Ludwik IV Święty - Polski Serwis Naukowy

Ludwik IV Święty, niem. Ludwig IV. der Heilige (ur. 28 października 1200 r., zm. 11 września 1227 r. w Otranto) – landgraf Turyngii i palatyn saski od 1217 r. z dynastii Ludowingów.

Życiorys

Ludwik IV był synem landgrafa Turyngii i palatyna saskiego Hermana I oraz Zofii, córki księcia Bawarii Ottona I. W 1216 r. zmarł prawdopodobnie starszy brat Ludwika, Herman, dzięki czemu, gdy rok później zmarł ojciec, został jego dziedzicem. W pierwszych latach panowania wybuchł kolejny (po toczonych przez jego stryja i dziada) konflikt z arcybiskupami Moguncji. Gdy w 1221 r. zmarł jego szwagier margrabia Miśni Dytryk I Zgnębiony, Ludwik objął rządy w Miśni jako opiekun małoletniego siostrzeńca, Henryka. Aby utrwalić panowanie swego podopiecznego w Łużycach Dolnych zdobył Lubusz. Dzięki temu zdołał w jednym ręku zjednoczyć Hesję, Turyngię, Miśnię i Łużyce, tworząc znaczące państwo w środkowych Niemczech.

V wyprawa krzyżowa - została zwołana w roku 1217. Udział w niej wzięło rycerstwo francuskie, włoskie, węgierskie, niemieckie. Wydarzenia towarzyszące czwartej wyprawie krzyżowej nie zraziły papieża Innocentego III do idei krucjat i w 1213 roku proklamował on nową krucjatę. Tym razem na wezwanie papieża odpowiedziało wielu możnych. Nowa wyprawa miała zostać skierowana do Egiptu.

Łużyce Dolne (niem. Niederlausitz, dlnłuż. Dolna Łužyca, grnłuż. Delnja Łužica, łac. Lusatia Inferior) - kraina historyczno-geograficzna położona w Niemczech, niewielkie fragmenty także na terytorium Polski. Głównym miastem jest Chociebuż. Łużyce Dolne leżą w większości na południu kraju związkowego Brandenburgia, częściowo w kraju związkowym Saksonia. Tutaj leży Spreewald (łuż. Błota).

Ludwik, podobnie jak jego poprzednicy z rodu Ludowingów, szczerze popierał i współpracował z władcami Niemiec z rodu Hohenstaufów. Na polecenie cesarza Fryderyka II wykonywał liczne trudne misje rozjemcze. W 1226 przebywał wraz z Fryderykiem w Italii. Tam cesarz dokonał nadania na jego rzecz "tak wielkiego kraju w Prusach, ile zdoła zdobyć i podporządkować swej władzy", z oczywistą intencją, był podjął wraz z zakonem krzyżackim podbój pogańskich Prusów.

Ludowingowie, niem. Ludowinger – średniowieczna dynastia książęca w I Rzeszy, której przedstawiciele w XII i XIII w. stworzyli znaczące państwo z centrum w Turyngii.

Dytryk I Zgnębiony, niem. Dietrich der Bedrängte (ur. ok. 1170 r., zm. 17 lutego 1221 r.) – margrabia Miśni od 1197 r. i margrabia Łużyc od 1210 r. z dynastii Wettinów.

Ludwik jednak nie zdążył zaangażować się w podbój Prus. W 1227 r., po tym jak cesarz zapewnił mu zwrot kosztów wyprawy, wyruszył na V wyprawę krzyżową. Nie zdołał jednak dotrzeć do Ziemi Świętej, zmarł na statku w Otranto. Jego ciało, pochowane na miejscu, krzyżowcy z Turyngii zabrali w następnym roku w drodze powrotnej z Palestyny do ojczyzny.

Elżbieta z Turyngii (ur. 1207 w Pozsony lub w Sárospatak na Węgrzech, zm. 17 listopada 1231 w Marburgu) – zwana także Elżbietą Węgierską, święta Kościoła katolickiego.

Hohenstaufowie - dynastia niemieckich władców, w większości również cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego i książąt Szwabii. Niemiecka nazwa dynastii - Staufen - pochodzi od nazwy zamku w Szwabii. Dynastia panowała w okresie 1079 - 1254

Prawdopodobnie Ludwik rozbudował zamek w Wartburgu, który został jego rezydencją ok. 1224 r. Chociaż nie został kanonizowany przez Kościół, był czczony jako święty (kanonizowana została jego małżonka, Elżbieta).

Potomkowie

Ludwik IV poślubił w 1221 r. Elżbietę, córkę króla Węgier Andrzeja II. Mieli troje dzieci:

Herman II (ur. 1223, zm. 1241), landgraf Turyngii,

Zofia (ur. 1224, zm. 1275/1282), żona księcia Brabancji Henryka II,

Gertruda (ur. 1227, zm. 1297), ksieni w klasztorze w Altenbergu koło Wetzlaru.

Bibliografia

Walter Heinemeyer: Ludwig IV. der Heilige, Landgraf von Thüringen und Pfalzgraf von Sachsen. W: Neue Deutsche Biographie. T. 15. Berlin: Duncker & Humblot, 1987, s. 422–423. [dostęp 2010-01-15]. (niem.)

Palatynat saski – istniejące w średniowieczu jedno z państw Rzeszy, położone na terenie centralnych Niemiec, w rejonie Soławy i Unstruty. Został utworzony przez cesarza Ottona I w 965 r. w południowej części ówczesnego księstwa saskiego. W 1180 r. dostał się pod berło landgrafów Turyngii z dynastii Ludowingów. Po śmierci ostatniego z nich, antykróla Niemiec Henryka Raspe w 1247 r. godność palatynów saskich przeszła w ręce Wettynów. Utracona przez nich pod koniec XIII w. została odzyskana w 1423 r. i palatynat saski połączony z Saksonią-Wittenbergią, Miśnią i Turyngią stał się częścią elektoratu saskiego.

Fryderyk II (niem. Friedrich II., ur. 26 grudnia 1194, zm. 13 grudnia 1250) – król Sycylii od 1198, król Niemiec od 1212, książę Szwabii od 1212 do 1216, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego od 1220 i król Jerozolimy od 1225-1228, z dynastii Hohenstaufów.