwera. Powieść została pierwotnie napisana po łacinie jako Nicolai Klimii iter subterraneum (1741). W roku następnym Hans Hagerup przetłumaczył ja na duński.

Publius Terentius Afer (ur. ok. 195 p.n.e., zm. nie wcześniej niż w 159 p.n.e.) – komediopisarz rzymski, jeden z dwóch (obok Plauta), których komedie zachowały się do naszych czasów.

Literatura duńska – generalnie piśmiennictwo tworzone w języku duńskim na terenie Danii, jednak w poczet tej literatury tradycyjnie wchodzą również kroniki pisane w języku łacińskim oraz wczesne zapisy alfabetem runicznym.

Napisał też "myśli o moralności" (Moralske tanker).

Dzieła Holberga

Komedie

Illustration from the luxurious 1789 edycja odróży Nielsa Klima. Autorem szkicu był Johan Frederik Clemens według obrazu Nicolai Abraham Abildgaard'a

Den Politiske Kandestøber, 1722

Den Vægelsindede, 1722

Jean de France eller Hans Frandsen, 1722

Jeppe paa Bjerget eller den forvandlede Bonde, 1722 ("Jeppe na wzgórzu")

Mester Gert Westphaler, 1722 ( "Gert Westfalczyk"')

Barselstuen, 1723

Den ellefte Junii, 1723

Jacob von Tyboe eller den stortalende Soldat, 1723

Ulysses von Ithacia, 1723

Erasmus Montanus eller Rasmus Berg, 1723

Don Ranudo de Colibrados, 1723

Uden Hoved og Hale, 1723

Den Stundesløse, 1723

Hexerie eller Blind Allarm, 1723 (Eng. "Czarnoksięstwo, lub fałszywy alarm")

Melampe, 1723

Det lykkelige Skibbrud, 1724

Det Arabiske Pulver, 1724 ("Proch arabski")

Mascarade, 1724 ("Maskarada")

Julestuen, 1724

De Usynlige, 1724 ("Niezwyciężony")

Kildereisen, 1725

Henrich og Pernille, 1724-1726

Den pantsatte Bondedreng, 1726

Pernilles korte Frøkenstand, 1727

Den Danske Comoedies Liigbegængelse, 1727 ("Pogrzeb duńskiej komedii")

Den honette Ambition, 1731

Plutus eller Proces imellom Fattigdom og Riigdom, publ. 1753

Husspøgelse eller Abracadabra, publ. 1753 ("Abrakadabra")

Philosophus udi egen Indbildning, publ. 1754

Republiqven eller det gemeene Bedste, publ. 1754

Sganarels Rejse til det philosophiske Land, publ. 1754

Poezja

Peder Paars, 1720

fire Skæmtedigte, 1722

Metamorphosis eller Forvandlinger, 1726

Powieść

Nicolai Klimii iter subterraneum, 1741. (tłumaczenie duńskie Hans Hagerup (1742): Niels Klims underjordiske Rejse.) (ang. wersja: The Journey of Niels Klim to the World Underground Bison Books, 2004. ISBN#0803273487)

Eseje

Moralske Tanker, 1744

Epistler, 1748-1754

Moralske Fabler, 1751 ("Bajki moralne")

Tre latinske levnedsbreve, 1728-1743

Prace historyczne

Introduction til de fornemste Europæiske Rigers Historier, 1711 ("Wstęp do historii największych imperiów europejskich")

Morals Kierne eller Introduction til Naturens og Folke-Rettens Kundskab, 1716

Dannemarks og Norges Beskrivelse, 1729 ("Opis Danii i Norwegii")

Dannemarks Riges Historie, 1732–35

Den berømmelige Norske Handel-Stad Bergens Beskrivelse, 1737

Almindelig Kirke-Historie, 1738

Den jødiske Historie fra Verdens Begyndelse, fortsat til disse Tider, 1742

Adskillige store Heltes og berømmelige Mænds sammenlignede Historier, 1739–53

Adskillige Heltinders og navnkundige Damers sammenlignede Historier

Zobacz też

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Ludvig Holberg

Suita "Z czasów Holberga"

Źródła

Władysław Czapliński, Dzieje Danii nowożytnej 1500-1875, Warszawa 1982, s.117-118.

Oświecenie, określane często jako wiek rozumu – nurt kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na lata 1688-1789. W rozumieniu szerszym: epoka w dziejach kultury europejskiej między barokiem a romantyzmem.

Molier (fr. Molière), właściwie Jean Baptiste Poquelin (ur. 15 stycznia 1622 w Paryżu, zm. 17 lutego 1673 tamże), uważany za najwybitniejszego komediopisarza w historii literatury francuskiej, aktor, dyrektor teatru.