Ludwik XII - Polski Serwis Naukowy

Ludwik XII (urodzony 27 czerwca 1462 w Château de Blois, zmarł 1 stycznia 1515 w Paryżu), książę Orleanu, później w latach 1498-1515 król Francji. Był wnukiem księcia Ludwika Orleańskiego (synem Karola Orleańskiego), i prawnukiem Karola V, z dynastii Walezjuszów.

Ludwik XII, panujący we Francji po swym dalekim krewnym Karolu VIII, kontynuował zaborcze wojny na Półwyspie Apenińskim. W 1499 r. podbił Księstwo Mediolanu; w lutym 1500 r. władzę w Mediolanie odzyskał jego dotychczasowy władca Ludovico Sforza, lecz w kwietniu tego samego roku wojska francuskie odbiły Księstwo, biorąc Sforzę do niewoli. W 1501 r. wojska Ludwika XII wspólnie z wojskami hiszpańskimi zaatakowały Królestwo Neapolu, zajmując północną część Królestwa z samym Neapolem. Jednak w 1502 r. wybuchła wojna francusko-hiszpańska o panowanie nad Królestwem Neapolu; w 1503 r. Hiszpanie pobili Francuzów w bitwie pod Cerignolą, zajęli Neapol i w grudniu rozbili francuską odsiecz Gaety pod Garigliano; po tych klęskach Ludwik XII zmuszony został zawrzeć rozejm z Hiszpanią, pozostawiając pod jej kontrolą Królestwo Neapolu. W 1507 r. Francuzi zdobyli występującą przeciwko ich dominacji w północnych Włoszech Genuę, a w 1509 r. pokonali wojska Wenecji pod Agnadello i opanowali posiadłości Republiki Weneckiej na zachód od rzeki Mincio; w 1512 r. wojska francuskie odniosły zwycięstwo pod Rawenną nad wojskami hiszpańskimi i papieskimi. W tym samym roku zostały jednakże wyparte z Włoch przez armie nowej Świętej Ligi, zawiązanej przez papieża, Wenecję, kantony szwajcarskie, Hiszpanię i Anglię. W 1513 r. wojska francuskie próbujące odzyskać Księstwo Mediolanu poniosły klęskę w starciu ze Szwajcarami pod Novarą.

Księstwo Mediolanu było państwem istniejącym w północnych Włoszech od roku 1395 do 1797. Początkowo było częścią Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, później pod panowaniem hiszpańskim, a następnie austriackim. Rządzone było przez wiele dynastii, w większości pochodzących spoza Włoch. Terytorium księstwa ulegało zmianom poprzez stulecia, jednak zawsze obejmowało znaczną część Lombardii z Mediolanem i Pawią. W skład księstwa wchodziła również Parma, ale w XVI wieku została oddzielona i wraz z okolicami utworzyła oddzielne księstwo.

Królestwo Neapolu – nieformalna nazwa państwa istniejącego w latach 1282-1816 na obszarze dzisiejszych południowych Włoch; oficjalnie jego władcy posługiwali się tytułem królów Sycylii. Przed 1282 r. była to kontynentalna część Królestwa Sycylii; jednak w wyniku powstania ludności wyspy Sycylii władza króla Karola Andegaweńskiego została ograniczona do kontynentalnej części królestwa, podczas gdy wyspa Sycylia przeszła pod panowanie króla Aragonii Piotra III.

Ludwik XII był trzykrotnie żonaty; z Joanną Francuską (córką Ludwika XI), Anną Bretońską (wcześniej żoną Karola VIII) i Marią Tudor, siostrą króla Anglii Henryka VIII. Nie doczekał się jednak męskich potomków (tylko dwie córki z Anną Bretońską) i po jego śmierci w 1515, królem Francji został jego kuzyn i zięć (mąż jego córki - Klaudii Francuskiej) - Franciszek I (1515-1547).

Święta Liga – związek państw katolickich organizowany przez papieży w Europie w okresie od końca XV do początku XVIII wieku przeciw niektórym państwom katolickim (np. Francji), islamskiej Turcji lub krajom protestanckim.

Ludwik I Orleański (ur. 13 marca 1372, zm. 23 listopada 1407) – książę Orleanu, syn króla Francji Karola V Mądrego i Joanny de Burbon, pochodził z dynastii Walezjuszów. W 1389 poślubił Walentynę Visconti, córkę Gian Galeazzo, księcia Mediolanu.

Zobacz też

Walezjusze

wojny włoskie