Ludwik Witold Paszkiewicz - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy pilota. Zapoznaj się również z: Ludwik Antoni Paszkiewicz – polski lekarz.

Ludwik Witold Paszkiewicz (ur. 21 października 1907 w Woli Gałęzowskiej, zm. 27 września 1940 w Borough Green) – porucznik pilot Wojska Polskiego i Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie, as myśliwski z okresu II wojny światowej. W czasie bitwy o Anglię był pilotem Dywizjonu 303.

As myśliwski - tytuł honorowy nadawany pilotom myśliwskim, który zestrzelili określoną liczbę samolotów nieprzyjaciela, zwykle co najmniej 5, lub nieoficjalne określenie takiego pilota.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Biografia

Urodził się w Woli Gałęzowskiej, jako pierwsze z czworga dzieci Ludwika i Janiny Paszkiewiczów. Uczęszczał do gimnazjum w Lublinie, a po jego ukończeniu najpierw studiował na Politechnice Warszawskiej, a później na Politechnice Lwowskiej. W 1931 po ukończeniu studiów rozpoczął odbywanie służby wojskowej. Po kursie podchorążych rezerwy w Mołodecznie, postanowił wstąpić do lotnictwa. Został podchorążym Szkoły Podchorążych Lotnictwa. 4 sierpnia 1934 Prezydent RP mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1934 roku i drugą lokatą w korpusie oficerów aeronautyki, a Minister Spraw Wojskowych wcielił go do 1 Pułku Lotniczego. W pułku został przydzielony do 112 Eskadry Myśliwskiej. W 1937 awansował na stopień porucznika. W tym samym roku wziął ślub z Marią Piwnicką, rok później urodziła im się córka.

Ronald Gustave Kellett DSO, DFC (ur. 13 września 1909 w Eldon, zm. 12 listopada 1998) − brytyjski lotnik, as myśliwski II wojny światowej, w czasie bitwy o Anglię dowódca polskiego Dywizjonu 303. Zestrzelił na pewno pięć samolotów, prawdopodobnie dwa i uszkodził jeden. Kawaler Orderu Virtuti Militari V klasy.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W 1939 awansował na dowódcę eskadry, w sierpniu tego roku wyjechał do Francji z misją wojskową, w celu zakupu samolotów, gdzie zastał go wybuch II wojny światowej. Rozkazem z 18 maja 1940 został utworzony klucz frontowy, którego dowódcą został Paszkiewicz, należeli także do niego kaprale Leon Nowak i Kazimierz Wünsche; klucz należał do francuskiej jednostki Groupe de Chasse II/8 (II Grupa Pościgowa). Paszkiewicz wraz z podległymi mu pilotami wykonali pierwszy lot bojowy 23 maja. W czasie kampanii francuskiej Paszkiewicz wykonał łącznie 33 loty (z tego 18 bojowych), w ich czasie ani razu nie zetknął się w powietrzu z nieprzyjacielem.

Niepokalanki, Zgromadzenie Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, łac. Congregatio Sororum Immaculatae Conceptionis Beatae Virginis Mariae – żeńskie zgromadzenie zakonne.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

Po kapitulacji Francji przybył do Anglii na pokładzie statku „Robur III” 21 czerwca. 2 sierpnia został skierowany do Dywizjonu 303. 9 sierpnia w czasie szkolenia na samolocie Hurricane o numerze seryjnym P3645 rozbił go w czasie kołowania na lotnisku (inne źródła podają, że „rozbił go w czasie lotu szkoleniowego”).

Politechnika Warszawska (PW) – państwowa wyższa uczelnia w Warszawie. Jest jedną z największych i najlepszych wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz w Europie Środkowo-Wschodniej. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 604. pośród wszystkich typów uczelni..

Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych (Szkoła Orląt) – polska uczelnia wojskowa z siedzibą w Dęblinie, wchodząca w skład Sił Powietrznych i kształcąca żołnierzy zawodowych oraz kandydatów na żołnierzy zawodowych dla potrzeb Sił Powietrznych.

