Ludwik I Burbon-Condé - Polski Serwis Naukowy

Ludwik I Burbon-Kondeusz

Ludwik I Burbon, książę de Condé, fr. Louis I de Bourbon, prince de Condé (ur. 7 maja 1530 w Vendôme, zm. 13 marca 1569 w Jarnac) - dowódca i generał hugenotów, pierwszy książę de Condé - założyciel domu Kondeuszy.

Był piątym synem Karola IV de Burbona, księcia Vendôme, młodszym bratem Antoniego de Burbona - męża Joanny III d'Albret, królowej Nawarry (ich syn Henryk Burbon został królem Francji).

Jako generał francuskiej armii, Ludwik I walczył przeciwko Hiszpanii podczas oblężenia Metz w 1552 oraz w bitwie pod Saint-Quentin w 1557. Po przejściu na protestantyzm inspirował spisek w Amboise w 1560 - spisek hugenotów i rodu Burbonów, który miał na celu uprowadzenie dorosłego króla Franciszka II Walezjusza i osłabienie władzy rodu Gwizjuszy (przywódców katolików). Spisek zakończył się niepowodzeniem i doprowadził do zamordowania wielu hugenotów.

Franciszek I Burbon-Conti, fr. François de Bourbon (19 sierpnia 1558, w La Ferté-sous-Jouarre - 3 sierpnia 1614, w Paryżu) - trzeci syn Ludwika I Burbona, księcia de Condé, i Eleanory de Roye. W latach 1581-1597 był markizem Conti, a następnie został podniesiony do rangi księcia Conti.

Książęta Conti (fr. de Conti) – francuski ród arystokratyczny, stanowiący młodszą gałąź rodu książąt de Condé (oni sami zaś stanowili gałąź królewskiej dynastii Burbonów).

Ludwik I dowodził hugenotami podczas I wojny religijnej. Wbrew radom admirała Coligny 19 grudnia 1562 przyjął bitwę pod Dreux z liczniejszymi wojskami Franciszka de Guise, którą przegrał i dostał się do niewoli. W Orleanie Franciszek, książę de Guise, został zamordowany i wtedy Ludwik I zawarł pokój z katolikami w Amboise w 1563. Pokój ten zapewnił hugenotom pewną tolerancję. Wojna ponownie wybuchła w 1567, a Ludwik I został zabity w bitwie pod Jarnac w 1569.

Kondeusze (fr. de Condé) – francuski ród arystokratyczny, spokrewniony z królewską dynastią Burbonów. Przedstawiciele tego rodu odgrywali znaczącą rolę we Francji w XVI i XVII wieku.

Franciszek II (ur. 19 stycznia 1544 w Fontainebleau, zm. 5 grudnia 1560 w Orleanie) - król Francji od 1559 r., syn Henryka II (1547-1559) i Katarzyny Medycejskiej, z dynastii Walezjuszów.

W literaturze historycznej nazywa się go zubożałym awanturnikiem politycznym, dzielnym żołnierzem, ale kiepskim wodzem.

Małżeństwa i potomstwo

Ludwik w 1551 ożenił się z Eleonorą de Roucy de Roye (1535-1564). Eleonora wniosła mężowi w posagu zamek i małe miasto Conti-sur-Selles w Pikardii (na południowy zachód od Amiens). Ludwik miał z nią:

Henryka I Burbon (1552-1588), drugiego księcia de Condé, generała hugenotów,
Małgorzatę Marguerite Burbon (ur. 8 listopada 1556),
Karola Burbona (ur. 3 listopada 1557),
Franciszka Burbona (1558-1614), pierwszego księcia de Conti, założyciela pierwszej linii Burbon-Conti,
Karola II Burbona (1562-1594), arcybiskupa Rouen
Ludwika Burbona (ur. 30 marca 1562),
Magdalenę Madeleine Burbon (ur. 7 października 1563),
Katarzynę Catherine Burbon (ur. 1564).

8 listopada 1565 Ludwik ożenił się z Franciszką Orleańską, mademoiselle de Longueville. Miał z nią:

Henryk IV Wielki (ur. 13 grudnia 1553 w Pau w Nawarze, zm. 14 maja 1610 w Paryżu) – król Nawarry od 1572 i Francji od 1589 r., pierwszy z dynastii Burbonów, najmłodszej gałęzi Kapetyngów.

Gaspard II de Coligny (ur. 16 lutego 1519, Châtillon-sur-Loing; zm. 24 sierpnia 1572, Paryż) - francuski admirał, przywódca hugenotów w czasie wojen religijnych we Francji (1562 - 1570).

Karola Burbona (1566-1612), hrabiego Soissons,
Ludwika Burbona (1567-1569),
Benjamina Burbona (1569-1573).

Ludwik miał również nieślubnego syna Mikołaja (ur. w maju 1564), którego matką była Isabelle de Limeuil, dama dworu Katarzyny Medycejskiej, późniejsza żona Scipiona Sardiniego.

Pikardia (fr. Picardie) – kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północnej części kraju nad Kanałem La Manche (Kanałem Angielskim). Ważny region rolniczy.

Orlean (fr. Orléans) – miasto i gmina w środkowej Francji, położone nad Loarą. Stolica Regionu Centralnego i departamentu Loiret. Ważny ośrodek przemysłowy i usługowy. Według danych na rok 2008 gminę zamieszkiwało 116 515 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 4239 osób/km².

Przypisy

Jan Baszkiewicz: Historia Francji. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1999, s. 196. ISBN 8304043971.
Stanisław Grzybowski: Henryk Walezy. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1985, s. 28. ISBN 8304001187.
Stanisław Grzybowski: Henryk Walezy. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1985, s. 21. ISBN 8304001187.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Karol de Burbon-La Marche (Karol IV, hrabia Vendôme, potem książę Vendôme) (2 czerwca 1489 – 1537, w Amiens) - francuski szlachcic, dworzanin króla Franciszka I.