Hurricane Mark I – na tym typie samolotu latał Paszkiewicz

30 sierpnia w czasie lotu ćwiczebnego zestrzelił swój pierwszy niemiecki samolot. Paszkiewicz prowadził klucz "zielony" (3 samoloty) eskadry B liczącej łącznie sześć samolotów. Zadaniem eskadry było przechwycenie sześciu bombowców Bristol Blenheim. Około godziny 16.35 zauważył wybuchy pocisków przeciwlotniczych w pobliżu dużej nieprzyjacielskiej formacji lecącej na wysokości ok. 500 m na lewo od polskiej eskadry. Paszkiewicz poinformował o tym dowodzącego lotem Ronalda Kelleta, nie otrzymał jednak żadnej odpowiedzi i skierował się w kierunku nieprzyjaciela. W chwilę później zauważył niemiecki samolot lecący w jego kierunku, który nagle zanurkował, zapewne po zauważeniu Hurricane'a Paszkiewicza. Paszkiewicz zaatakował nieprzyjaciela z odległości ok. 250 metrów zapalając jego prawy silnik. Z samolotu wyskoczył na spadochronie jeden lotnik. Paszkiewicz zidentyfikował zestrzelony przez siebie samolot jako Dornier Do 17 lub Do 215 (tak mylnie podają niektóre źródła), w rzeczywistości zestrzelił jednak samolot myśliwski Messerschmitt Bf 110 (numer seryjny M8+MM/Wnr 3615) należący do niemieckiego dywizjonu Zerstörergeschwader 76. Już po lądowaniu na ziemi Paszkiewicz otrzymał reprymendę za brak dyscypliny i samowolne odłączenie się od eskadry, ale także gratulacje z powodu pierwszego zwycięstwa powietrznego. W późniejszym czasie zwycięstwo Paszkiewicza został przedstawione, z pewną dozą licentia poetica, w filmie Bitwa o Anglię.

Lista Bajana – lista pilotów polskich II wojny światowej oparta na zbiorze dokumentów sporządzonych przez Komisję Historyczną Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie pt. Polish Fighter Pilots Achievments during the Second World War (Osiągnięcia polskich pilotów myśliwskich w drugiej wojnie światowej). Dokument ten podpisany został 25 marca 1946 przez oficera łącznikowego przy Kwaterze Głównej Dowództwa Lotnictwa Myśliwskiego Królewskich Sił Powietrznych (ang. HQ Fighter Command), płk. dypl. pil. Jerzego Bajana, stąd potoczna nazwa spisu - "lista Bajana". Jest ona jedynym oficjalnym (aczkolwiek według obecnej wiedzy historyków lotnictwa w wielu miejscach nie do końca poprawnym) zestawieniem zwycięstw polskich pilotów myśliwskich.

Hawker Hurricane (ang. – huragan) – brytyjski samolot myśliwski, jednomiejscowy, jednosilnikowy dolnopłat o konstrukcji metalowej z częściowo płóciennym pokryciem, zaprojektowany i produkowany przez firmę Hawker Siddeley Company. Używany na wielu frontach II wojny światowej, odegrał znaczącą rolę podczas bitwy o Anglię. Produkowany w wielu wersjach uzbrojenia i z różnymi jednostkami napędowymi. Do zakończenia produkcji w 1944 roku wyprodukowano ponad 14 tysięcy egzemplarzy wszystkich wersji lądowych Hurricane i morskich Sea Hurricane, przystosowanych do działania z pokładów lotniskowców.

W czasie lotu 2 września Dywizjon został zaatakowany przez grupę Messerschmittów Bf 109. Paszkiewicz nie zestrzelił żadnego samolotu, ale w drodze powrotnej eskortował do Anglii uszkodzony samolot porucznika Ferića. 6 września został awansowany na dowódcę Eskadry B, po tym jak jej poprzedni dowódca W. Łapkowski został ranny. W tym samym dniu odbył kolejny lot bojowy, ale bez kontaktu z nieprzyjacielem. 7 września Paszkiewicz jako pierwszy zauważył formację nieprzyjaciela i poprowadził atak. Jako pierwszy z Dywizjonu zestrzelił samolot nieprzyjaciela, najprawdopodobniej był to Bf 110 z dywizjonu Zerstörergeschwader 2 (niektóre źródła podają, że był to Dornier Do17), jego drugą ofiarą w tym dniu był bombowiec Do 17. Po powrocie na lotnisko niemal natychmiast został ponownie poderwany do lotu, ale tym razem nie spotkał w powietrzu nieprzyjaciela.

Jerzy VI, Albert Fryderyk Artur Jerzy Windsor (George VI Saxe-Coburg-Gotha) (ur. 14 grudnia 1895 w York Cottage, Sandringham, zm. 6 lutego 1952 tamże) – król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i dominiów (1936–1952), cesarz Indii (1936–1947), król Indii (1947–1949), król Irlandii (1936–1949). Brat Edwarda VIII. Zasiadł na tronie po jego abdykacji. Zyskał popularność i szacunek, gdy podczas niemieckich nalotów na Londyn nie opuścił miasta, mimo iż dziewięć razy miało miejsce bombardowanie pałacu.

Spadochron – statek powietrzny, który wykorzystując opór powietrza do zmniejszenia prędkości opadania w atmosferze, pozwala na bezpieczne wylądowanie podwieszonego skoczka, sprzętu lub ładunku.

8 i 10 września odbył dwa kolejne loty bez kontaktu z nieprzyjacielem.

11 września zestrzelił kolejny samolot, był to ponownie Bf 110 należący do Zerstörergeschwader 2. Samolot niemiecki, numer seryjny A2+HM/WNr 3376 wodował w Kanale La Manche, jego załoga została uratowana i wzięta do niewoli. W dniach 12 i 14 września odbył kolejne dwa loty bojowe bez kontaktu z nieprzyjacielem. 15 września Paszkiewicz zestrzelił swój piąty samolot, zyskując przy tym tytuł „asa myśliwskiego”. Jego łupem padł Messerschmitt Bf 109.

Kampania francuska 1940 (niem. kryptonim Fall Gelb), inaczej zwana Bitwą o Francję — była niemiecką ofensywą na Francję połączoną z agresją III Rzeszy na Belgię, Holandię i Luksemburg przy złamaniu neutralności tych państw. Ofensywa rozpoczęta 10 maja 1940 roku kończyła definitywnie okres dziwnej wojny na froncie zachodnim. Niemcom skutecznie udało się zrealizować ideę Blitzkriegu, w konsekwencji Francja skapitulowała 22 czerwca. Kampania była walnym zwycięstwem III Rzeszy nad Francją. Doprowadziła do wyłączenia Francji (wraz z koloniami i marynarką wojenną) - poprzez warunki zawieszenia broni - z koalicji antyniemieckiej, czasowej izolacji Wielkiej Brytanii na kontynencie i oddania zasobów materialnych Francji dla potrzeb gospodarki wojennej III Rzeszy.

Błonica – choroba zakaźna, najczęściej występująca u dzieci, wywoływana przez maczugowiec błonicy (łac. Corynebacterium diphtheriae). Głównym czynnikiem chorobotwórczym jest wytwarzany, przez niektóre szczepy tych bakterii jad - toksyna błonicza.

W ciągu następnych dwóch dni Paszkiewicz odbył dwa kolejne loty bojowe, a 18 września aż cztery w jednym dniu. W ostatnim zaliczono mu 1/8 zestrzelenia bombowca Do 215. Pomiędzy 21 a 25 września Paszkiewicz odbył następnych siedem lotów bojowych bez kontaktu z nieprzyjacielem.

26 września, w czasie wizyty króla Jerzego VI cały Dywizjon został poderwany do przechwycenia wyprawy bombowej, której celem była fabryka Supermarine. Paszkiewicz zestrzelił jeden samolot, tym razem Heinkel He 111. Z sześcioma pewnymi zestrzeleniami został sklasyfikowany na 29. pozycji Listy Bajana.

Heinkel He 111 — podstawowy średni bombowiec niemieckiej Luftwaffe wykorzystywany w początkowej fazie II wojny światowej i prawdopodobnie najbardziej charakterystyczna niemiecka maszyna bombowa wykorzystywana podczas bitwy o Anglię. He 111 został opracowany jeszcze przed wybuchem wojny w wytwórni Heinkel i znajdował się na wyposażeniu Luftwaffe do 1942 roku, chociaż w produkcji pozostał aż do 1944.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Następnego dnia, 27 września, do lotu został poderwany ponownie cały Dywizjon. W czasie ataku na formację nieprzyjacielskich bombowców eskadra prowadzona przez Paszkiewicza została zaatakowana przez dużą grupę Bf 109. W walce która się wywiązała zostały strącone trzy polskie Hurricane'y – w jednym z nich zginął sierżant Tadeusz Andruszków, z drugiego udało się wyskoczyć z ciężko poparzoną twarzą i rękami sierżantowi Żakowi, trzecim był samolot Paszkiewicza, który rozbił się w pobliżu wsi Borough Green.

Bristol Blenheim – brytyjski dwusilnikowy lekki bombowiec okresu II wojny światowej, używany także w wersji ciężkiego myśliwca, zaprojektowany i budowany w zakładach Bristol Aeroplane Company.

Kazimierz Wünsche (ur. 5 czerwca 1919 r. w Jarosławiu s. Edwarda i Stanisławy z domu Talent, zm. 10 lipca 1980 r. w Warszawie), kapitan pilot Wojska Polskiego. Szkołę podstawową ukończył w Bydgoszczy, a gimnazjum matematyczno-przyrodnicze w Jarosławiu. W 1936 r. wstąpił do Szkoły Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w Bydgoszczy. Po jej ukończeniu rozpoczął naukę w Wyższej Szkole Myśliwskiej i Strzelania Powietrznego w Grudziądzu. Wiosną 1939 r. przydzielony został do 111 eskadry myśliwskiej 1 Pułku Lotniczego (III/1 Dywizjon Myśliwski). W maju eskadra weszła w skład nowo formującej się Brygady Pościgowej. W kampanii wrześniowej wykonał łącznie 16 lotów na PZL P.11. Uniknął niewoli i 18 września przedostał się do Rumunii. Został internowany i osadzony w obozie, lecz zdołał z niego uciec i 11 listopada przybył do Francji. Przeszedł przeszkolenie na myśliwcach francuskich w polskiej bazie w Lyon-Bron i został skierowany do służby w II/8 Dywizjonie Myśliwskim latającym na samolotach Bloch MB-152. Latając w tym dywizjonie osłaniał m.in. aliancką ewakuację w rejonie Dunkierki. Po upadku Francji przedostał się do Plymouth w Anglii. Tu, 2 sierpnia 1940 r., przydzielony został do 303 Dywizjonu Myśliwskiego im. Tadeusza Kościuszki. Po dokończeniu szkolenia rozpoczął loty bojowe. 31 sierpnia zestrzelił w rejonie Biggin Hill Messerschmitta Bf 109, 5 i 6 września zestrzelił jeszcze po jednym Bf 109. 9 września w rejonie miejscowości Hove został zestrzelony. Z uszkodzonym kręgosłupem, poparzony, ranny w rękę i nogę trafił do szpitala. Po wyleczeniu wrócił do latania operacyjnego. 23 czerwca 1941 r. nad Desvres we Francji zestrzelił Bf 109, 3 lipca 1943 r. przyznano mu 1/2 zwycięstwa nad Junkersa Ju-88. 6 września 1942 r. został przeniesiony do 58 OTU w Grangemouth na stanowisko instruktora. 1 stycznia 1943 r. otrzymał promocję na stopień podporucznika. Do 303 dywizjonu wrócił 17 marca 1943 r., gdzie służył do 1 października 1943 r. (w międzyczasie, od 4 do 29 kwietnia 1943 r. ukończył na stacji RAF Cosford kurs dla oficerów). Następnie Wünsche skierowany został na odpoczynek do bazy w Blackpool. 18 kwietnia 1944 r. powrócił do służby bojowej - trafił do latającego na Mustangach III 315 Dywizjonu "Dęblińskiego" - jako jego pilot brał udział m.in. w osłonie lądowania w Normandii oraz zwalczania latających bomb V1. Od 6 grudnia dowodził eskadrą "B". 6 grudnia 1945 r. przeniesiony został do 309 Dywizjonu "Ziemi Czerwieńskiej" jako oficer nawigacyjny. Na stanowisku tym służył do czasu rozwiązania dywizjonu na początku stycznia 1947 r. Wünsche zakończył służbę w polskim lotnictwie jako porucznik i Flight Lieutenant. Na wojnie wykonał łącznie 265 lotów bojowych. Na liście Bajana ma uznane oficjalnie zestrzelenie 4 ½ niemieckich samolotów. Opracowania dostępne na stronach internetowych mówią o dwóch dodatkowych zestrzeleniach uzyskanych przez Kazimierza Wünsche (jedno podczas kampanii wrześniowej, drugie podczas kampanii francuskiej 1940), lecz nie zostały one oficjalnie uznane. W czasie działań wojennych odznaczony został Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 8829), czterokrotnie Krzyżem Walecznych, francuskim Croix de Guerre 1939-1945 oraz angielskimi Distinguished Flying Medal i Distinguished Flying Cross. Po demobilizacji ożenił się z Ireną Czapińską, a w 1947 r. wrócił do Polski. W 1948 ochotniczo wstąpił do Wojska Polskiego i służył w Ludowym Lotnictwie Polskim (początkowo w pułku myśliwskim, później w Oficerskiej Szkole Lotniczej w Dęblinie jako instruktor). W 1951 r. (rozkazem MON nr 492 z 8 czerwca 1951 r.) został awansowany do stopnia kapitana. We wrześniu 1952 r., „(...)ze względu na przeszłość polityczną oraz obecne wrogie oblicze w stosunku do Polski Ludowej ” został przeniesiony do rezerwy z nalotem 2186 godzin na 27 typach samolotów. W latach 1952-1955 pracował w Państwowej Komisji Samochodowej w Warszawie. 27 września 1955 r. wystosował prośbę do ministra zdrowia o przyjęcie go do pracy w charakterze pilota lotnictwa sanitarnego. Jego podanie zostało rozpatrzone pozytywnie i na wniosek Ministerstwa Zdrowia od 1 stycznia 1956 r. został zaangażowany przez Wojewódzką Stację Pogotowia Ratunkowego w Białymstoku. Od 22 lutego 1957 r. latał jako pilot Centralnego Zespołu Lotnictwa Sanitarnego w Warszawie. Latał na samolotach jedno- i dwusilnikowych, a także na śmigłowcach. Jako jeden z pierwszych pilotów sanitarnych latał na śmigłowcach w Bieszczadach. Po zawale serca przestał latać i 30 września 1970 r. przeszedł na rentę inwalidzką. Zmarł 10 lipca 1980 r. w Warszawie, został pochowany na cmentarzu Powązkowskim. Za działalność powojenną odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Krzyżem Zasługi.

Paszkiewicz został pochowany na cmentarzu w Northwood 2 października. Pośmiertnie został awansowany do stopnia kapitana i nagrodzony Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari. W późniejszym czasie został jeszcze pośmiertnie nagrodzony Krzyżem Walecznych i Distinguished Flying Cross.

Jego jedyna córka zmarła na błonicę w 1941. Wdowa po nim uczestniczyła w powstaniu warszawskim, po wojnie w 1960 wstąpiła do zakonu Niepokalanek w Szymanowie, gdzie otrzymała imię Augustyna. Zmarła w 1995.

Porucznik – oficerski stopień wojskowy, występujący w większości armii świata. W Wojsku Polskim zaliczany jest do korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu porucznika na naramiennikach nosi trzy gwiazdki (od czasu sowietyzacji Wojska Polskiego pod koniec lat czterdziestych).

Politechnika Lwowska, politechnika we Lwowie, założona w 1843, otwarta w 1844, najstarsza po Szkole Akademiczno-Górniczej w Kielcach polska uczelnia techniczna, obecnie ukraińska szkoła wyższa.

Przypisy

↑ Richard King. Paszko: Spirit of Poland. „Aeroplane Monthly”. Listopad 2010. S. 36–39. ISSN 0143-7240.
↑ Ludwik Paszkiewicz (pol.). mysliwcy.pl. [dostęp 2011-05-07].
↑ Ludwik Witold Paszkiewicz (pol.). aircrewremembrancesociety.com. [dostęp 2011-05-07].

Bibliografia

Richard. King: 303 (Polish) squadron: Battle of Britain diary. Walton-on-Thames, Surrey, England: Red Kite, 2010. ISBN 978-1-906592-03-5. (ang.)

Lynne Olson, Stanley Cloud: A question of honor: the Kościuszko Squadron: forgotten heroes of World War II. New York: Knopf, 2003. ISBN 0-375-41197-6. (ang.)

Wacław Król: Myśliwcy. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1980, s. 91-120. ISBN 83-11-06396-6.